Chặt cây xanh – trồng hoa giả chỉ là một trong những câu chuyện chỉnh trang đô thị lạ lùng đang diễn ra dồn dập tại Hà Nội trong những ngày gần đây, trước dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù do cơ quan quản lý văn hóa chịu trách nhiệm, nhưng khó có thể tìm ra nội hàm văn hóa của dân tộc đằng sau những khối hình trang trí gắn nhiều đèn LED ấy.

Con đường vắng màu xanh

Ngày 11/1, trên đường Nguyễn Chí Thanh xuất hiện những “cành hoa đào” với kiểu dáng và màu sắc có phần lòe loẹt.

Phần thân được sơn nhiều màu sắc không tương đồng, gồm xanh lá cây, đỏ, vàng và xanh dương. Họa tiết gắn trên thân là hoa đào cách điệu lắp đèn LED phát sáng. Có chiều cao khoảng hơn 2m, những bảng màu trang trí này được trồng dọc trên dải phân cách đường Nguyễn Chí Thanh, xen giữa cây xanh và thảm hoa.

Hình ảnh trang trí trên đường Nguyễn Chí Thanh. chặt cây xanh
Hình ảnh trang trí trên đường Nguyễn Chí Thanh. (Ảnh: laodong.com.vn)

Những mảng trang trí với khối hình đồ sộ và màu sắc quá sặc sỡ khiến một trong những con đường đẹp nhất thủ đô thiếu đi sự hài hòa, tự nhiên.

Việc này được lý giải là để trang trí đón Tết cổ truyền Bính Thân 2016 sắp đến.

Trước đó, con đường này đã chịu nhiều tổn hại khi 381 cây xanh bên đường bị chặt bỏ để bứng cây về… trồng lại cho “đồng bộ” theo đề án “cải tạo, thay thế 6.700 cây xanh trên toàn thành phố” của UBND TP Hà Nội, vào tháng 3/2015.

Người dân thủ đô tiếp tục không khỏi bất ngờ với đề án “đồng bộ” này khi loại cây được trồng thay thế không phải là cây gỗ quý vàng tâm như người đứng đầu UBND thành phố và Sở Xây dựng Hà Nội thông báo, mà là cây gỗ mỡ – một loài cây có chất lượng trung bình, không tán, dễ gãy đổ.

Đường phố xơ xác sau khi hai hàng cây bị chặt hạ và thay thế bằng cây gỗ mỡ, tháng 3/2015. chặt cây xanh
Con phố Nguyễn Chí Thanh xơ xác sau khi hai hàng cây bị chặt hạ và thay thế bằng cây gỗ mỡ, tháng 3/2015. (Ảnh: motthegioi.vn)

Sau khi giới chuyên gia và dư luận lên tiếng phản đối mạnh mẽ, chính quyền thành phố đã tiến hành một cuộc thanh tra và thừa nhận, đó đúng là cây gỗ mỡ mà không phải vàng tâm.

Tháng 8/2015, toàn bộ 247 cây gỗ mỡ lại bị cưa bỏ để thay bằng cây lát hoa. Trong số đó, nhiều cây đã rơi vào tình trạng chết khô từ tháng 7.

Như thế, một con đường đẹp đã tan hoang vì dự án… chỉnh trang đô thị. Hàng trăm cây xanh bị đốn hạ, bị bỏ chết khô hàng loạt nhưng vẫn tiêu tốn đến hơn 73 tỷ đồng (tổng dự toán) lấy từ ngân sách, bao gồm chi phí khảo sát hết 1 tỷ đồng, chặt hạ, thay thế cây mới, hoàn trả vỉa hè hết hơn 67 tỷ đồng, đánh mã số cây hết 4,5 tỷ đồng.

Đến mùa xuân năm nay, con đường ấy đang được trang trí bằng hoa giả gắn đèn LED!

Quá tải đèn LED

Thực tế, lối trang trí “cồng kềnh”, không có nội hàm văn hóa ấy đã xuất hiện trước đó vài ngày dưới danh nghĩa trang trí đô thị để chuẩn bị đón Tết cổ truyền.

Ngày 9/1, những đài hoa ‘lạ’ được dựng lên quanh đài phun nước quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội). Tuy nhiên, trước nhiều ý kiến trái chiều của người dân, đài hoa cao hơn 3m đã được gỡ ngay sau đó.

Trên News Zing, ông Tô Văn Động – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội, cơ quan chịu trách nhiệm chính về phần việc trên cho biết, việc tháo dỡ chỉ là tạm thời, là để ‘chỉnh sửa’ lại kiểu dáng và màu sắc của đài hoa sau khi bị phần đông dư luận lên tiếng chê phản cảm.

Điều đó có nghĩa những đài hoa này sau đó vẫn tiếp tục được dựng lên, cho dù chúng khiến đài phun nước bị che khuất hoàn toàn. Thậm chí trong tối 9/1, vòi phun nước cũng ngừng hoạt động khi những bông hoa được bật đèn LED.

Như thế, từ việc trang trí cho đài phun nước, đài phun nước lại trở thành bệ đỡ để dựng hoa. Tổng thể sau khi trang trí trở nên lạc lõng giữa một bên là đài phun nước xi măng mộc, thô sơ theo thời gian, với một bên là phần trang trí vỏ thép có kích cỡ quá lớn, kiểu dáng và màu sắc sáng chói.

trang-tri-dai-phun-nuoc-dai-hoa-ky-la chặt cây xanh
20 bông hoa với chiều cao 3,2m khép kín đài phun nước. (Ảnh: danviet.vn)

Người ở phố cổ đã nhìn quen đài phun nước cổ rồi, giờ trang trí thêm cành hoa vào không thấy đẹp, màu sắc xấu, không hài hòa. Theo tôi, cứ để đài phun nước như cũ hoặc bố trí hoa thấp hơn đài phun nước, trải thảm hoa ở dưới mặt nước có thể sẽ đẹp hơn. Trang trí hoa cao hơn 3m sẽ che khuất đài phun nước nên có phun nước cũng mất tác dụng”, ông Tuấn, người dân sống trên phố Đinh Tiên Hoàng cho hay trên báo Dân Việt.

chặt cây xanh
Khó có thể nhìn thấy đài phun nước đằng sau dàn hoa khổng lồ bật đèn LED. (Ảnh: thethaovanhoa.vn)
Vị trí trung tâm của đài phun nước tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. chặt cây xanh
Vị trí trung tâm của đài phun nước tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. (Ảnh: Sưu tầm)

Không chỉ đường Nguyễn Chí Thanh hay đài phun nước tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục bị trang trí theo “cách lạ”, mà trên nhiều tuyến phố như Quán Thánh, Điện Biên Phủ, Phan Đình Phùng… nhiều đèn hoa trang trí được đặt với số lượng lớn, kích thước cũng rất lớn, nhưng không có nội hàm văn hóa, không biểu đạt cho một ý nghĩa nào. Trừ những hình ảnh như cầu Thê Húc, tháp Rùa, Khuê Văn Các… được lặp lại hàng năm, toàn bộ hình trang trí là hoa chung chung và dây tua.

Trong hình, đèn, hoa cồng kềnh và rối mắt bên cạnh những cây cổ thụ trên phố Quán Thánh. chặt cây xanh
Đèn, hoa cồng kềnh bên cạnh những cây cổ thụ trên phố Quán Thánh. (Ảnh: nld.com.vn)
Đường phố trở nên rối mắt khi vẻ hiền hòa của hàng cây bị lấn át bởi những mảng sắt hàn gắn đèn LED. chặt cây xanh
Đường phố trở nên rối mắt khi vẻ hiền hòa của hàng cây bị lấn át bởi những mảng sắt hàn gắn đèn LED. (Ảnh: Facebook Nguyễn Quang Vinh)
“Con phố Quán Thánh vốn đẹp tự bởi rợp bóng cây cổ thụ nhưng giờ lắp thêm giàn chiếu trông rất rối mắt, về đêm còn tạm được nhưng ban ngày thì rất xấu”, ông Hoàng Văn Hiền (62 tuổi) người dân sinh sống tại phố Quán Thánh nói. chặt cây xanh
“Con phố Quán Thánh vốn đẹp tự bởi rợp bóng cây cổ thụ nhưng giờ lắp thêm giàn chiếu trông rất rối mắt, về đêm còn tạm được nhưng ban ngày thì rất xấu”, ông Hoàng Văn Hiền (62 tuổi) người dân sinh sống tại phố Quán Thánh nói. (Nguồn: nld.com.vn)

Nhiều tỷ đồng tiền ngân sách, tiền của doanh nghiệp

Trước hàng nghìn tỷ đồng ngân sách đã bị lãng phí theo những công trình trung tâm hành chính, tượng đài, công trình bỏ hoang… thay vì an sinh xã hội, người dân ngày càng quan tâm đến nguồn tiền đã sử dụng cho những hạng mục công cộng không đầu không cuối.

Đối với phần trang trí đài phun nước nói trên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội cho hay, đây là công trình xã hội hoá, do một đơn vị phía Nam ủng hộ TP. Hà Nội để chào mừng năm mới 2016, không phải tiền ngân sách.

Có lẽ ngụ ý của Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội là kinh phí đó là của doanh nghiệp và là tự nguyện, chứ không phải cưỡng ép từ nguồn tiền thuế do người dân đóng. Nhưng cần phải nói rõ rằng, nguồn tiền xã hội hóa mà doanh nghiệp đóng góp trên phải không gây ảnh hưởng tới vốn tái đầu tư của doanh nghiệp, tức không làm ảnh hưởng tới chi phí về lương, về giá thành sản phẩm. Nếu không, thì đó là việc gián tiếp rút từ ví của công nhân và người tiêu dùng.

Đầu năm 2015, Sở Xây dựng Hà Nội thông báo dự toán về tổng mức đầu tư trang trí chiếu sáng phục vụ Tết Nguyên đán Ất Mùi và các dịp kỷ niệm lớn trong năm 2015 là khoảng 22,8 tỷ đồng, chủ yếu từ vốn ngân sách (vốn xã hội hóa là 3,6 tỷ đồng, chiếm 28%), theo thông tin trên Báo Đất Việt.

Con số này gấp hơn 2 lần so với tổng kinh phí đề xuất trang trí chiếu sáng trong dịp Tết Nguyên đán và trong năm 2014 (10,8 tỷ đồng).

Một điều đáng lưu ý là nhiều phần trang trí đã được tái sử dụng qua nhiều dịp. Thế nhưng chi phí vẫn bị dội lên cao gấp nhiều lần một cách khó hiểu.

Phần trang trí này được cho biết là làm trong dịp 10/10, nay sửa chữa, tái sử dụng cho Tết dương lịch 2015. chặt cây xanh
Phần trang trí này được cho biết là làm trong dịp 10/10, nay sửa chữa, tái sử dụng cho Tết dương lịch 2015. Ảnh chụp khoảng tháng 12/2014. (Nguồn: ttvn.vn)
Đến Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015 tiếp tục được sử dụng. (Nguồn: dangcongsan.vn)
Đến tháng 2/2015 tiếp tục được sử dụng trang trí cho Tết Nguyên đán 2015. (Nguồn: dangcongsan.vn)
Bảng đèn xuất hiện từ tháng 2/2015. chặt cây xanh
Bảng đèn xuất hiện từ tháng 2/2015. (Ảnh: Facebook Nguyễn Hồng Kiên)
Một năm sau, tiếp tục xuất hiện trong hạng mục trang trí cho Tết Nguyên đán Bính Thân 2016, tháng 1/2016. (Ảnh: nld.com.vn)
Một năm sau, tiếp tục xuất hiện trong hạng mục trang trí cho Tết Nguyên đán 2016, tháng 1/2016. (Ảnh: nld.com.vn)

Hiện Sở Xây dựng Hà Nội chưa công bố kinh phí đầu tư cho việc trang trí dịp Tết Bính Thân 2016. Chỉ tính riêng hai tỉnh Đà Nẵng, Quảng Ngãi, kinh phí trang trí đường phố cho 9 ngày lễ đã hơn 10 tỷ đồng.

Theo báo Người Đưa Tin, Đà Nẵng thông báo kinh phí đầu tư cho việc trang trí dịp Tết Bính Thân 2016 là 6,5 tỷ đồng. Trong đó, 4 tỷ trang trí hoa, 2,5 tỷ cho điện chiếu sáng. Nguồn tiền lấy từ ngân sách thành phố và kêu gọi xã hội hóa.

Quảng Ngãi chi 4 tỷ đồng để trang trí các tuyến phố nội thành, các xã, phường mới sáp nhập. Trong đó, nguồn ngân sách nhà nước là 450 triệu đồng, còn lại là kêu gọi xã hội hóa, Báo Quảng Ngãi cho hay. Riêng tuyến đường trọng điểm Hùng Vương sẽ trang trí gấp đôi so với năm ngoái, kinh phí đầu tư hơn 1,2 tỷ đồng.

Phan A

Xem thêm: