Theo Reuters, hàng ngàn người tại Hồng Kông đã xuống đường biểu tình vào ngày hôm qua (10/1/2016), yêu cầu được biết nơi ở của 5 người bị mất tích. 5 người này là cổ đông và các nhân viên của nhà xuất bản chuyên phát hành sách về các bê bối chính trị nhạy cảm ở Trung Quốc. Họ dường như đang bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ.

Các nhà tổ chức biểu tình cho biết khoảng 6.000 người đã xuống đường tuần hành.

Phóng viên AFP đưa tin những người biểu tình hô khẩu hiệu yêu cầu Trung Quốc trả tự do cho 5 nhân viên của nhà sách Mighty Current và lên án các vụ “bắt cóc mang tính chính trị” trên lãnh thổ Hồng Kông.

Một thành viên trong ban tổ chức biểu tình nói rằng Trung Quốc chà đạp nguyên tắc “một quốc gia, hai chế độ” từng được Bắc Kinh cam kết khi Anh quốc trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc vào năm 1997.

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) cho biết, người biểu tình diễu hành tới tòa nhà chính quyền đặc khu hành chính Hồng Kông, giương cao những biểu ngữ như: “Hãy trả tự do cho những người bán sách Hồng Kông lập tức”, “Phản đối hành vi trừng phạt chính trị”, v.v…

Nghị sĩ Albert Ho nói rằng người dân Hồng Kông muốn chính quyền Trung Quốc giải thích các vụ “bắt cóc” năm nhân viên nhà xuất bản Mighty Current và lập tức trả tự do cho họ. Ông Ho cho biết, “Họ nợ chúng ta câu trả lời. Chúng ta có quyền biết về số phận các công dân Hồng Kông bị bắt giữ ở Trung Quốc.”

Cựu đặc khu phó Anson Chan Fong On-Sang nhấn mạnh: “Vấn đề ở đây là sự an toàn của tất cả mọi người. Những gì xảy ra với các nhân viên Mighty Current cũng có thể xảy ra với tất cả mọi người. Tôi kêu gọi chính quyền Trung Quốc tôn trọng cam kết thực hiện nghiêm túc mô hình một quốc gia, hai chế độ”. 

Reuters dẫn lời một người biểu tình hô to: “Hôm nay là Lý Ba thì ngày mai sẽ là bạn và tôi.” 

Hồi cuối tháng 12/2015, ông Lý Ba, Tổng biên tập của nhà xuất bản Mighty Current ở khu Causeway Bay và là một trong những cổ đông lớn của nhà xuất bản này, đã đột ngột mất tích. Sự mất tích của ông Lý càng trở nên huyền bí khi một lá thư tay của ông được công bố hôm 2/1 cho biết ông đến Trung Quốc đại lục để giải quyết công việc và vợ ông rút lại yêu cầu nhờ cảnh sát hỗ trợ tìm kiếm.

Trước đó vài tháng, 4 đồng nghiệp khác của ông Lý tại Mighty Current cũng đã biến mất không lý do và chưa thấy xuất hiện trở lại.

“Hiện giờ không ai được an toàn tại Hồng Kông”

Trong số 5 người mất tích thì có 2 người là công dân châu Âu: ông Quế Minh Hải, quốc tịch Thụy Sĩ, và ông Lý Ba, quốc tịch Anh.

Một số người Hồng Kông cho rằng, những người mất tích này thật ra bị chính quyền từ Trung Quốc bắt giữ vì bán sách mà Chính phủ Trung Quốc cấm.

Nhà xuất bản Mighty Current và nhà sách trực thuộc của nhà xuất bản này nổi tiếng với những đầu sách về các vụ bê bối chính trị và các vấn đề nhạy cảm liên quan đến giới chức Trung Quốc. Do đó, theo phóng viên Juliana Liu của hãng tin BBC, một số người nghi ngờ việc những người bị mất tích có liên quan đến một quyển sách nói về người tình cũ của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Bào Phú (Bao Pu), người xuất bản quyển hồi ký của cố Tổng bí thư Trung Quốc Triệu Tử Dương, nói rằng: “Hiện giờ không ai được an toàn tại Hồng Kông”. Ông Bào là con trai của ông Bào Đồng, cựu trợ lý của ông Triệu Tử Dương.

Reuters cho biết tại nhiều nhà sách ở Hồng Kông, những tác phẩm chỉ trích Trung Quốc đã biến mất khỏi các kệ sách. Chủ các hiệu sách này từ chối bình luận về việc cất giấu sách nói về đời tư của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Hôm 7/1, SCMP cho biết tất cả 8 điểm bán sách của chuỗi nhà sách nổi tiếng Page One đã phải rút hết các ấn phẩm có nội dung chính trị nhạy cảm ở Trung Quốc từ cuối tháng 11/2015.

“Điều nghiêm trọng nhất là nếu họ (người Trung Quốc) tới tận Hồng Kông để bắt người, thì đây là điều chưa từng có trước đó. Nếu điều này trở thành chuyện thường tình và người ta có thể bị bắt bất cứ khi nào tại đây … thì đó là một tai họa.”

Điều ngạc nhiên là đa số khách hàng đến từ Trung Quốc. Họ là những thường dân hoặc các quan chức đảng Cộng sản Trung Quốc muốn biết về các bí mật của giới lãnh đạo Bắc Kinh, hậu trường đấu đá quyền lực hoặc các vụ tham nhũng, bê bối chính trị … Một vài cuốn sách bán chạy gần đây gồm: “Đời sống tình cảm bí mật của Chu Ân Lai”, “Các thỏa thuận ngầm giữa Tập Cận Bình và Bạc Hy Lai”, “Sự sụp đổ của Tập Cận Bình năm 2017”, …

Ông Jin Zhong, chuyên xuất bản các sách cấm Trung Quốc tại Hồng Kông, nói với phóng viên AFP rằng: “Điều nghiêm trọng nhất là nếu họ (người Trung Quốc) tới tận Hồng Kông để bắt người, thì đây là điều chưa từng có trước đó. Nếu điều này trở thành chuyện thường tình và người ta có thể bị bắt bất cứ khi nào tại đây … thì đó là một tai họa.”

Ông Paul Tang, chủ hiệu sách People’s Recreation Community, mô tả vụ mất tích bí ẩn của 5 người tại Hồng Kông như một vụ “khủng bố trắng”, và “Không ai biết tình hình này sẽ dẫn đến đâu.” (“Khủng bố trắng” là một cụm từ dùng để chỉ việc các chế độ độc tài đàn áp chính trị thông qua các chiến dịch khủng bố và tàn sát bằng bạo lực trên quy mô lớn).

Tờ Times of India cho hay theo các nguồn tin hôm thứ Năm tuần trước (7/1), mật vụ Trung Quốc đã đe dọa hai hoặc ba nhà xuất bản khác ở Hồng Kông có liên quan đến việc công bố những sách nói về âm mưu chính trị tại Trung Quốc đại lục, và trả tiền cho một số sách sẽ được tiêu hủy.

Trả lời hãng thông tấn AFP, nghị sĩ dân chủ Hồng Kông Quách Gia Kỳ (Kwok Ka Ki) nhận định, nếu vụ bắt cóc ông Lý Ba là một hành động cố ý, thì “đây sẽ là một tín hiệu mạnh mẽ gửi tới người dân Hồng Kông rằng chính quyền Trung ương sẽ không còn khoan thứ cho bất cứ điều gì gây rối cho họ.” Ông Quách cảnh báo: “Chúng ta đang đứng giữa ngã tư đường, nếu chúng ta chấp nhận điều này, họ sẽ tiếp tục lấn tới, vì vậy chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc nói: Không!”

Tính đến hôm 7/1, hơn 500 nhà xuất bản, nhà văn, nhà sách và các thành viên cộng đồng đã ký vào một bản kiến nghị trực tuyến cam kết: “Không sợ khủng bố trắng và duy trì nguyên tắc tự do xuất bản.”

Trước đó, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đều lên tiếng bày tỏ sự lo ngại về các vụ mất tích tại Hồng Kông. Khi đến thăm Trung Quốc tuần trước, Ngoại trưởng Anh Philip Hammond cho rằng Bắc Kinh đã vi phạm nghiêm trọng quy chế tự trị của Hong Kong nếu nhân viên an ninh nước này bắt cóc những người thuộc nhà xuất bản Mighty Current.

Ban Mai tổng hợp

Xem thêm: