Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Journal of the National Cancer Institute ngày 18/7/2018 của Đại học Oxford khuyến cáo rằng, chụp cắt lớp điện toán có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư ở trẻ em.

Chụp cắt lớp điện toán, còn gọi là CT scan, là một phương tiện chẩn đoán hình ảnh được phát triển và sử dụng rộng rãi trong khoảng 20 năm qua. CT scan sử dụng tia X và hoạt động dựa trên nguyên lý chụp X quang. Mặc dù, CT scan hữu dụng trên lâm sàng nhưng tiềm ẩn nguy cơ ung thư, đặc biệt trên trẻ em vốn có cơ địa nhạy cảm hơn người lớn.

Chụp CT scan tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư trên trẻ. (Ảnh: Emaze)

Nhóm nghiên cứu của tác giả Johanna M. Meulepas và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu hồi cứu trên 168 394 trẻ em Hà Lan dưới 18 tuổi đã được chụp CT scan một hoặc nhiều lần trong thời gian từ năm 1979 – 2012 tại 42 bệnh viện. Các thông số được thống kê như tuổi, giới tính, thời điểm chụp CT scan lần 1, 2… vị trí khối u, loại ung thư, liều phóng xạ mỗi lần chụp.

Kết quả cho thấy tỉ lệ lưu hành trung bình tất cả các loại ung thư sau 5 năm từ lần chụp đầu tiên cao hơn 1.5 lần so với tỉ lệ lưu hành ung thư của tổng dân số; bao gồm cả u não ác tính, ung thư đại tràng, ruột non, xương, mô mềm, tuyến giáp và ung thư da không phải melanoma. Trong đó đáng kể là ung thư da không phải melanoma cao gấp 3 lần, còn ung thư não, mô liên kết, xương, đại tràng cao gấp 2 lần.

Kết luận của nghiên cứu nhấn mạnh đến việc cân nhắc chỉ định CT scan tối ưu hóa liều tia X trên bệnh nhân trẻ em. Giảm liều tia xạ cực thấp, giảm liều thuốc cản quang cực thấp, tái tạo hình ảnh lặp đi lặp lại với việc loại bỏ hình ảnh xảo ảnh trong dữ liệu thô 3D và giảm hình ảnh nhiễu, giữ cho phạm vi quét càng nhỏ càng tốt là những cách giảm tổng liều bức xạ cho bệnh nhân.

BS. Lê Lan

Nguồn:
Meulepas JM, Ronckers CM, Smets AMJB, Nievelstein RAJ, Gradowska P, Lee C, Jahnen A, van Straten M, de Wit M-CY, Zonnenberg B et al: Radiation Exposure From Pediatric CT Scans and Subsequent Cancer Risk in the Netherlands. JNCI: Journal of the National Cancer Institute 2018:djy104-djy104.