Mặc dù không thể bước tiếp vào trận chung kết ở Asiad 2018, đội bóng Olympic Việt Nam vẫn ghi dấu ấn bằng thành tích cao nhất từ trước tới nay trong lịch sử bóng đá nước nhà. Hơn thế nữa, các cầu thủ đã truyền đi một thông điệp đầy cảm hứng về niềm tin. Phải công nhận, thực lực của bóng đá Việt đã thật sự được cải thiện, nhưng dù mạnh hay yếu, khí thế mới chính là điều làm nên chiến thắng.

Sức bạt núi, khí trùm trời

Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Park Hang Seo, các cầu thủ trẻ Việt Nam đã được học bài học đầu tiên về niềm tin và sức mạnh tinh thần. Họ đã dần làm nên những chiến thắng khiến cả châu Á bất ngờ từ giải đấu U23 cấp châu lục. Nhưng để chứng minh rằng đó không phải là may mắn nhất thời, đội bóng Olympic Việt Nam tiếp tục làm nên những chiến thắng được gọi là lịch sử tại Asiad 2018. Nhìn lại con đường 8 tháng đó, có thể nói bóng đá Việt Nam đang có một khí thế ngút trời.

Trong tiết thứ 50 (Thế lực) của trước tác Trường Đoản Kinh có ghi: “Nếu quân đội có thế ‘lực bạt sơn hề khí cái thế’ (sức dời núi, khí trùm trời), thì hoàn toàn có thể phát huy được sức chiến đấu, một có thể chọi mười. Trái lại, dù là trăm vạn quân, nếu binh sĩ tác chiến với tâm lý e ngại, lo sợ, thì không thể giành chiến thắng”.

Trong dùng binh, ‘thế lực’ hay khả năng tác động của khí thế, hình thế là một trong những yếu tố để thi triển binh pháp. Một lực lượng yếu hơn nhưng ở trong cái khí thế đang lên thì có thể làm nên những chiến thắng đầy bất ngờ.

Olympic Việt Nam có cả thực lực đã được cải thiện, cộng thêm cái thế đang cao có được nhờ sự khai phá và củng cố của người thầy tài ba. Phải nói, đó là một sức mạnh tổng hợp khó ngăn cản. Sau trận thua Hàn Quốc, các cầu thủ nếu không để tinh thần bị trùng xuống, vẫn tiếp tục giữ được cái thế của mình, thì chiến thắng ở trận tranh giải ba là điều không quá khó.

Sức bạt núi, khí trùm trời
Chỉ cần các cầu thủ của chúng ta giữ vững tinh thần thì chiến thắng ở trận tranh giải ba là điều không quá khó. (Ảnh: youtube.com)

Tôn tử nói:

Dũng cảm hay ươn hèn là do khí thế tạo thành, mạnh hay yếu là do thực lực bên ngoài tạo thành.

Ông còn nói:

Nước rất yếu, nhưng lại có thể đẩy trôi đá, đó là do thế của nước mạnh.

Làm gì để nối dài khí thế hùng mạnh của Olympic Việt Nam?

Việt Nam lúc nào cũng có một mặc cảm “ở chiếu dưới” trong mọi sự kiện quốc tế mà đại diện quốc gia tham dự. Cái mặc cảm đó ngay từ đầu đã là rào cản phát huy mọi năng lực tiềm ẩn của quốc gia. Bị kìm nén từ hàng nghìn năm giữ nước, người Việt Nam từ lúc nào đã bị cái tâm lý “tiểu nhược” mà người ta áp lên mình ngấm vào trong từng suy nghĩ.

Chúng ta chỉ thích mơ lớn mà không dám nghĩ lớn và làm lớn, thế nên khi đội tuyển bóng đá làm cả châu lục phải kiêng nể và ca ngợi thì cái tinh thần tự hào được nhờ đội bóng mà khởi phát.

Nhưng sau những thăng trầm cùng đội bóng, sau những tiếng gào thét hô vang cái tên quốc gia, sau những giấc mơ vô địch, những màn ăn mừng đầy cuồng nhiệt, những cái ôm hôn người lạ mà đầy thân thương, sau những ngày nhìn người Việt nào cũng thấy trìu mến, liệu chúng ta còn lại được điều gì?

Đừng để những nỗ lực của đội bóng rơi vào hư vô, đừng để cái khí thế dẫn dắt dân tộc bị lụi tàn, đừng để cảm hứng Asiad dừng lại ở những thú vui ăn mừng chỉ đượm màu kích thích. Hãy làm gì đó để lưu giữ và phát huy cái khí thế của Olympic Việt Nam. Muốn thế, mỗi cá nhân đều phải dũng cảm, vượt qua cái đớn hèn của mình.

Làm gì để nối dài khí thế hùng mạnh của Olympic Việt Nam?
Sau thú vui ăn mừng chỉ đượm màu kích thích mỗi cá nhân đều phải dũng cảm, vượt qua cái đớn hèn của mình. (Ảnh minh họa: youtube.com)

Dũng cảm để đổi thay, để nhìn xa hơn và sẵn sàng trả giá đắt. Dũng cảm làm việc tốt không vì danh tiếng hay lợi lộc bất chấp người ta nói mình gàn dở và bao đồng. Dũng cảm bảo vệ lẽ phải dù có phải đánh đổi những điều quý giá nhất của bản thân. Dũng cảm đánh thức cả những người u mê xung quanh bạn, không phải chỉ để có thêm đồng minh mà là để cứu chính họ. Dũng cảm mở rộng trái tim và cả trí óc để dung chứa được nhiều hơn những khác biệt và thử thách. Đó chính là Thiện tâm, vì người khác cuối cùng lại là vì chính mình. Mỗi người đều như thế thì quốc gia không hưng thịnh mới là điều quá lạ.

Trong điều di huấn thứ 10 của võ sĩ đạo chân chính, huyền thoại người Nhật Bản thời Minh Trị Duy Tân, Saigo Takamori đã viết:

Nếu đường đi làm người minh bạch, tận lực vì quốc gia, cần mẫn vì gia đình thì hết thảy sự nghiệp sẽ tiến bộ theo suy nghĩ đó.

Thế nên muốn bản thân có thế đứng hiên ngang, gia đình yên ấm, quốc gia hưng thịnh, thì làm người là phải tận lực theo đuổi những việc chính đáng để bản thân luôn đàng hoàng ngẩng cao đầu, chăm lo cho gia đình thay vì chơi bời đàn đúm, làm gì cũng nghĩ đến người khác, đến xã hội, đến uy tín quốc thể. Muốn thế, thì từ những việc nhỏ nhặt hàng ngày cũng phải làm cho thật tử tế.

Hãy thôi làm những việc nhằm đoạt lợi ích vụn vặt, cỏn con như vượt đèn đỏ, tranh đoạt từng cen-ti-mét đường đi, chen lấy xô đẩy nơi cộng cộng, bu như kiến ở những chỗ cần xếp hàng… Hãy thôi cả những hành động nông cạn, thừa thãi không để làm gì ngoài việc thể hiện cái sĩ diện hão của kẻ tiểu nhân như lườm nguýt chửi bới khi va chạm trên đường, đả kích, phán xét người khác khi chưa hiểu rõ sự tình, săm soi ghen tức với người thành công hơn mình… Cho đến những việc độc ác giết người gián tiếp như phun đầy thuốc trừ sâu vào rau củ quả, cho lợn gà ăn đầy chất kích thích tăng trưởng độc hại… Rồi cả những việc mà ai cũng thấy là thiên hạ làm cả thì mình tội gì không làm như chạy điểm, chạy bằng, chạy chức, chạy quyền… Để đến khi lên được đến chức quan bé, quan lớn cũng đều tận lực vơ vét chứ không tận lực vì quyền lợi của nhân dân.

Từng người dân đều có ý thức làm được cho chính trong mọi hành động thì quốc gia cũng phải quyết liệt theo đuổi chính đạo.

Làm gì để nối dài khí thế hùng mạnh của Olympic Việt Nam?
Mỗi người chúng ta cũng đều có thể từ cảm hứng đội bóng nước nhà mà ý thức và thay đổi bản thân. (Ảnh: news.zing.vn)

Trong Điều di huấn thứ 17 của Saigo có viết: “Nếu không có được tinh thần quyết liệt theo đuổi con đường đúng đắn, dù có vấp ngã hay đất nước phải lầm than thì không thể giao tế bình đẳng với nước ngoài. Nếu khiếp sợ thế lực của ngoại quốc, chỉ mong cầu việc viên mãn mà bẻ gãy ý định của mình, theo lời ngoại quốc thì sẽ bị họ lấn lướt, quan hệ thân mật bị phá bỏ, cuối cùng dẫn đến kết quả bị ngoại quốc áp chế”.

Đó chính là cái thế của một quốc gia dũng mãnh, là cách nối dài hạo thế rất đáng tự hào mà một đội tuyển bóng đá đã làm được cho đất nước của mình. Họ đã truyền đi một cảm hứng tự hào và đầy hy vọng thì mỗi người chúng ta cũng nên đáp lễ và giúp lan tỏa niềm cảm hứng ấy. Đừng chỉ hả hê rằng U23 lẫn Olympic Việt Nam đều vượt mặt Trung Quốc và các nước trong khu vực thế này thế khác. Ở trên những bình diện khác, chúng ta vẫn đang ở “chiếu dưới” mà thôi.

“Người có tâm hồn thấp kém, trông gương sáng thánh hiền mà không dám phấn đấu, không có chí trở thành người như vậy thì bạc nhược chẳng khác kẻ chưa ra trận đã chạy trốn… Nếu không tự mình trải nghiệm, tu thân cả tinh thần lẫn thể xác bằng cả lòng thành như đã đọc sách vở thánh hiền đúc kết và một đời thực hành, mà chỉ dừng lại ở mức độ biết có nói như vậy, có sự nghiệp thế kia thì cũng chẳng ích gì” – Điều di huấn thứ 36 của Saigo Takamori.

Thuần Dương