Tổng cục Thống kê vừa công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của cả nước tăng 0,54% so với tháng trước, mà nguyên nhân chủ yếu do giá xăng dầu tăng. Đặc biệt giá thực phẩm tăng cao, đã ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hàng ngày của người dân.

Xăng tăng 15% so với đầu năm, làm chi phí giao thông tăng

Theo báo cáo, trong tháng 5, tất cả các nhóm hàng hóa, dịch vụ đều tăng giá, tăng mạnh nhất là nhóm giao thông, tăng 2,39%, mà nguyên nhân chủ yếu do tác động của các  đợt tăng giá xăng dầu ngày 5/4 xăng RON92 tăng 518 đồng/lít; dầu diezezen tăng 1150  đồng/lít vào các ngày 20-4-2016; ngày 5/5 giá xăng RON 92 tăng 646 đồng/lít và ngày 20/5, giá xăng RON92 bán lẻ tăng 243 đồng/lít, lên mức 15.829 đồng/lít.

Kể từ đầu năm xăng đã tăng 5 lần, tổng cộng 2.039 đồng/lít, tăng gần 15%, tăng cao hơn mức tăng của xăng dầu thế giới, đây cũng là một trong những nguyên nhân gây tăng lạm phát trong những tháng qua.

Không chỉ vậy, giá gas cũng tăng 2,44% do các doanh nghiệp tăng 5.000 đồng mỗi bình 12 kg từ đầu tháng 5. Tương tự, giá dịch vụ bảo hiểm y tế tăng 4,72% do điều chỉnh lương cơ sở từ 1,15 triệu đồng một tháng lên 1,21 triệu đồng từ 1/5.

Đứng thứ hai về mức độ tăng là nhóm Nhà ở và vật liệu xây dựng (tăng 0,88%) mà nguyên nhân một phần cũng do giá dầu hỏa tăng, giá gas tăng từ 1/5 và giá sắt thép tăng.

Giá lương thực, thực phẩm tăng

Nhóm Hàng hóa và dịch vụ khác cũng tăng tới 0,56%, xếp thứ 3 về mức độ tăng. Đứng thứ 4 là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống – nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giỏ hàng tính CPI – với mức tăng 0,36% mà nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực tăng tới 0,68%, thực phẩm tăng 0,38% và ăn uống ngoài gia đình tăng 0,16%.

Tổng cục Thống kê cho biết chỉ số giá lương thực tháng 5 năm 2016 tiếp tục tăng 0,68% so với tháng trước, do thương lái vẫn thu gom lúa gạo thực hiện các hợp đồng xuất khẩu gạo đã ký, cùng đó là tác động của khô hạn, xâm nhập mặn tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đã đẩy giá lúa gạo trên thị trường tăng.

Đặc biệt, Tổng cục Thống kê cũng đánh giá hiện tượng cá chết  ở Miền Trung cũng ảnh hưởng đến giá tiêu dùng tháng 5/2016. “Chỉ số nhóm thực phẩm tháng này đã tăng 0,38% – chủ yếu tăng ở nhóm hàng các loại thịt sau khi xảy ra hiện tượng cá chết tại các tỉnh miền Trung, người dân hạn chế sử dụng thủy hải sản” và chỉ số thực phẩm tăng một phần cũng vì thương lái thu gom heo hơi để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Nhóm Văn hóa giải trí và du lịch cũng tăng 0,34% do các kỳ nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương và nghỉ lễ 30/4-1/5 nằm trọn trong kỳ tính giá này.

Với diễn biến giá cả tháng 5 như vậy, tính chung 5 tháng đầu năm CPI tăng 1,88%. Còn so với cùng kỳ, CPI đã tăng 2,28%. Bình quân 5 tháng đầu năm 2016 so với cùng kỳ 2015, CPI tăng 1,59%.

Xét theo khu vực, CPI tháng 5 của khu vực thành thị tăng 0,54% so với tháng trước, tăng 1,80% so với cuối năm 2015 và tăng 2,13% so với cùng kỳ. Các con số tương ứng của khu vực nông thôn là 0,54%; 1,95% và 2,39%.

Diễn biến CPI qua các tháng - Nguồn: Tổng cục Thống kê.
Diễn biến CPI qua các tháng – Nguồn: Tổng cục Thống kê.

Về diễn biến 2 nhóm hàng hóa đặc biệt là vàng và đôla Mỹ, Tổng cục Thống kê cho biết, trong tháng 5 chỉ số giá vàng tăng 1,45% so với tháng trước, tăng 9,69% so với cuối năm 2015 và tăng 3,97% so với cùng kỳ. Trong khi chỉ số giá đôla Mỹ giảm 0,1% so với tháng trước, giảm 0,89% so với cuối năm 2015 song vẫn tăng 3,07% so với cùng kỳ.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng tuy vẫn nằm trong tầm kiểm soát, nhưng không thể không đề phòng khi lạm phát đang tăng nhanh trở lại trong mấy tháng gần đây. Trong khi giá xăng dầu thế giới vẫn diễn biến phức tạp và được dự báo sẽ tăng trở lại. Giá lương thực, thực phẩm cũng chịu nhiều sức ép do tình hình hạn hán, xâm mặn, cá chết, ô nhiễm môi trường.

Thành Long

Xem thêm: