Suốt thời gian dài các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã buông lơi nhiệm vụ chính, chạy theo đầu tư ngoài ngành mà không có bất kỳ quy định nào khống chế, hậu quả là đã gây thua lỗ thất thoát một lượng lớn vốn của nhà nước. Vì vậy, dù muộn cũng phải quy định rõ về việc vay, sử dụng vốn của DNNN.

Có hiệu lực từ 1/12/2015, Nghị định 91/2015/NĐ-CP về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại DNNN, quy định DNNN không được góp vốn mua cổ phần ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán.

Theo Nghị định 91, việc huy động vốn của DNNN được thực hiện theo quy định tại Điều 23 Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN. DNNN được trực tiếp vay vốn nước ngoài theo phương thức tự vay, tự chịu trách nhiệm trả nợ cho bên cho vay nước ngoài theo đúng các điều kiện đã cam kết trong các thỏa thuận cho vay. Tuy nhiên khoản vay nước ngoài của DN phải nằm trong hạn mức vay nợ nước ngoài của quốc gia hàng năm theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, phải được đăng ký và xác nhận của NHNN Việt Nam theo quy định hiện hành.

DNNN phải sử dụng vốn vay đúng mục đích, tự chịu mọi rủi ro và chịu trách nhiệm trước pháp luật trong quá trình huy động, quản lý, sử dụng vốn vay và trả nợ đúng hạn. Nhà nước không chịu trách nhiệm nghĩa vụ trả nợ đối với các khoản vay nợ do DN trực tiếp vay, trừ các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh.

Quy định DNNN không được vay quá 3 lần vốn tự có

Tổng mức vốn huy động để phục vụ SXKD của DNNN (bao gồm cả các khoản bảo lãnh vay vốn của các công ty con do DNNN là công ty mẹ theo quy định tại khoản 1 Điều 189 Luật DN 2014) phải đảm bảo hệ số nợ phải trả không quá 3 lần vốn chủ sở hữu ghi trên báo cáo tài chính quý hoặc báo cáo tài chính hàng năm của DNNN tại thời điểm gần nhất với thời điểm huy động vốn…

Về hoạt động đầu tư vốn ra ngoài DN, Nghị định nêu rõ: DNNN được quyền sử dụng tài sản, tiền vốn thuộc quyền quản lý, sử dụng của DN để đầu tư ra ngoài DN trong đó bao gồm đầu tư ra nước ngoài của DNNN thực hiện theo quy định tại Điều 28, Điều 29 Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN.

Tuy nhiên, việc đầu tư ra ngoài DN phải tuân thủ quy định của pháp luật và phù hợp với ngành nghề kinh doanh chính, không ảnh hưởng đến hoạt động SXKD của DNNN đảm bảo có hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn đầu tư.

DNNN không đầu tư bất động sản, ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán.

Đặc biệt, Nghị định quy định rõ, DNNN không được góp vốn hoặc đầu tư vào lĩnh vực bất động sản (trừ DNNN có ngành nghề kinh doanh chính là các loại bất động sản theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản), không được góp vốn, mua cổ phần tại ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư chứng khoán hoặc công ty đầu tư chứng khoán, trừ những trường hợp đặc biệt theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Trường hợp DNNN đã góp vốn, đầu tư vào các lĩnh vực trên mà không thuộc trường hợp được Thủ tướng cho phép đầu tư phải thực hiện phương án cơ cấu lại và chuyển nhượng toàn bộ số vốn đã đầu tư theo quy định.

Thành Long

Xem thêm: