Ủy ban Quốc hội-Hành pháp về Trung Quốc (CECC) phát hiện ra rằng việc tuân thủ tự nguyện theo các tiêu chuẩn lao động trong các nhà máy sản xuất đồ chơi của Trung Quốc không có tác dụng.

Mỗi khi tới mùa nghỉ lễ, người dân Mỹ thường đến các cửa hàng và siêu thị để mua đồ chơi. Những đồ chơi này đến từ đâu? Hầu hết chúng ta có thể đoán được phần lớn đồ chơi được sản xuất ở Trung Quốc nhưng lại có rất ít hiểu biết về những người lao động Trung Quốc làm ra chúng.

Tháng 11/2014, tổ chức phi chính phủ về quyền của người lao động, tổ chức Theo dõi Lao động Trung Quốc (China Labor Watch-CLW), công bố một bản báo cáo không tán thành về các điều kiện làm việc của 4 nhà máy sản xuất đồ chơi ở tỉnh Quảng Đông thuộc miền nam Trung Quốc, nơi tập trung nhiều nhất các nhà máy đồ chơi của Trung Quốc. Kết quả điều tra dựa trên các điều tra viên của CLW giả làm công nhân và lao động cùng các công nhân khác từ tháng 6 đến tháng 11/2014.

Các nhà máy được khảo sát sản xuất đồ chơi cho các thương hiệu nổi tiếng, như công ty như Mattel, Fischer-Price, Disney, Hasbro và Crayola, cùng các nhà bán lẻ chính như Target, Kid Galaxy, Kids II và các hãng khác.

Cuộc điều tra đã phát hiện ra một chuỗi dài lặp đi lặp lại các vi phạm về mặt luật pháp và đạo đức. Hầu hết các vi phạm tương tự về quyền của người lao động đã được phát hiện từ cách đây 7 năm trong một cuộc điều tra của CLW đối với các nhà máy cung ứng đồ chơi. Báo cáo của CLW cho hay, tình trạng về điều kiện lao động trong các nhà máy đồ chơi ở Trung Quốc vẫn không hề được cải thiện.

Ngày 11/12, CECC đã tổ chức phiên điều trần để đánh giá về các lý lẽ của CLW, và những gì mà ngành công nghiệp đồ chơi Trung Quốc đang tiến hành qua các báo cáo về điều kiện làm việc nghèo nàn.

Với chủ đề “Điều kiện làm việc và Kiểm tra nhà máy trong Ngành công nghiệp Đồ chơi Trung Quốc”, buổi điều trần đã lắng nghe lời chứng của chuyên gia về hiệu lực của của việc kiểm tra mang tính xã hội, tự nguyện của khu vực tư nhân đối với các nhà máy đồ chơi ở Trung Quốc.

Chủ tịch CECC, Thượng Nghị sĩ Sherrod Brown (Đảng Dân chủ – đại diện cho bang Ohio) đã cung cấp một số thông tin bối cảnh cho phiên điều trần. Ông nói Bryan, Ohio, tự hào là đã làm ra “Etch A Sketch”, một đồ chơi mà ông nhớ là mình đã chơi khi còn bé. Ông cho biết Wal-Mart đã yêu cầu nhà sản xuất đồ chơi, Công ty Art Ohio, sẽ phải bán sản phẩm với giá thấp. Năm 2001, hầu hết việc sản xuất Etch A Sketch được chuyển tới Thâm Quyến, Trung Quốc; 100 người bị mất việc cho các công nhân bị trả lương thấp, những người làm việc trong các điều kiện thường xuyên xảy ra các vi phạm về luật lao động.

“Năm ngoái, Hoa Kỳ đã nhập khoảng 22 tỷ USD đồ chơi, 80% trong số đó được sản xuất tại Trung Quốc. Người tiêu dùng Mỹ có quyền được biết những đồ chơi ấy được làm như thế nào và cân nhắc về giá trị thật sự của việc mua đồ chơi có xuất xứ từ Trung Quốc”, theo lời phát biểu khai mạc của đồng Chủ tịch CECC, Thượng nghị sỹ Chris Smith (R-N.J.), người đã không thể có mặt vào lúc cuộc điều trần diễn ra.

Các điều kiện lao động

Báo cáo của CLW phát hiện rằng tất cả 4 nhà máy bị điều tra đều có công nhân lao động thêm giờ ít nhất 100 giờ một tháng, vi phạm rõ ràng về quy định tối đa 36 giờ một tháng theo quy định của luật pháp Trung Quốc. Tại một trong các nhà máy, số giờ làm thêm vượt 120 giờ mỗi tháng. Trong mùa bận rộn, công nhân thường làm việc 6 ngày một tuần, từ 11 hoặc 12 tiếng mỗi ca.

“Tất cả các nhà máy bị điều tra không cung cấp đầy đủ thiết bị bảo hộ cho công nhân, mặc dù họ thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại”, theo báo cáo của CLW.

Công nhân bị nhồi nhét vào trong các phòng ngủ tập thể nóng bức từ 8 đến18 người mỗi phòng, 5 phòng tắm cho 180 người, và thường xuyên bị mất cắp.

Các công nhân thiếu sự đại diện của nghiệp đoàn. Nếu một nghiệp đoàn trong nhà máy, thì nhiều khả năng là nó chỉ trên danh nghĩa. “Đại diện nghiệp đoàn không phải do công nhân bầu ra, và chủ tịch công đoàn là một thành viên của đội ngũ quản lý của công ty”, báo cáo cho hay.

Ba trong bốn nhà máy không cho phép công nhân xin thôi việc, điều được quy định trong luật pháp của Trung Quốc. Các công nhân phải được sự chấp thuận từ quản lý để được nghỉ việc. Nếu rời đi vào mùa cao điểm, họ sẽ bị mất khoản tiền trợ cấp và bảo hiểm xã hội, như bảo hiểm thất nghiệp, lương hưu và bảo hiểm y tế.

Làm thế nào mà các nhà máy đang đi quá xa với các vi phạm về luật làm thêm không quá 36 giờ của Trung Quốc, lại không bị xử phạt? Ông Lý Cường, giám đốc điều hành và sáng lập của CLW đã trả lời trong phiên điều trần rằng các lãnh đạo công ty đã “đi đêm” với các quan chức chính quyền địa phương để làm yếu việc thực thi pháp luật. Ông ngụ ý điều này cũng đúng với các vi phạm về việc đóng bảo hiểm xã hội thấp.

Earl Brown, luật sư Lao động và Việc làm và giám đốc Chương trình về Trung Quốc, Trung tâm Đoàn Kết, Liên đoàn Lao động và Công nghiệp Hoa Kỳ (AFL-CIO) nói: “Tất cả các nhà thầu phụ xuất sắc trong chuỗi cung ứng đều thông đồng với chính quyền địa phương để tránh né luật lao động của Trung Quốc”, ví dụ, như không trả tiền đóng bảo hiểm xã hội.

Ông Lý nói rằng các nhà máy thường bóc lột các công nhân ngoài mùa cao điểm. Quản lý muốn các công nhân nghỉ việc, như thế họ sẽ không phải trả tiền công hoặc tiền bảo hiểm xã hội. Do vậy, nếu từ chối làm thêm giờ, các công nhân sẽ bị buộc phải nghỉ việc, mà nếu không làm thêm giờ thì họ cũng không có đủ tiền sinh nhai.

Kiểm tra xã hội

Chủ tịch Brown cho biết, các ngành công nghiệp đồ chơi từ chối làm chứng tại phiên điều trần. Tuy nhiên, đại diện của ICTI CARE Foundation (Quỹ Chăm sóc của Hội đồng Quốc tế của Ngành công nghiệp Đồ chơi) đã làm chứng. ICTC CARE đã phát triển một “chương trình tuân thủ xã hội toàn cầu” nhằm thúc đẩy việc đối xử công bằng với người lao động và sức khỏe, sự an toàn của nhân viên trong ngành công nghiệp đồ chơi, theo ông William S. Reese, thành viên của “Ban Quản trị” cố vấn cho Quỹ.

ICTI CARE đã đưa ra một bộ các Quy tắc Kinh doanh hồi năm 1991 để định ra việc đối xử có đạo đức với người lao động, và sau đó phát triển những chuẩn mực và quy tắc ứng xử cho việc kiểm tra. Tổ chức này đào tạo những người kiểm tra sự tuân thủ và chứng nhận kết quả kiểm tra bằng cách cấp hoặc giữ lại giấy chứng nhận tuân thủ. Giấy chứng nhận có giá trị trong vòng một năm, “sau đó nó sẽ phụ thuộc vào một cuộc kiểm tra không được thông báo trước,” ông Reese nói.

Ông Reese nhấn mạnh rằng họ nhận được những khiếu kiện của người lao động thông qua một “đường dây trợ giúp người lao động bí mật”.

Sự chỉ trích

Sự tham gia của ngành công nghiệp vào việc kiểm tra xã hội là tự nguyện. Ông Reese nói tại phiên điều trần rằng, tất cả các công ty lớn đã ký cam kết ICTI và chỉ mua hàng từ những nhà máy đã được chứng nhận.

Ông Li trả lời rằng những lần kiểm tra đó là vô dụng/không có tác dụng và nó thực sự được làm để thỏa mãn các nhà đầu tư. Bản báo cáo của CLW lưu ý rằng quy tắc của ICTI đối với các nhà máy đồ chơi quy định rằng giờ làm việc, lương và tiền làm thêm giờ phải tuân theo pháp luật. “Ngay cả nếu một nhà máy tuân theo luật pháp Trung Quốc hay quy tắc của ICTI, họ cũng thường nhận được giấy chứng nhận của ICTI”, bản báo cáo nói rõ. Và những công ty mà CLW đã điều tra đã được kiểm tra, ông Li nói tại phiên điều trần.

Ông Lý cũng nói rằng đường dây nóng dành cho người lao động đã không có tác dụng làm một kênh nhận khiếu kiện. Đôi khi người trực đường dây bảo người gọi chuyển khiếu kiện đến người quản lý của họ.

“Kiểm tra xã hội giống như dàn dựng vở kịch Hamlet của Shakespeare mà không có chàng hoàng tử Đan Mạch”, ông Earl Brown hài hước nói.

“Bạn không thể phát hiện ra ở Trung Quốc… là liệu sức khỏe và an toàn nghề nghiệp có phải là một thực tế ở trên sàn nhà xưởng hay sâu dưới lòng đất hay không trừ khi bạn nói chuyện với công nhân. Để nói chuyện với công nhân và khiến họ nói chuyện với bạn, bạn phải xây dựng niềm tin. Và việc điều tra xã hội như vậy là một trong những yếu tố còn thiếu trong kiểm tra xã hội”.

Brian Campbell, đến từ Diễn đàn Quyền lợi Lao động Quốc tế (ILRF), đã đưa lời chứng rằng “kiểm tra xã hội là một công cụ bảo vệ, nghĩa là, “để bảo vệ danh tiếng của công ty, và có một giá trị ở trong đó”. Nhưng ông nói, nó còn xa mới trở thành thứ được cần ở đây, cho ngành công nghiệp cam kết theo một bản hợp đồng có hiệu lực pháp luật để bảo vệ các quyền của người lao động.

Chủ tịch Brown đưa ra vấn đề rằng phiếu xác nhận của một nhà máy không có nghĩa là chuỗi cung ứng của nó đạt yêu cầu. Ông Reese thừa nhận đó là sự thật. Ông nói, đây là một “tình huống phức tạp” và họ đang cố gắng để “cuối cùng thì đẩy ra sang chuỗi cung ứng”.

Cái chết thương tâm

Ông Lý Cường đã chứng nhận về một cái chết gây nên bởi điều kiện lao động trong các ngành công nghiệp đồ chơi. Một cậu bé 17 tuổi đã quá kiệt sức tới nỗi bàn tay và sau đó là cơ thể của cậu bị mắc vào máy và chết. Cậu làm việc tại một nhà máy sản xuất đồ chơi Disney. Disney đã tuyên bố rằng nhà máy này chịu trách nhiệm ít hơn 15% các đơn đặt hàng của công ty. Vì nó không đáp ứng các tiêu chuẩn lao động của Disney, nên hãng cho biết họ đã cắt đứt mối quan hệ với nhà máy đó.

Ông Lý nói rằng, phản ứng của Disney là điển hình của nhiều công ty đồ chơi, vốn phân chia các đơn đặt hàng đồ chơi của họ cho vô số các nhà máy để “đảm bảo rằng các đơn đặt hàng của họ tại bất kỳ nhà máy nào cũng chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số đơn đặt hàng – thường không quá 20%”. Sau đó, nhà sản xuất đồ chơi này có thể tuyên bố rằng họ ít có ảnh hưởng đối với cách hành xử của nhà máy đó, và rằng nhà máy đó đã không làm theo quy tắc ứng xử của mình. Kết quả là, họ đã chấm dứt làm ăn với nhà máy.

Ông Lý nói rằng các công ty đồ chơi nên có những cải thiện tại 4 nhà máy mà CLW đã phát hiện ra các vi phạm về luật pháp và đạo đức “thay vì tìm kiếm những lý do bào chữa chỉ để rút ra khỏi nhà máy này”.

, Epoch Times

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: