Viêm amidan và VA là một trong những bệnh lý của hầu họng hay gặp. Nguyên tắc trong điều trị hai bệnh này là bảo tồn đến mức tối đa. Và chỉ có thể nạo VA hoặc cắt amidan dưới chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy phẫu thuật đang làm tăng nguy cơ bị viêm đường hô hấp trên; nhiễm trùng và dị ứng

VA và amidan là 2 trong 6 thành phần của vòng bạch huyết Waldayer, đảm nhận chức năng miễn dịch giúp cơ thể chống lại các bệnh nhiễm khuẩn. Một khi không còn sức chống đỡ thì hai bộ phận này xảy ra tình trạng viêm nhiễm.

Phẫu thuật nạo VA được Willhelm Meyer người Đan Mạch mô tả lần đầu tiên vào năm 1867. Đầu những năm 1900, cắt amidan và nạo VA thường được thực hiện đồng thời. Sự xuất hiện và bùng nổ của kháng sinh vào những năm 30 thế kỷ trước đã giúp điều trị thành công nhiều trường hợp viêm VA và amidan, làm giảm tỉ lệ cắt amidan và nạo VA. Tuy nhiên, trong những trường hợp tắc nghẽn hô hấp hoặc viêm tai giữa tái phát ở trẻ em do phì đại amidan và/hoặc VA, chỉ định phẫu thuật được thực hiện dưới cân nhắc hết sức nghiêm ngặt bởi các bác sĩ chuyên khoa.

Viêm amidan và VA có chỉ định phẫu thuật hết sức nghiêm ngặt (Ảnh: Nefis Tarifler)

Cho tới nay, có ít hiểu biết về hậu quả lâu dài về sức khỏe của những bệnh nhân trải qua phẫu thuật này vì thực sự hệ bạch huyết đóng vai trò khá quan trọng trong miễn dịch của cơ thể.

Nghiên cứu được công bố ngày 07 tháng 07 năm 2018 trên tạp chí JAMA Otolaryngol Head Neck Surgery. Tiến sĩ Byars SG và các đồng nghiệp đã thiết lập nghiên cứu trên 1.189.061 trẻ em được sinh ra ở Đan Mạch từ năm 1979 đến năm 1999 và được đánh giá dựa trên dữ liệu quốc gia vào năm 2009, bao gồm 10 năm đầu đời và được theo dõi 30 năm liên tục. Những người tham gia nghiên cứu và nhóm chứng không có sự khác biệt về sức khỏe đáng kể trước khi phẫu thuật.

Có 17.460 ca được cắt amidan, 11.830 nạo VA và 31.337 cắt amidan và nạo VA đồng thời; nhóm chứng gồm 1.157.684 bệnh nhân. Kết quả nghiên cứu cho thấy cắt amidan và nạo VA liên quan đến tăng 2-3 lần bệnh lý viêm hô hấp trên. Nguy cơ nhiễm trùng và dị ứng ở nhóm phẫu thuật cao hơn nhóm chứng. Ngược lại, những nguy cơ lâu dài về bệnh lý mục tiêu mà phẫu thuật nhắm đến không khác nhau nhiều giữa hai nhóm, đôi khi thấp hơn hoặc cao hơn.

Kết quả nghiên cứu này đưa ra một kiến nghị quan trọng về nguy cơ lâu dài khi cân nhắc chỉ định phẫu thuật cắt amindan và nạo VA trong những năm đầu đời.

BS. Minh Lan

Nguồn tài liệu:
Byars SG, Stearns SC, Boomsma JJ: Association of Long-Term Risk of Respiratory, Allergic, and Infectious Diseases With Removal of Adenoids and Tonsils in Childhood. LID 10.1001/jamaoto.2018.0614.