Ngày 05/10, giải Nobel Y học 2015 cùng được trao cho nữ khoa học gia của Trung Quốc, bà Tu You You (Đồ U U), và hai nhà khoa học người Ireland và Nhật Bản. Bà Tu You You trở thành người đầu tiên của Trung Quốc nhận được giải thưởng danh giá này. Trớ trêu thay, thành tựu nghiên cứu trong hơn 40 năm của bà không được chấp nhận tại Trung Quốc, thậm chí đến nay đã 85 tuổi nhưng bà chưa từng giữ chức viện sĩ của viện khoa học nào tại Trung Quốc.

Nhà khoa học “ba không” Tu You You đoạt giải Nobel Y học

Ngày 05/10, giải thưởng Nobel Sinh lý học và Y học năm 2015 được trao cho ba nhà khoa học người Ireland, Nhật Bản và Trung Quốc. Đó là nhà khoa học gốc Ireland – William Campbell, nhà khoa học Nhật Bản – Satoshi Omura và nhà khoa học Trung Quốc – Tu You You.

Nhà khoa học Trung Quốc Tu You You được thưởng giải Nobel với công trình khám phá ra thuốc Artemisinin, một loại thuốc làm giảm thiểu mức độ tử vong của bệnh nhân mắc bệnh sốt rét.

Điều trớ trêu là ở Trung Quốc, bà Tu You You, năm nay đã 85 tuổi, được gọi là “vị học giả ba không” – không học vị tiến sĩ, không du học nước ngoài, và không có danh hiệu viện sĩ.

Mấy năm trước, bà TuYou You đã được đề cử chức danh viện sĩ nhưng không được bầu.

Bà Tu You You, sinh ngày 30/12/1930 tại thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, là nghiên cứu viên tại Viện nghiên cứu Đông y Trung Quốc và là chủ nhiệm trung tâm nghiên cứu và phát triển Artemisinin. Năm 2011, bà là người đầu tiên ở Trung Quốc được trao giải thưởng Lasker Award (giải nghiên cứu y học lâm sàng).

Ngày 04/10/1971, sau khi trải qua 190 lần thất bại, lấy cảm hứng từ “khuỷu tay trường hợp khẩn cấp” của bác sĩ Jin Ge Hồng, bà đã chiết xuất thành công Artemisinin từ lá cây thanh hao, khống chế 100% đối với vi trùng sốt rét ở chuột và khỉ.

Trong báo cáo của mình, bà Tu You You đã nói rằng ước mơ của bà là dùng y học Trung Quốc cổ truyền để tăng cường sức khỏe cho con người. Bà Tu không ngờ rằng nghiên cứu của bà đã đem lại lợi ích cho người dân toàn thế giới và “Artemisinin thực sự là một món quà của y học Trung Quốc cổ truyền.”

Trong nhiều thập kỷ qua, loại Artemisinin (chiết xuất từ cây thanh hao tố), được mệnh danh là “thần dược phương đông” này, mỗi năm đã cứu tính mạng của rất nhiều người dân trên thế giới.

Hiện tại, Artemisinin đã trở thành loại thuốc điều trị chuẩn cho bệnh sốt rét. Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp Artemisinin vào trong danh mục những loại “thuốc thiết yếu”.

Thành tựu nghiên cứu 40 năm của bà Tu You You không được chấp nhận tại Trung Quốc

Cựu Viện trưởng Viện Khoa học Đời sống thuộc Đại học Bắc Kinh từng nói thẳng: “Mặc dù là người phát hiện ra Artemisinin và được quốc tế công nhận nhưng bà TuYou You ở trong nước danh tiếng không lớn, nên thật sự điều này là ‘tường lý khai hoa tường ngoại hương’.” (tạm dịch: dù thành quả ở trong nước nhưng lại được công nhận ở nước ngoài).

Ông Lý Liên Đạt, một người bạn cũ của bà Tu You You ở Viện Nghiên cứu Trung y, cho biết:

“Bà Tu You You đã phát hiện ra Artemisinin được 44 năm nay. Thời gian dài như vậy mà vẫn không được công nhận thì tôi nghĩ đối với bất kỳ một nhà khoa học nào mà nói đều sẽ cảm thấy không công bằng.”

Ông Lý Liên Đạt từng nói: “Bà Tu You You tương đối thẳng thắn, nói thẳng, nói thật, không nịnh bợ. Ví dụ, trong hội nghị hay trong một cuộc nói chuyện, nếu bà có ý kiến đồng ý thì bà sẽ lập tức khẳng định ngay, còn nếu không đồng ý bà cũng nói ngay, cho dù đối phương là bạn bè hay là lãnh đạo.”

Chẳng hạn như việc bà Tu You You đã có những cống hiến khoa học được quốc tế công nhận, nhưng bà lại không hề được bầu làm viện sĩ của một viện khoa học nào tại Trung Quốc. Tại Trung Quốc, trường hợp của bà cũng không phải là trường hợp duy nhất. Ông Viễn Long Bình, “cha đẻ của lúa lai ở Trung Quốc”, cũng là một ví dụ như vậy.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc từng thừa nhận rằng, những người này không phải do trình độ học vấn không cao và cống hiến khoa học không lớn mà không được bầu làm viện sĩ, mà là do họ chỉ lặng lẽ nghiên cứu công tác chứ không giao tiếp xã giao với các mối quan hệ bên ngoài.

Mạng Tài Tân đặt câu hỏi về thể chế khoa học kỹ thuật tại Trung Quốc

Ngày 05/10, báo Tài Tân của Trung Quốc cho biết, việc bà Tu You You giành được giải thưởng Nobel Y học 2015 làm chấn động các nhà khoa học của Trung Quốc, khiến mọi người không thể không phản ứng về vấn đề này.

Bài báo đặt câu hỏi:

“Bà You You Tu giành được thành tích cao ở quốc tế như vậy, tại sao lại không nhận được bất kỳ sự công nhận nào ở trong nước? Bà không giành được giải thưởng lớn, không được bầu làm viện sĩ viện khoa học ở Trung Quốc? Năm 1970, trong điều kiện rất kém, kinh phí lại hạn hẹp, mà bà Tu You You vẫn tạo ra những thành tựu quan trọng như vậy, vậy ngày nay kinh phí của Trung Quốc tăng lên rất nhiều nhưng không hiểu là chúng được sử dụng cho các công tác nào? Cho ai?”

Bài báo còn đặt câu hỏi:

“Theo thể chế hiện tại, việc lãng phí tiền bạc như vậy liệu có thể xuất hiện nhiều công trình trọng yếu hơn nữa? Văn hóa của Trung Quốc, là ép bức người hay là có thể ủng hộ nhiều người như bà Tu You You hoặc ông Trương Đình Đống? Chúng ta nên thờ ơ với tình trạng lãng phí, để nó tiếp tục xảy ra hay là phải phản ánh sâu sắc và thực sự cải cách nó? Bởi phần lớn giới khoa học kỹ thuật Trung Quốc ngày nay đang ở trong tình trạng không có đức, không có tài, không có khả năng, phải chăng điều này cần phải thay đổi?”

Theo secretchina

Mai Trà biên dịch

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: