Ngành tái chế quần áo – hoạt động buôn bán quần áo cũ từng trị giá hàng tỷ đô la đã giúp ngăn chặn những núi rác thải ngày càng tăng đổ thẳng vào bãi rác của ngành công nghiệp thời trang toàn cầu. Nhưng hiện nay ngành này đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng trầm trọng vì dịch Covid-19.

Hoạt động thương mại quy mô lớn đối với quần áo cũ từ châu Âu và Hoa Kỳ đến các thị trường mới nổi đã thành công lớn trong những năm 1990 do nhu cầu ngày càng tăng của châu Phi và Đông Âu đối với thời trang phương Tây.

Ở các nước Tây phương, quần áo cũ không sử dụng sẽ được bỏ vào các tủ phân loại trên phố, giống như gom rác ở Việt Nam. Và người dân được trả tiền cho việc này. Sau đó, những đồ cũ đã qua sử dụng này sẽ được xuất khẩu và bán cho Châu Phi, Đông Âu, Châu Mỹ Latinh, Châu Á và cả cho Việt Nam. Hãy cùng DKN theo chân Reuters tìm hiểu lý do nguy cơ quần áo cũ tràn lan mặt biển và lòng đất vì Covid-19 khi ngành tái chế quần áo bị tê liệt.

Doanh số bán quần áo toàn cầu ảm đạm

Từ London đến Los Angeles, những trung tâm mua sắm, shop quần áo hay các khu chợ đã trải qua những ngày tháng ế ẩm vì Covid-19, dẫn đến hàng đống quần áo chất thành núi trong các kho bãi.

Trong đại dịch, các thương nhân buôn bán tái chế quần áo đã tìm mọi cách cách giảm giá thành nhưng đa số họ vẫn không thể có lợi nhuận và đặc biệt là không có khả năng lưu thông hàng hóa, bởi có nhiều nhiều nước đã cấm nhập khẩu loại hàng hoá này vì lo ngại quần áo đã qua sử dụng bị nhiễm Covid-19.

Công nhân của công ty Antonio de Carvalho đang phân loại quần áo cũ (ảnh Reuters).

Dẫn lời Antonio de Carvalho, ông chủ của một công ty tái chế hàng dệt may ở Stourbridge, Anh quốc rằng: “Mọi kho hàng chúng tôi có gần như đầy ắp quần áo cũ, và không có khả năng mua thêm”. Ông cho biết kể từ tháng 5, một tấn đồ cũ bị mất 1/3 giá trị (từ 570 xuống còn 400 bảng) sau khi bán ra, khiến công ty khó có thể trang trải chi phí thu gom và lưu trữ các mặt hàng.

“Chúng tôi đang mất … một số tiền lớn, gây tổn thất lớn cho hoạt động.” – ông chua chát kể. Sa thải nhân viên để tiết kiệm hợp đồng cũng là việc bất đắc dĩ. Nhiều chủ doanh nghiệp ngành này cũng phải làm điều tương tự, theo khảo sát của Reuters với 16 công ty thị trường ở Anh, Mỹ, Đức và Hà Lan.

Nhưng một sự thật trớ trêu là người dân trong đại dịch lại hay dọn dẹp và vứt đi quần áo cũ của mình. Việc này dẫn đến chúng có thể bị chôn hoặc bị ném trực tiếp xuống biển, gây tai hoạ cho môi trường.

Bỏ việc, bỏ ngành

Câu chuyện của De Carvalho phản ánh được phần nào đó trong lĩnh vực này. Điều đó cho thấy rằng ngay cả khi đại dịch qua đi, hoạt động buôn bán vẫn có thể mất rất nhiều thời gian để phục hồi.

Jackie King, giám đốc điều hành của cơ quan thương mại Hoa Kỳ thuộc Hiệp hội Dệt may tái chế và Vật liệu thứ cấp (SMART) cho biết: “Điều này không giống với bất kỳ cuộc suy thoái nào khác trong một thế kỷ qua. Tôi dự đoán sẽ có rất nhiều các công ty ngừng kinh doanh.”

Tại Hoa Kỳ, dữ liệu của chính phủ cho thấy giá trị xuất khẩu từ tháng 3 đến tháng 7 giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Có tới một phần ba số quần áo được quyên góp và thu gom ở Hoa Kỳ – nước xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng lớn nhất thế giới – được bán tại các thị trường ở các nước đang phát triển, trong đó có cả Việt Nam.

Kenya – thị trường tiêu thụ đồ cũ lớn nhất thế giới (ảnh Reuters).

Theo dữ liệu của Liên Hợp Quốc, việc dừng hoạt động của thương nhân tái chế và buôn bán đồ cũ này đang gây ra những hậu quả sâu rộng đối với một ngành công nghiệp có kim ngạch ​​trung bình hàng năm hơn 4 tỷ USD trên toàn cầu.

Xuất khẩu giảm và hậu quả nhìn thấy được

Chương trình môi trường của Liên Hợp Quốc cho biết vào tháng 3 năm 2019, ngành công nghiệp thời trang là ngành tiêu thụ tài nguyên nước lớn thứ hai và chịu trách nhiệm tới 10% lượng khí thải carbon toàn cầu – nhiều hơn tất cả các chuyến bay quốc tế và vận chuyển hàng hải cộng lại.

Trong khi đó, quần áo chiếm một lượng lớn và ngày càng tăng, chất thải dồn vào các bãi rác hoặc ra biển. Cơ quan Bảo vệ Môi trường cho rằng, Hoa Kỳ sản xuất gần 17 triệu tấn chất thải dệt mỗi năm – tương đương với khoảng 29 tỷ chiếc quần jean. Hai phần ba số này được đưa vào các bãi chôn lấp.

Hãy thử tưởng tượng, mức tiêu thụ xăng dầu cả nước Việt Nam năm 2019 cũng chỉ ở mức 17 triệu tấn, mà đây chỉ tính riêng rác thải dệt – quần áo cũ của Mỹ. Trên toàn thế giới số lượng sẽ có bao nhiêu? Tuy rằng đây là ngành công nghiệp béo bở nhưng nếu thế giới không thể vượt qua rào cản xuất nhập vì Covid-19, thì thiên nhiên sẽ là nạn nhân lớn nhất.

Theo Reuters

Video xem thêm: Hành thiện không cầu báo đáp, phúc đức tự khắc nảy mầm

videoinfo__video3.dkn.tv||51062390e__

Ad will display in 09 seconds