Ngày 22/9, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã hội thảo góp ý đối với Đề án cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Các nhà chính sách và EVN nên nhớ đang còn gần 13 triệu người nghèo, thu nhập dưới 500 nghìn đồng/ tháng thì lấy gì trả tiền điện đây.

Như tin Đại kỷ nguyên VN đã đưa, trước đó, EVN đã đưa ra 3 phương án giá điện để xin ý kiến người dân và các cơ quan. Phương án 1 giữ nguyên như hiện hành. Phương án 2 áp dụng một mức giá chung 1.747 đồng/kWh. Phương án 3, rút gọn phương án 1 về 3 hoặc 4 bậc, mức giá bình quân là 1.747 đồng/kWh. Như vậy, thực chất EVN chỉ đưa ra 1 phương án 3 với một số kịch bản mà thôi.

Mời xem bài: Bạn sẽ nói gì về giá điện sắp tăng, lại tiếp tục kêu gọi EVN phải minh bạch?

Rất nhiều câu hỏi đang được dư luận xã hội bức xúc về câu chuyện giá điện, như chuyện kêu lỗ do tỷ giá, chuyện Kiểm toán nhà nước kết luận EVN đã tính cả chi phí xây biệt thự, chung cư, sân tennis vào giá bán điện, chuyện về bộ máy kồng kềnh và năng suất lao động thấp của ngành điện? Và EVN có tính đến 12,7 triệu người nghèo khó không?

Tham gia hội thảo, ông Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói: “Theo tôi, khi mức sống người dân tăng lên thì số điện dùng tối thiểu cũng sẽ tăng lên. Do đó cần tính bậc thang giá điện phù hợp với nhu cầu tiêu dùng điện của người dân. Giá điện chia theo bậc thang từ 3 đến 4 bậc. Nhưng nên nâng kWh tại mỗi bậc và khoảng cách giữa các bậc cũng giãn ra. Đồng thời, chênh lệch giá giữa các bậc cũng thấp hơn.”

Theo chuyên gia kinh tế, TS Ngô Trí Long: “Nên giãn khoảng cách giữa các bậc khoảng 150kWh. Đồng thời, ngành điện cần phải giãn các bậc để cho người thu nhập khá được tiêu dùng điện. Hơn nữa, giá điện trung bình từng bậc cũng cần hạ xuống thấp hơn hiện nay. Nếu tăng giá 50% thì phải trên 600kWh.”

Ông Đinh Quang Tri, Phó Tổng Giám đốc EVN báo cáo thị trường điện cạnh tranh đang được triển khai với ba giai đoạn, gồm: phát điện cạnh tranh, bán buôn và bán lẻ cạnh tranh, sẽ góp phần minh bạch trong sản xuất kinh doanh điện, thúc đẩy nhà đầu tư tham gia đầu tư vào dự án phát điện.

Thị trường bán buôn điện cạnh tranh sẽ chính thức được thử nghiệm từ giai đoạn 2016 – 2019, song sẽ thực hiện trọn vẹn cơ chế từ năm 2019 – 2022, trên nguyên tắc các khách hàng lớn sẽ được mua điện trực tiếp từ nhà máy phát điện.

Như vậy việc xã hội hóa, cạnh tranh bán lẻ điện cho người tiêu dùng sẽ chưa thực hiện trong tương lai gần, ngành điện sẽ vẫn còn độc quyền, mà độc quyền thì chắc chắn thua thiệt sẽ thuộc về người tiêu dùng.

Các nhà chính sách và EVN nên nhớ đang còn gần 13 triệu người nghèo, thu nhập dưới 500 nghìn đồng/ tháng thì lấy gì trả tiền điện đây.

Theo số liệu của Bộ Lao động, thương binh và xã hội công bố, năm 2013 cả nước có 3,24 triệu hộ dân nghèo và cận nghèo, chiếm 14,12 % dân số, với hơn 12,73 triệu người đang sống ở mức rất nghèo khổ. Tức là cứ 7 người Việt Nam thì có 1 người dân ở mức nghèo và cận nghèo, thu nhập từ 400 nghìn đến 650 nghìn đồng/tháng.

Bạn hãy thử hình dung đặt mình trong số hàng triệu những người nghèo đói này, mỗi ngày họ chỉ kiếm được dưới 17 nghìn đồng, nhưng phải trang trải tất cả các chi phí về chỗ ở, ăn uống sinh hoạt, giao thông, học hành, khám chữa bệnh,…thì bạn sẽ giải quyết thế nào?

Một phần bảy dân số Việt Nam là nghèo, họ là thành phần dân cư dễ tổn thương nhất trước các tác động của kinh tế xã hội. Người dân nghèo đang khổ trăm bề vì đồng tiền mất giá 5 % trong 8 tháng, vì sản xuất gặp khó khăn, vì thiên tai, bão lụt, hạn hán năm nay nhiều quá; vì các mặt hàng thiết yếu như xăng, điện, nước sạch đã tăng giá. Nay lại đến nỗi lo điện tăng giá, học phí, viện phí tăng giá.

Mong rằng các cơ quan quản lý, các nhà khoa học, EVN sẽ đề xuất nhiều ý kiến để EVN có thể đưa ra một cách tính điện hợp lý, phù hợp điều kiện thực tiễn và hài hòa lợi ích giữa người tiêu dùng với EVN và lưu tâm đến 12,7 triệu khách hàng là người nghèo này.

Thành Long