Với thủ tục cho vay đơn giản, tín chấp, thời gian giải ngân nhanh trong vòng 24 giờ, thời gian trả nợ tối đa 24 tháng, chỉ cần chứng minh thư nhân dân, sổ hộ khẩu photo công chứng, hoặc bằng lái xe…là người dân đã có thể vay được vài chục triệu đồng bằng tiền mặt, hoặc mua xe máy, điện thoại, máy tính…trả góp, mà khoản trả góp hàng tháng cũng phù hợp với thu nhập của người vay. Nhưng do buông lỏng quản lý, nên cho vay tiêu dùng đang “cắt cổ” người vay, đã gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Gam màu hồng của thị trường tiềm năng mới

Đây là hình thức cho vay tiêu dùng mới nở rộ, chủ yếu được thị trường biết đến như công ty TNHH MTV Tài chính PPF VN (thương hiệu Home Credit), công ty TNHH MTV Tài chính Prudential VN, Công ty TNHH MTV Tài chính HDBank (HDFinance – tên cũ Công ty TNHH MTV Việt-SG có 100% vốn nước ngoài được Ngân hàng HDBank mua lại), Công ty tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam Thịnh vượng (FE Credit)… với hàng nghìn điểm giao dịch trên toàn quốc đã góp phần đưa tín dụng đến từng ngõ ngách, đến các tầng lớp như sinh viên, công nhân, người lao động cần các khoản vay nhỏ lẻ, chủ yếu là mua hàng trả góp.

Các công ty tài chính đang đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, đây là một hướng đi đúng. Ví dụ, Home Credit hiện đang có thị phần lớn nhất, khoảng 900.000 khách hàng đang có dư nợ, với bình quân gần 7 triệu đồng một người, mặc dù là lĩnh vực cho vay rủi ro cao, nhưng nợ xấu cũng rất thấp, chỉ khoảng 6% trên tổng dư nợ.

Prudential, có gần 100.000 khách hàng, nhưng chất lượng cao hơn, với khoản vay bình quân là 31 triệu đồng một khách hàng, còn tỷ lệ nợ xấu thì rất thấp, chỉ trên 3%. Lợi nhuận của các công ty này đem lại rất cao, có khi còn hơn cả vốn điều lệ. Mức lợi khủng này có được là nhờ mức lãi vay cao nhất thị trường mà các công ty này áp dụng nhiều năm nay cho nhiều khách hàng, từ 3 – 7%/tháng, tương đương từ 36 – 84%/năm.

Có thể nói chưa bao giờ khách hàng vay tiêu dùng cá nhân lại được hưởng dịch vụ tín dụng thuận lợi như hiện nay. Mọi cá nhân, kể cả sinh viên, công nhân, những người có thu nhập thấp có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú, có bản sao CMND, hộ khẩu và các giấy tờ tùy thân khác là có thể tự tin để xin vay tiêu dùng cá nhân để mua nhà, mua sắm ôtô, xe máy, hàng điện máy và hàng tiêu dùng cao cấp khác… trả góp hàng tháng.

Lợi ích của cho vay tiêu dùng

Việc cho vay tiêu dùng này đã góp phần giúp cho người dân thay đổi phong cách tiêu dùng, mua các hàng hóa cần thiết để giải quyết khó khăn trong cuộc sống, trả dần hàng tháng trong giới hạn khả năng thu nhập của người dân. Đồng thời, đây là biện pháp kích cầu để thúc đẩy sản xuất phát triển một cách hiệu quả, trực tiếp, tiền vay đến thẳng với sản xuất, lưu thông, do đó sẽ kích thích sản xuất phát triển. Đối với hệ thống ngân hàng thì đây là một thị trường mới mẻ, đầy tiềm năng.

Trên thế giới hầu hết các quốc gia đều sử dụng công cụ cho vay tiêu dùng để giải quyết mục đích kép là hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và đáp ứng tiêu dùng của người dân. Người dân chỉ cần có công ăn việc làm ổn định là có thể đến ngân hàng, công ty tài chính để vay tiền mua nhà, mua ô tô, mua các phương tiện sinh hoạt khác…với thời hạn dài, lãi suất chỉ cao hơn cho vay kinh doanh một chút, với lý do rủi ro cao.

Gam màu đen

Với quảng cáo rầm rộ từ giấy gián trên cột điện, đến báo giáy và trên mạng, điều kiện vay dễ, nên số người vay tiêu dùng lên đến con số hàng triệu người, họ chấp nhận lãi suất cao, hoặc là nhiều người không hiểu rõ hợp đồng quá phức tạp, hoặc là bị lập lờ gian lận trong lãi suất.

Thực tế, trong những năm qua, lãi suất cho vay tiêu dùng tại các công ty tài chính nói trên là quá cao, thường từ 36-70% năm. Với lãi này, cũng gần tương đương lãi suất chợ đen 1,5 triệu đồng/ ngày cho 100 triệu đồng, cả xã hội đang lên án.

Lãi suất cao gây khó khăn chồng chất thêm cho người dân, trong khi cả hệ thống ngân hàng đang cố gắng giảm lãi suất để kích thích sản xuất. Về việc này đã có quá nhiều bài báo phản ánh lãi suất cắt cổ với những dẫn chứng rất sống động, tuy nhiên, phản ánh của truyền thông vẫn rơi vào im lặng.

Thực sự, lãi suất này là vi phạm pháp luật, theo Điều 476 Bộ luật Dân sự, lãi suất hàng tháng do hai bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng. Trong khi lãi suất cho vay tiêu dùng đang vượt quá nhiều lần 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố thì đúng là cho vay nặng lãi.

Nhà quản lý hãy vượt qua im lặng

Thời điểm cuối năm, là mùa mua sắm, là dịp nhiều người có nhu cầu sửa chữa nhà, mua xe, sắm sửa đồ đạc… Tuy nhiên, lãi vay thì không phải ai cũng kham nổi để thực hiện kế hoạch của mình. Đang có gần 2 triệu người phải chịu lãi cao, sắp tới sẽ còn bao nhiêu nữa, đó không phải là con số nhỏ. Vì sự phát triển của thị trường tín dụng, vì người dân và vì sự phát triển của nền kinh tế, các nhà quản lý hãy vượt qua im lặng, hãy hành động thật sự công minh.

Nhật Hạ

Từ Khóa: