Việc đốt vàng mã tưởng chừng như đơn giản và vô hại nhưng lại tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm.

Đốt vàng mã, cháy cả rừng

Gần đây, báo Tuổi Trẻ đưa tin, khoảng 19h30 ngày 25/2, khu rừng tràm của người dân giáp ranh rừng phòng hộ tại dốc Vu Hương (ấp Suối Lớn, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, Kiên Giang) phát lửa. Gặp lúc trời đang gió nên ngọn lửa bốc cháy rất to. Do đây là khu vực núi cao, khan hiếm nước nên lực lượng chữa cháy và người dân phải vác từng can nước lên chữa cháy.

Đến gần 22h cùng ngày, đám cháy mới cơ bản được khống chế. Tuy nhiên lực lượng chức năng phải túc trực theo dõi để tránh bùng phát vì còn nhiều tàn lửa và trời gió to.

Nguyên nhân được xác định là do trước đó có 2 thanh niên đến vệ đường ở đỉnh dốc để cúng cô hồn. Khi cúng xong, 2 thanh niên này đốt vàng mã và sau đó bỏ đi, lửa bén vào cỏ khô bên đường và phát hỏa.

Năm trước, tại Cao Bằng, vào ngày 19/4/2015 đã liên tiếp xảy ra 2 vụ cháy rừng ở xã Quang Trung (huyện Hòa An) và phường Tân Giang. Nguyên nhân là vì hôm đó nhiều hộ dân đi tảo mộ, đốt hương, vàng mã, bất cẩn làm cho lửa cháy bén vào cỏ khô, sau đó đám cháy tiếp tục lan rộng. 2 vụ cháy đã làm thiệt hại hơn 6ha rừng thông.

Bị khởi tố vì đốt vàng mã gây cháy rừng

Báo Vnexpress đưa tin, tháng 5/2015, VKSND TP Quy Nhơn đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can Nguyễn Văn L (ngụ phường Thị Nại, TP Quy Nhơn, Bình Định) về hành vi “Vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản”, khung hình phạt cao nhất là 3 năm tù.

Trước đó, sáng 9/8/2014, ông L cùng vợ đến khu vực núi Bà Hỏa viếng mộ người thân. Trong lúc thắp nhang và đốt vàng mã, ông sơ ý làm rơi tàn lửa xuống đám cỏ và thực bì khiến lửa bùng phát. Do thời tiết nắng nóng, gió lớn, khu vực nghĩa địa có nhiều bụi cây khô nên đám cháy nhanh chóng lan ra trên sườn núi với tốc độ rất nhanh, trên chiều dài hàng km.

Suốt thời gian xảy ra vụ cháy, TP Quy Nhơn như chìm trong bụi tro và khói lửa đen kịt. Nhiều tuyến đường gần núi Bà Hỏa do khói bụi bay mù mịt nên việc lưu thông rất khó khăn.

Vụ cháy làm thiệt hại hơn 20 ha rừng (10 đến 15 năm tuổi) của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn. Tổng thiệt hại là hơn 1 tỷ đồng.

7-5-Anh-1-Chay-rung-6547-1430967161.jpg
Hơn 20ha rừng bị cháy chỉ vì ông L sơ ý lúc đốt vàng mã. (Ảnh: vnexpress.net)

Theo lãnh đạo tỉnh Bình Định, đây là vụ cháy rừng lớn nhất trong vòng 10 năm qua tại địa phương. Lửa tấn công nhiều khu vực trên núi Bà Hỏa; khói, bụi tàn tro tràn xuống cả nhà dân ở TP Quy Nhơn cách đó hàng chục km. Tỉnh đã huy động hơn 800 người cùng dân tham gia dập lửa suốt 14 giờ liền.

nui ba hoa chay
Núi Bà Hỏa trơ trụi sau vụ cháy. (Ảnh: nld.com.vn)

Tại một số địa phương trên cả nước cũng xảy ra những vụ cháy rừng vì người dân bất cẩn trong lúc đốt vàng mã.

Thông tin trên báo Tuổi Trẻ, ở Huế, những năm trước thường xuyên xảy ra cháy rừng do người dân đi thắp hương ở các khu mộ trong rừng. Trong khi đó, tình hình viếng mộ, thắp hương, đốt vàng mã vẫn tiếp tục diễn ra. Dưới những cánh rừng là nghĩa trang với nhiều mồ mả, trời nắng nóng, chỉ cần một mồi lửa là đủ bùng phát một đám cháy rừng.

Hàng chục hecta rừng với những cảnh quan đẹp đã bị thiêu rụi chỉ vì một lý do đơn giản như thế.

Đốt vàng mã, cháy nhà

Từ trước tới nay, đã có nhiều vụ cháy nhà gây thiệt hại về tài sản do gia chủ bất cẩn trong việc đốt vàng mã. Còn nhiều vụ khác xảy ra nhưng chưa được ghi nhận.

Tiêu biểu là vào tháng 2/2013, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về tài sản xảy ra tại hẻm 81 Lương Thế Vinh (quận Tân Phú, Sài Gòn). Nguyên nhân là do một hộ gia đình trong hẻm này đã sơ ý khi đốt vàng mã cúng ông Táo, khiến ngọn lửa bùng lên.

Đám cháy lan nhanh sang những căn nhà 2-3 tầng liền kề, người dân trong hẻm hoảng loạn tháo chạy. Gần 15 xe chữa cháy và hơn trăm cảnh sát cứu hỏa được điều tới dập lửa.

Gần 2 giờ sau, ngọn lửa đã thiêu rụi 4 căn nhà, 4 căn khác bị cháy 50% diện tích và 6 xe máy bị cháy trơ khung.

Dãy nhà 2-3 tầng san sát đã bị thiêu rụi. Ảnh: An Nhơn
8 căn nhà bị thiệt hại do việc đốt vàng mã. (Ảnh: vnexpress.net)

Đốt vàng mã quá nhiều gây lãng phí và ô nhiễm môi trường

Từ lâu, người Việt Nam thường có phong tục đốt vàng mã vào các ngày rằm hay lễ cúng với quan niệm “cung cấp tiền bạc, vật dụng cho người đã mất để họ có cái tiêu xài ở thế giới bên kia” và “đốt cho các cô hồn”. Tuy nhiên, đến hiện nay, việc làm này đã bị ‘biến tướng’ một cách thái quá.

Ngày trước, mỗi gia đình chỉ mua một ít vàng mã tượng trưng để đốt cho người thân đã khuất, ông bà, tổ tiên. Hiện nay, nhiều gia đình thậm chí còn “chạy đua” mua vàng mã, nào là nhà lầu, ô tô, điện thoại… tiêu tốn cả vài trăm ngàn tới hàng chục triệu đồng vào việc này.

 Người dân đốt vàng mã trên phố. (Ảnh: Thái Lộc).
Người dân đốt vàng mã trên phố. Việc đốt vàng mã quá nhiều có nguy cơ gây cháy nổ, ô nhiễm môi trường. (Ảnh: Thái Lộc/phapluatplus.vn)

Truyền thông trong nước đưa tin, theo số liệu thống kê vào năm 2015, trung bình 1 năm có khoảng 50.000 tấn vàng mã được sử dụng. Về chi phí, riêng Hà Nội đã tiêu tốn khoảng 400 tỷ đồng cho việc đốt vàng mã. Điều này gây ra một sự lãng phí không hề nhỏ.

Ngoài ra, việc đốt vàng mã quá nhiều trong các dịp cúng lễ, tết, thăm viếng chùa chiền.. cũng khiến môi trường ngày càng bị ô nhiễm.

Nghị định 76/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định từ ngày 1/9/2010: Đốt vàng mã tại nơi tổ chức lễ hội, di tích lịch sử – văn hóa, nơi công cộng khác sẽ bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Bạch Liên tổng hợp

Xem thêm: