Người béo phì không những bị tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, xương khớp… mà còn là yếu tố cản trở tính chính xác của các xét nghiệm. Tầm soát ung thư tiền liệt tuyến bằng cách tìm chất chỉ điểm trong máu cũng thuộc trường hợp này, gây khó khăn cho chẩn đoán bệnh của các nhà lâm sàng.

Ung thư tiền liệt tuyến là loại ung thư gây tử vong hàng đầu ở nam giới. Bệnh này được tầm soát bằng xét nghiệm chất PSA – một kháng nguyên đặc hiệu của tiền liệt tuyến có trong máu. Bình thường, PSA có nồng độ rất thấp trong máu. Khi tuyến tiền liệt bị viêm, phì đại hay ung thư thì nồng độ PSA tăng lên.

Béo phì làm tăng thể tích huyết thanh làm nồng độ PSA trong máu giảm. (Ảnh: boleznivse)

Đã có nhiều nghiên cứu trước đây kết luận rằng, béo phì dẫn đến sự tăng thể tích huyết thanh, từ đó máu bị pha loãng nên nồng độ PSA trong máu giảm.

Trong đó, đáng lưu ý là nghiên cứu với cỡ mẫu khá lớn, do Banez và đồng nghiệp [1] của ông thực hiện khảo sát 14.000 bệnh nhân ung thư tiền liệt tuyến đã chứng minh giả thuyết này. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa chỉ ra được chỉ số PSA là bao nhiêu thì bệnh nhân béo phì có nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến.

Nghiên cứu mới được công bố vào tháng 6/2018 trên tạp chí Society for Endocrinology đã sử dụng dữ liệu trên 970 bệnh nhân nam, tại Đại học y khoa Adelaide, Australia và Trung tâm Freemasons Foundation [2].

Ngoài việc kết luận nồng độ PSA trong máu giảm ở người béo phì, tác giả Adel Aref còn cho thấy có sự liên quan của số đo vòng bụng, nồng độ hormon giới tính (estrogen và testosteron) lên kết quả nồng độ PSA.

Các tác giả đã tính toán được mối liên quan giữa những chỉ số này lên nồng độ PSA, từ đó mở ra một khả năng chẩn đoán sớm và chính xác ung thư tiền liệt tuyến ở người béo phì.

BS Lê Lan

Nguồn tài liệu:

1. Banez LL, Albisinni S, Freedland SJ, Tubaro A & De Nunzio C 2014a The impact of obesity on the predictive accuracy of PSA in men undergoing prostate biopsy. World Journal of Urology 32 323-328.

2. Adel Aref, Andrew D. Vincent, Michael O’Callaghan, Sean Martin, Peter Sutherland, Andrew Hoy, Lisa M Butler, Gary Wittert. The inverse relationship between prostate-specific antigen (PSA) and obesity. Endocrine-Related Cancer, 2018; ERC-17-0438 DOI: 10.1530/ERC-17-0438.