Bộ Tài chính vừa hoàn tất dự thảo Nghị định của Chính phủ về việc hướng dẫn thi hành Luật thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi, dự thảo này đưa ra cách tính mới về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô dưới 24 chỗ ngồi, dự thảo này hiện gây xôn xao trong dư luận về việc giá ô tô con sẽ lại tăng trong thời gian tới.

Theo đó, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho các loại ô tô nhập khẩu dưới 24 chỗ sẽ tăng mạnh do giá tính thuế là giá đã bao gồm cả phần chi phí bán hàng tại thị trường nội địa (tức bao gồm chi phí bán hàng, quảng cáo, xúc tiến thương mại, hoa hồng cho đại lý bán lẻ và lợi nhuận của nhà nhập khẩu), nghĩa là giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô sẽ phải là giá bán ra tới người tiêu dùng chưa tính VAT tại các cơ sở kinh doanh thương mại, các đại lý. Đây là điểm khác với cách tính hiện nay, hiện nay giá tính thuế cho ô tô nhập khẩu là khoản tiền được thu tại cửa nhập khẩu, bằng giá khai báo (giá CIF) cộng thuế nhập khẩu.

Lấy ví dụ: Hiện nay, một chiếc xe nhập khẩu có giá khai báo (CIF) là 33.000 USD, sau khi đã tính các loại thuế phải nộp gồm thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt tính trên giá CIF và thuế giá trị gia tăng, thì giá thành chiếc xe sau thuế vào khoảng 100.000 USD. Cộng thêm chi phí vận chuyển, bán hàng và lợi nhuận, giá bán lẻ tới tay người tiêu dùng có thể lên đến 120.000 USD. Nếu tính theo cách tính mới về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt trên giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng thì thuế thuế tiêu thụ đặc biệt đối với chiếc xe này sẽ tăng thêm 10.000 USD, kéo theo thuế giá trị gia tăng tăng 1.000 USD. Như vậy, doanh nghiệp nhập khẩu chắc chắn sẽ tính toàn bộ hoặc một phần chi phí chịu thuế thêm này cho người tiêu dùng bằng cách tăng giá xe, ước tính giá xe sẽ tăng thêm khoảng 12%.

Lý do khiến Bộ Tài chính đưa ra cách tính mới này là để “Bình đẳng cách tính thuế giữa ô tô nhập khẩu và xe sản xuất trong nước”, hay nói cách khác đi là bảo hộ ngành sản xuất xe trong nước. Cụ thể là nếu tiếp tục duy trì quy định về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối ô tô nhập khẩu như hiện nay, thì khi thuế nhập khẩu cắt giảm về 0%, ô tô nhập khẩu sẽ càng có lợi thế cạnh tranh về giá hơn so với ô tô được sản xuất, lắp ráp trong nước.

Về mặt hàng ô tô nội địa được sản xuất và lắp ráp trong nước, cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt cũng có sự thay đổi bất lợi do một số điều chỉnh mới của Bộ Tài chính. Đó là, giá tính thuế cho ô tô sản xuất trong nước sẽ là giá bán ở các cơ sở hạch toán phụ thuộc trực tiếp bán ra sản phẩm. Nghĩa là, nếu ô tô bán qua hệ thống đại lý theo giá do nhà máy giao, trong đó đã bao gồm chi phí hoa hồng cho đại lý thì giá tính thuế sẽ là mức giá này; nếu ô tô sản xuất trong nước bán qua các cơ sở thương mại thông thường, thì giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ là giá của nhà máy sản xuất, nhưng không được thấp hơn 5% mức giá bán cao nhất của các cơ sở thương mại (chưa có VAT).

Việc thay đổi cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt này không những chỉ tác động đến giá bán của xe ô tô mà còn gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc hoàn tất thủ tục nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Đó là, theo cách tính hiện nay, thuế tiêu thụ đặc biệt được tính ngay dựa trên giá tính thuế nhập khẩu (là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên hay còn gọi là giá C.I.F) và thuế nhập khẩu với số tiền rất rõ ràng ở ngay thời điểm nhập xe.

Tuy nhiên, với cách tính mới, doanh nghiệp bị tăng thêm thủ tục do thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ được tạm tính với mức như hiện tại tại thời điểm doanh nghiệp hoàn tất thủ tục nhập xe, sau đó tiếp tục bị truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt trên số tiền thu được sau khi bán hàng (bán lẻ hoặc bán buôn) trừ đi khoản thuế tạm tính trước đó.

Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp sẽ phải mất thời gian và tiền bạc vào việc tính toán và nộp thuế/hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt này.

Một điểm gây ra bức xúc cho các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô là thời gian Bộ Tài chính dành cho các nhà nhập khẩu ô tô tại Việt Nam đóng góp ý kiến vào dự thảo chỉ vỏn vẹn trong vòng hơn một tuần. Văn bản hỏa tốc ký ngày 11/5/2015 của Bộ Tài chính gửi tới các doanh nghiệp liên quan, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị có ý kiến phản hồi trước ngày 20/5, để kịp trình Chính phủ trong tháng 6/2015.

Các doanh nghiệp cho rằng Bộ Tài chính không thực sự muốn biết ý kiến của các doanh nghiệp mà đơn thuần chỉ là hỏi cho hoàn thành thủ tục của quy trình ban hành văn bản của Bộ Tài chính.

Nói tóm lại, theo cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt mới này vì việc tăng giá ô tô trong thời gian tới là điều không thể tránh khỏi.

Nhật Hạ tổng hợp