Một trong những vấn đề được đa số các ĐBQH đặc biệt quan tâm, nêu nhiều ý kiến trong phiên thảo luận về tình hình KT-XH năm 2015, giải pháp năm 2016 tại hội trường Quốc hội ngày 2/11 là tái cơ cấu nông nghiệp, theo nongnghiep.vn đưa tin

Tích tụ đất để hút DN đầu tư vào nông nghiệp

Các ĐBQH cho rằng, để nông nghiệp cạnh tranh, hội nhập thì sản xuất quy mô lớn phải định hướng được thị trường đầu ra, có năng lực quản lý và năng lực tài chính, vượt qua các rủi ro của thị trường để tồn tại trong dài hạn.

Cùng với đó có chính sách tích tụ đất đai, tăng quản lý SXKD vật tư nông nghiệp để tạo ra hàng nông sản sạch, có chất lượng tốt, nông dân không thể tự làm được mà cần phải có doanh nghiệp tham gia.

Theo ĐB Nguyễn Văn Cảnh (Bình Định) thì khó khăn trong việc liên kết ban đầu giữa DN và người dân, đó là lòng tin, làm sao để đảm bảo DN sẽ bao tiêu sản phẩm đầu ra khi giá xuống thấp cũng như người dân đảm bảo cung cấp đủ số lượng cho DN khi giá trên thị trường tăng. Như vậy cần có người thứ ba đứng ra bảo lãnh. ĐB Cảnh nhắc lại quan điểm của Chủ tịch Quốc hội từng gợi ý để liên kết 4 nhà cần có nhà thứ 5 đó là nhà tài chính. Và coi đây cũng là một mắt xích quan trọng bổ sung cho liên kết các nhà trong nông nghiệp, tạo ra hiệu quả hơn. Cụ thể, nhà tài chính sẽ cung cấp vốn trong dài hạn để DN đẩy mạnh đầu tư công nghệ cho SXNN, giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho nông nghiệp.

Các ĐB Nguyễn Văn Tiên (Tiền Giang) và Huỳnh Ngọc Đáng (Bình Dương) cho rằng, hạn chế của nông nghiệp nước ta không chỉ được mùa mất giá mà sức cạnh tranh còn yếu kém. Có thể là do chúng ta đã duy trì lâu và quá nhấn mạnh vai trò hộ gia đình nông dân như một chủ thể.

ĐB Đáng cho rằng, hộ dân đã đưa nước ta từ thiếu đói thành quốc gia xuất khẩu lương thực hàng đầu. Tuy nhiên mọi thứ đã thay đổi đòi hỏi cần có sự chuyển đổi phù hợp. Người SXNN ngày nay còn phải có hiểu biết về thị trường, có năng lực để áp dụng các thành tựu công nghệ kỹ thuật cao.

Nông sản phải đạt tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp toàn cầu để đứng vững trên thị trường thế giới, quan trọng nhất là phải biết chọn lựa khâu SXKD nào có lợi nhất trong toàn bộ các chuỗi giá trị SXKD nông nghiệp toàn cầu.

Tại sao ta chủ trương dồn điền đổi thửa để có những cánh đồng lớn mà không cho phép tích tụ ruộng đất? ĐB Đáng luận giải rằng, trước đây ta chủ trương không tích tụ đất đai là để không tái sinh giai cấp địa chủ nhưng đến giờ ai cũng biết địa chủ khi nó gắn liền với phát canh thu tô, không thu địa tô thì đó không phải là địa chủ.

Đối với nhiều bà con nông dân nên giúp cho họ việc làm có lương, có bảo hiểm, có chế độ hưu hơn là giao một rẻo ruộng manh mún để rồi canh tác bấp bênh thua lỗ, nợ nần. Ở bất cứ nước nào trên thế giới, số lượng nông dân và nông hộ chiếm số đông, tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế cao, thì chắc chắn đó sẽ là nước nghèo, nông thôn chưa phồn vinh hạnh phúc và nông nghiệp chắc chắn còn lạc hậu. Do vậy, cho nên nguyên lý công bằng trong phân chia ruộng đất cần được thay thế bằng nguyên lý giao đất cho người có sử dụng hiệu quả cao nhất” – ĐB Huỳnh Ngọc Đáng (Bình Dương) đề xuất.

Cần thấy rằng những người có diện tích đất đai tích tụ lớn nhưng lại đầu tư vốn, KHCN và trực tiếp tổ chức SXNN thì người đó đương nhiên đã không phải là địa chủ, mà chắc chắn được chúng ta gọi là nhà đầu tư nông nghiệp như hàng trăm hàng ngàn nhà đầu tư công nghiệp.

Tại sao ta không trải thảm đỏ thu hút các DN trong và ngoài nước vào đầu tư nông nghiệp như đã từng làm khá thành công trong kêu gọi đầu tư vào công nghiệp? Muốn vậy cần có đột phá trong chính sách đất đai, nhất là vấn đề hạn điền.

Cần có chính sách phù hợp để tích tụ tập trung ruộng đất, thu hút mạnh các nguồn lực đầu tư phát triển nông nghiệp. Từng bước hình thành các tổ hợp nông nghiệp, công nghiệp dịch vụ công nghệ cao. Đây sẽ là luồng gió mới làm thay đổi căn bản cơ cấu nông nghiệp Việt Nam theo hướng sản xuất lớn. ĐB Nguyễn Văn Tiên đề nghị phải mạnh dạn hơn trong tích tụ đất đai, đừng chần chừ, chậm trễ nữa. Chỉ có tích tụ được đất thì mới có thể làm ăn lớn, KHCN mới đầu tư được mạnh cho nông nghiệp đột phá. “Tại sao có nhiều việc chưa có Nghị quyết, chúng ta vẫn làm thí điểm đấy thôi. Sao tích tụ đất đai lại cứ thăm dò, trông chờ chính sách mãi thế.” – ĐB Tiên nói.

Báo động mất vệ sinh an toàn thực phẩm, xóa bỏ các đường dây kinh doanh chất cấm và phân bón giả

Theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, kết quả giám sát về vệ sinh an toàn thực phẩm trong 9 tháng đầu năm 2015 cho thấy tỷ lệ mẫu vi phạm còn cao, chưa cải thiện so với năm 2014. Về thủy sản có 1,01% mẫu có hóa chất và kháng sinh vượt ngưỡng; rau có 10,3% có hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng; và thịt có 7,6% có hóa chất kháng sinh vượt ngưỡng, 16% có vi khuẩn salmonella.

Về thủy sản có 1,01% mẫu có hóa chất và kháng sinh vượt ngưỡng; rau có 10,3% có hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng; và thịt có 7,6% có hóa chất kháng sinh vượt ngưỡng, 16% có vi khuẩn salmonella. (Ảnh: giayphepkinhdoanh)
Về thủy sản có 1,01% mẫu có hóa chất và kháng sinh vượt ngưỡng; rau có 10,3% có hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng; và thịt có 7,6% có hóa chất kháng sinh vượt ngưỡng, 16% có vi khuẩn salmonella. (Ảnh: internet)

Do vậy chúng tôi đã phát động một cao điểm hành động đảm bảo an toàn thực phẩm kéo dài đến hết tháng 2-2016 để chấn chỉnh tình hình và rút kinh nghiệm làm tốt hơn cho các năm tiếp theo, trong đó có kế hoạch riêng về kiểm soát việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.” – Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết.

Vừa qua, sau khi các cơ quan chức năng vào cuộc mạnh hơn thì việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi có giảm, nhất là khu vực xung quanh TPHCM nhưng vẫn còn. Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng, việc kiểm tra mẫu thịt hoặc mẫu nước tiểu của con heo “chỉ là phần ngọn”, nên sắp tới phối hợp làm rõ và xóa bỏ các đường dây buôn bán phi pháp làm mất an toàn vệ sinh thực phẩm được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của toàn ngành nông nghiệp. “Với tôi, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi chính là tội ác! – Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh.

Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết thêm về các chất cấm và kháng sinh tồn dư không được phép ở trong các nông sản cũng như thịt gia súc, gia cầm, các loại kháng sinh như cloramphelicon hoặc Salbutamol, đó là những dược phẩm cần thiết nhập khẩu để điều trị cho người và quy trình quản lý các dược phẩm này khá chặt chẽ.

Có thông tin thời gian vừa qua ngành y tế cho nhập khẩu khoảng 65 tấn Salbutamol là không chính xác, bởi thực tế chúng tôi chỉ cho nhập 3,5 tấn” bà Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết sẽ phối hợp với Bộ NN-PTNT, các bộ, ngành và địa phương để kiểm soát chặt chẽ hơn nữa quy trình nhập khẩu, kinh doanh, sản xuất các loại kháng sinh trên. Đặc biệt, sẽ thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm đến tận huyện, xã.

ĐB Đinh Thị Phương Khanh (Long An) nêu câu hỏi làm thế nào để có được nguồn thực phẩm an toàn? Năm 2015, tình hình vi phạm VSATTP không những không giảm mà còn diễn biến hết sức phức tạp và thủ đoạn hết sức tinh vi. Qua kết quả kiểm tra giám sát ATTP trong nông nghiệp 9 tháng đã phát hiện 16% mẫu thịt có chất tạo nạc Sabutamol độc hại. 7,6% mẫu thịt có dư lượng chất kháng sinh vượt ngưỡng. 10,3% mẫu rau có dư lượng thuốc BVTV, vượt mức giới hạn cho phép. Mới đây Thanh tra Bộ NN-PTNT đã phát hiện chất vàng-ô trong thức ăn chăn nuôi gia cầm. Xem tình trạng vi phạm VSATTP ngày càng có những chiều hướng gia tăng, ĐB Khanh cho rằng có nguyên nhân quy định xử phạt hành chính về lĩnh vực này còn quá nhẹ, không đủ sức răn đe và phòng ngừa.

Hành vi xử phạt khi phát hiện chất cấm thì chúng ta xử phạt một con cũng như hành vi sử dụng chất cấm trong 50 con và 500 con thì cũng xử phạt giống như 1.000 con. Việc xử phạt không đủ sức răn đe nên người vi phạm vẫn cố tình vi phạm vì lợi nhuận thu được cao hơn rất nhiều lần so với số tiền nộp phạt.” – ĐB Khanh cho rằng, bất hợp lý là chỗ đó.

Mặt khác, việc truy xuất nguồn gốc để xử phạt là một việc làm hết sức khó khăn khi người dân và thương lái cùng bắt tay thỏa thuận ngầm với nhau. ĐB Khanh kiến nghị Quốc hội khi xem xét thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi) lần này cần quy định tội phạm về ATTP tại Điều 316 cho phù hợp. Tức là khi phát hiện chất cấm trong thức ăn, sản phẩm thì xử lý hình sự ngay.

ĐB Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) đề cập đến tình trạng SXKD và sử dụng phân bón ở Việt Nam, cho rằng những thiệt hại do sử dụng phân bón giả, kém chất lượng gây cho mùa màng, môi trường, sức khỏe cộng đồng và uy tín của thương hiệu nông sản Việt Nam là khôn xiết.

Báo Nhân dân ra ngày 12/10 vừa qua đã nêu ra con số mỗi năm chúng ta thiệt hại khoảng 2 tỷ đô la do sử dụng phân bón giả, kém chất lượng. Hàng năm, trong nhiều nghìn tỷ đồng phân bón được thu từ túi tiền của nông dân trên cả nước có tỷ lệ lớn tiền mua bán các loại phân bón rởm.” – ĐB Cương dẫn chứng.

Theo ĐB Cương, thị trường phân bón Việt Nam đang tồn tại khoảng 7.000 chủng loại nên rất khó quản lý, cũng như hướng dẫn sử dụng cho nông dân. Trong khi các quốc gia có tỷ trọng nông nghiệp lớn và những quốc gia phát triển chỉ sử dụng khoảng 20 – 30 loại phân bón. Một quốc gia gần chúng ta có nền nông nghiệp khá phát triển là Thái Lan cũng chỉ dùng khoảng 100 chủng loại phân bón cho nông nghiệp, không hiểu tại sao Việt Nam lại SXKD, sử dụng quá nhiều chủng loại phân bón đến như vậy?

ĐB Cương băn khoăn. Những năm gần đây đã có những đợt kiểm tra phân bón nhưng kết quả đều được xử lý êm đẹp để rồi nông dân tiếp tục gánh chịu hậu quả. Nguyên nhân không có gì khác là buông lỏng quản lý và hậu quả là nạn phân bón giả tiếp tục làm khổ người nông dân. ĐB Cương kiến nghị Việt Nam chỉ đưa vào danh mục 100 chủng loại phân bón là đủ.

Thành Long

Xem thêm: