Những hoạt động gần đây của Zuckerberg như chạy bộ ở Thiên An Môn và gặp gỡ người đứng đầu Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Lưu Vân Sơn…, khiến nhiều người suy đoán Zuckerberg đang hướng đến mục tiêu đưa Facebook vào Trung Quốc. Nếu anh ta có thể thu hút 668 triệu người sử dụng internet ở Trung Quốc tham gia Facebook, đó sẽ là một thị trường mới mang lại cho Facebook lợi nhuận khổng lồ.

Việc đưa được Facebook vào Trung Quốc không khác gì tạo ra một kỳ tích. Hiện chính quyền Trung Quốc đang ngày càng kiểm soát chặt tự do internet và hạn chế các công ty công nghệ nước ngoài. Họ đang tích cực đàn áp các nhân sĩ bất đồng chính kiến, thậm chí cả mạng riêng ảo (VPN).

Các loại luật khác nhau ở Trung Quốc, đặc biệt như luật an ninh mạng, gây vô số chướng ngại để hạn chế các công ty công nghệ nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc. Nếu như Zuckerberg gặp may, chính quyền Trung Quốc sẽ cho Facebook bản địa hóa, nội dung phải qua kiểm duyệt.

Việc nhiều công ty công nghệ ở nước ngoài đang gặp khó khăn trên thị trường Trung Quốc là bài học cho Facebook. Có chuyên gia phân tích cho rằng, nếu Facebook vào Trung Quốc, nó sẽ phải đáp ứng tối thiểu vài yêu cầu như sau:

1. Dữ liệu phải lưu trữ ở Trung Quốc

Chính quyền Trung Quốc sẽ yêu cầu những thông tin của công dân Trung Quốc phải lưu trữ tại Trung Quốc, như thế nó có thể thu hồi bất cứ khi nào.

Nhiều công ty nước ngoài đã bắt đầu phải đặt một máy chủ ở Trung Quốc. Apple sau một năm đàm phán với chính quyền Trung Quốc, từ tháng 8/2014 bắt đầu lưu trữ dữ liệu người dùng ở Trung Quốc, trung tâm dữ liệu do công ty nhà nước China Telecom quản lý. Uber, LinkedIn và Evernote cũng phải làm tương tự.

2. Hợp tác cùng công ty bản địa

Chính quyền Trung Quốc thường yêu cầu các công ty nước ngoài phải hợp tác với công ty trong nước.

Vào tháng Giêng vừa qua, Qualcomm đã phải liên doanh với Công ty Công nghệ Hoa Tâm Thông (HuaXintong) Quý Châu. Microsoft phải hợp tác với Tập đoàn Công nghệ Điện tử Trung Quốc, hỗ trợ các cơ quan nhà nước Trung Quốc dùng sản phẩm Windows.

3. Dựng tường lửa Facebook

Trung Quốc dùng hai cách để kiểm duyệt internet. Một là dựng tường lửa chặn các trang mạng nước ngoài. Hai là buộc công ty truyền thông internet tự kiểm duyệt. Thông thường, các công ty này phải tránh những bài viết có chứa từ ngữ nhạy cảm. Họ cũng thuê một thanh tra viên tự xóa những từ mà chính quyền xem là nhạy cảm.

Nếu Facebook muốn vào Trung Quốc, với quy mô toàn cầu khổng lồ, nó phải có một tổ chức kiểm duyệt lớn nhất thế giới.

Weixin và Sina Weibo cũng bị kiểm duyệt nội dung, nhưng đa số người dùng nó sử dụng tiếng Trung Quốc. Còn người dùng Facebook có 140 ngôn ngữ trên thế giới, vì thế việc kiểm duyệt nó trở thành một nhiệm vụ khổng lồ.

Để giải quyết khó khăn này, Facebook có thể xây dựng tường lửa nội bộ. Người dùng Trung Quốc vẫn có thể kết bạn với người nước ngoài, nhưng sẽ không thể đọc được một số bài viết nhạy cảm của đối phương. Tương tự, các công ty nước ngoài có thể phải tạo một trang blog riêng biệt cho người sử dụng ở Trung Quốc.

Kiểm duyệt Facebook là khó tránh

Cùng với việc Zuckerberg đẩy mạnh tuyên truyền bằng những trò gây cười của anh ta, các nhà chức trách Trung Quốc dường như ngày càng cảm thấy anh ta dễ gần.

Cuộc gặp giữa Zuckerberg và ‘ông vua’ tuyên truyền Trung Quốc Lưu Vân Sơn vừa qua bị cư dân mạng Trung Quốc chế giễu. Điều đáng quan tâm là, chính quyền Trung Quốc yêu cầu các trang truyền thông xã hội (social media) gỡ bỏ những bình luận tiêu cực về Zuckerberg. Có phân tích cho rằng, phiên bản Facebook ‘thân’ chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ là một thắng lợi lớn về quản lý internet ở Trung Quốc.

Chính quyền Trung Quốc thường nhấn mạnh khái niệm “chủ quyền internet”. Ý của nó là chính phủ có quyền lực hạn chế mạng internet, điều này ngược với khái niệm tự do thông tin vượt biên giới quốc gia trong thế giới Tây phương. Chính quyền Trung Quốc muốn biến Facebook thành đồng lõa trong khái niệm “chủ quyền internet”.

Nếu như thế, đến một lúc nào đó chính quyền Trung Quốc yêu cầu Facebook khai báo vị trí của những nhân sĩ bất đồng chính kiến, hoặc của người tố cáo những vụ bê bối của chính quyền Trung Quốc thì khi đó Facebook phải tuân thủ, nếu không sẽ bị ngăn chặn. Nếu những người này bị chính quyền Trung Quốc xử lý, Facebook khó thoái thác trách nhiệm.

Zuckerberg cần phải cân nhắc nặng nhẹ giữa lợi ích “kết nối mọi người” của Facebook và việc khuất phục chế độ độc tài.

Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung
Tinh Vệ biên dịch

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: