Sau 28 năm mang thân phận nghi can giết người và suốt 6 năm qua đòi bồi thường oan sai nhưng chưa được giải quyết, ông Huỳnh Chiếm Phái (SN 1931) đã dùng dây treo cổ tự tử vào ngày 22/3/2015 – khi nỗi oan, tủi nhục trong bao nhiêu năm trời vẫn chưa được bồi thường.

28 năm mang thân phận nghi can giết người

Tối ngày 18/10/1981, trên đường về nhà sau khi họp tại nhà ông Huỳnh Chiếm Phái (SN 1931, lúc đó là Đội trưởng Đội Sản xuất thôn Phong Phú, xã Ninh Giang, huyện Ninh Hòa, tỉnh Phú Khánh – nay là phường Ninh Giang, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa), ông Phạm Ngưu – Chủ tịch UBND xã Ninh Giang bất ngờ bị bắn chết.

Cho rằng ông Phái là nghi phạm giết người, ngày 17/12/1981, công an huyện Ninh Hòa đã khởi tố bị can. Ngày 18/2/1982, công an tỉnh Phú Khánh ra lệnh bắt tạm giam ông Phái. Đến ngày 2/2/1983, ông Phái nhận được lệnh tạm tha của VKSND tỉnh Phú Khánh với lý do: tuổi già, sức khỏe bị sút kém nên không cần thiết phải giam giữ tiếp.

Báo Pháp Luật TP.HCM cho hay, khi vào trại tạm giam thăm cha, các con ông Phái mới biết ông đã được “tạm tha” nên dùng võng khiêng ông về vì lúc này ông bị tê liệt, mắt mù, tai điếc, thần kinh hoảng loạn… Ông Huỳnh Chiếm Lạc, người con thứ 4 của ông Phái bức xúc kể lại trên báo Người Lao Động:

“Từ một đội trưởng sản xuất khỏe mạnh, ra tù, bố tôi như người sắp chết. Gia đình phải đưa võng khiêng về. Đôi chân ông cũng không còn đi lại được nữa”.

Trong suốt 28 năm kể từ ngày bị khởi tố, hằng ngày ông Phái uất ức liên tục kêu oan, nhờ con cái gửi đơn yêu cầu trả lại danh dự cho ông nhưng tất cả đều rơi vào im lặng.

Cho tới năm 2009, con cháu ông Phái đã gửi đơn đến cơ quan điều tra đề nghị cho biết vụ án giết người mà ông Phái là bị can đã làm rõ thế nào, kết thúc chưa, ông Phái có phạm tội không,… tiếp đó, ông Phái chính thức gửi đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Gia đình ông Huỳnh Chiếm Lạc với tập hồ sơ khởi kiện, đòi VKSND tỉnh Khánh Hòa bồi thường oan sai cho cha mình. (Ảnh: nld.com.vn)

Theo đơn khởi kiện mà ông Huỳnh Chiếm Hoạnh (con ông Phái, hiện ngụ tại xã EaKtur huyện CưKuin, tỉnh Đắk Lắk) được cha ủy quyền, suốt 28 năm, ông Phái phải mang thân phận nghi can giết người vì ngoài giấy tạm tha trên, ông không còn nhận bất kỳ giấy tờ nào khác.

6 năm qua đòi bồi thường oan sai nhưng chưa được giải quyết

Tháng 12/2009, VKSND tỉnh Khánh Hòa mời ông Phái cùng tất cả các con ông đến làm việc tại UBND xã Ninh Giang (nay là phường Ninh Giang) và mang tới một bản sao “Quyết định đình chỉ điều tra” số 337/ĐCĐT do VKSND tỉnh Khánh Hòa ký ngày 25/9/1984 (tức 1 năm 7 tháng sau khi ông Phái được trả tự do).

Quyết định này nêu rõ “không đủ cơ sở để kết luận Huỳnh Chiếm Phái phạm tội giết ông Ngưu”. Báo Tuổi Trẻ cho biết, khi gia đình ông Phái hỏi bản chính quyết định đình chỉ này và thắc mắc tại sao không tống đạt cho ông thì đại diện Viện KSND tỉnh Khánh Hòa trả lời rằng vụ việc đã xảy ra quá lâu, có thể đã có tống đạt nhưng ông Phái hoặc người nhà quên hoặc làm mất. Tuy nhiên, VKS cũng không có chứng cứ về việc tống đạt quyết định này, cũng không tìm thấy bản gốc quyết định trong hồ sơ lưu trữ.

Ông Hoạnh cho biết trên báo Người Lao Động: “Đến đây, gia đình tôi mới biết VKSND tỉnh Khánh Hòa đã có quyết định đình chỉ điều tra đối với cha tôi. Gia đình đề nghị nhận quyết định này, VKSND tỉnh yêu cầu chúng tôi phải rút đơn đòi bồi thường thì mới cho nhận nhưng đó cũng chỉ là bản photocopy”.

Tại cuộc gặp gỡ, đại diện VKSND cũng yêu cầu chính quyền địa phương tạo điều kiện và khôi phục quyền lợi, lợi ích cho ông Phái. Tuy nhiên, khi ông yêu cầu VKSND tỉnh Khánh Hòa công khai xin lỗi, bồi thường oan sai cho ông theo luật định, thì cơ quan này không đồng ý.

Ông Hoạnh kể trên báo Pháp Luật TP.HCM: “Do cha tôi mang thân phận một bị can giết người nên cả gia đình tôi lâm vào điêu đứng, con cháu không thể đi học, đi làm trong các cơ quan nhà nước. Mỗi khi có việc đến UBND xã ký xác nhận lý lịch, họ đều ghi cha tôi phạm tội giết Chủ tịch xã. Với lý lịch như vậy, hai người anh tôi đã phải nghỉ việc, tụi tui không thể vào đại học, cuộc sống gia đình lâm vào bế tắc”.

Từ năm 2012, ông Phái ủy quyền cho con trai là ông Hoạnh khởi kiện ra tòa án, nhưng tòa huyện rồi tới tòa tỉnh đều không thụ lý. Tháng 7/2012, VKSND Tối cao có văn bản yêu cầu VKSND tỉnh Khánh Hòa xem xét, tiến hành các thủ tục để bồi thường cho ông Phái theo quy định của pháp luật nhưng cơ quan này vẫn không thực hiện. Mãi cho đến đầu năm 2014 (hơn một năm sau), TAND thị xã Ninh Hòa mới có thông báo thụ lý vụ kiện. Tuy nhiên, cho tới nay, vụ kiện vẫn chưa được giải quyết.

Cái chết tức tưởi khi nỗi oan chưa được gột rửa

Trong khi mòn mỏi chờ đợi được minh oan thì ngày 22/3/2015, ông Phái đi xe lăn ra sau nhà rồi thắt cổ tự tử.

Bà Đàm Thị Ánh, con dâu ông Phái buồn bã chia sẻ trên báo Người Lao Động “Ông không thể chịu nổi những ngày tháng đợi chờ để được bồi thường. Ông đã nhiều lần tự tử hụt rồi, uống thuốc độc có, thắt cổ có. Ở nhà, tôi phải giữ ông còn khó hơn giữ con trẻ, vậy mà cũng không được…”.

Trao đổi về vụ việc với PV báo Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Minh – Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Khánh Hòa cho rằng đây là vụ việc quá phức tạp, xảy ra từ năm 1981 nên giải quyết khó khăn.

Trên báo Pháp Luật TP.HCM, ông Đinh Văn Quế – Nguyên Chánh tòa Hình sự, TAND tối cao cho rằng, vụ việc đã được VKSND Tối cao có công văn yêu cầu VKSND tỉnh Khánh Hòa sớm chỉ đạo giải quyết thì không có lý do gì trì hoãn hơn nữa. TAND thị xã Ninh Hòa nên sớm đưa vụ kiện ra xét xử để phần nào giảm bớt nỗi uất ức của người thân ông Phái, lấy lại lòng tin của người dân.

Hòa An tổng hợp

Xem thêm: