“Hiện toàn xã Sơn Dung có khoảng 60 ha cau. Chưa có năm nào bất thường như năm nay khi thương lái khắp nơi về thu mua cả cau non”, ông Bùi Đức Thạch, Chủ tịch UBND xã Sơn Dung, huyện Sơn Tây (Quảng Ngãi), nói trên báo Người Lao Động.

Cau rớt giá thê thảm vào năm ngoái

Giữa tháng 9 mới là vụ thu hoạch cau hàng năm, nhưng nay mới giữa tháng 8, các thương lái đã ồ ạt về tận nhà thuyết phục bà con hái cau non bán. Mức giá các thương lái thu mua cao gấp 3 lần năm ngoái, dao động từ 14.000-16.000 đồng/kg.

Đáng chú ý là năm ngoái thương lái chỉ thu mua cau hạt (hạt cau) với giá 4.000- 5.000 đồng/kg,  năm nay mua quả cau tươi còn non.

Ngày trước người ta mua cau tươi thì mình chỉ việc hái cau về bán thôi, nhưng bây giờ mình hái cau về còn phải tách bỏ vỏ lấy hạt mới bán được, rất mất thời gian. Cứ khoảng 2-3kg quả tươi mình tách bỏ hết vỏ thì được khoảng 1kg hạt tùy theo quả cau nhỏ hay lớn“, chị Đinh Thị Trên ở xã Sơn Dung cho biết trên báo Quảng Ngãi hồi năm 2014.

Thế nhưng đó là còn may vì nhiều nơi hạt cau cũng không được thu mua nữa. Hơn 1.400 ha cau của toàn huyện Sơn Tây bị bỏ chín đỏ. Có gia đình có khoảng 1.000 gốc cau cũng bỏ cho tự rụng, vì tiền bán cau không đủ tiền công thu hoạch.

Những rẫy cau bị bỏ chín đỏ ở xã Sơn Dung, tỉnh Quảng Ngãi, năm 2014. (Ảnh: baoquangngai.vn)
Những rẫy cau bị bỏ chín đỏ ở xã Sơn Dung, tỉnh Quảng Ngãi, năm 2014. (Ảnh: baoquangngai.vn)

Năm 2014, ông Võ Văn Danh (ngụ thôn Điền Chánh, xã Nghĩa Điền, Tư Nghĩa) với gần 300 gốc cau chín đỏ ối cho biết, bán 1 tạ cau mua được… 2kg gạo.

Mấy năm trước với vườn cau này, khi giá chỉ hơn 5 nghìn đồng/kg thì gia đình tôi đã thu từ 5 – 6 triệu đồng mỗi mùa. Nhưng năm nay giá rớt còn 200 đồng/kg mà chẳng thấy ai hỏi han gì. Bán một tạ cau chỉ mua được 2kg gạo. Giờ muốn đốn đi để lấy đất trồng cỏ sữa nuôi bò”, ông Danh nói.

Bà Võ Thị Trúc (khối 1 thị trấn La Hà, tỉnh Quảng Ngãi), với hơn 40 tấn cau khô trong kho nhà, năm 2014. (Ảnh: baoquangngai.vn)
Bà Võ Thị Trúc (khối 1 thị trấn La Hà, tỉnh Quảng Ngãi), với hơn 40 tấn cau khô trong kho nhà, năm 2014. (Ảnh: baoquangngai.vn)

Cau bí đầu ra, bị bỏ chín rụng gốc, còn người dân bỏ đi phát rẫy keo, chặt keo, lột vỏ keo…, vì tiền công còn được từ 120.000 đồng- 150.000 đồng/ngày. Trong khi vừa hái cau vừa bóc vỏ cau, một người làm giỏi lắm một ngày chỉ được khoảng 10kg cau hạt, bán được trên 50.000 đồng.

Mua cau non với giá cao gấp 3 lần, không biết về để làm gì

Như thế, sau một năm rớt giá, thương lái từ khắp nơi hiện lại đổ về thu mua trái non để bán sang Trung Quốc. Theo thông tin từ VOV (Đài TNVN), các thương lái thu mua ít nhất 300kg cau non/ngày bán lại cho chủ lò.

Không chỉ thương lái về tận vườn thu mua, nhiều hộ dọc tuyến đường từ huyện Sơn Hà về Sơn Tây cũng đặt bảng giá thu mua cau với giá dao động từ 14.000 đến 16.000 đồng/kg, theo VnExpress.

Cũng không chỉ xã Sơn Dung, tại các xã khác như Sơn Mùa, Sơn Liên của huyện Sơn Tây, và các huyện khác ở Quảng Ngãi, việc chủ vườn hái cau non bán cho thương lái diễn ra rất nhộn nhịp.

Cả người bán lẫn thương lái đều chưa lý giải được vì sao phía Trung Quốc mua trái cau non với giá cao bất thường so với các năm trước.

Nhưng sau một năm rớt giá thảm hại, giá cau tăng đột biến nên hầu hết người dân đã hái cau non bán cho thương lái. “Nếu như những năm trước, cau bị bỏ chín rục trên cây thì năm nay là lần đầu tiên người dân bán được cau non với giá cao“, Phó chủ tịch UBND xã Sơn Mùa – ông Đinh Văn Cường nói trên báo VnEpress.

Các thương lái đi xe máy về tận các bản, làng vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi thu mua cau non. (Ảnh: vnexpress.net)
Các thương lái đi xe máy về tận các bản, làng vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi thu mua cau non. (Ảnh: vnexpress.net)
Thương lái thu mua cau non tại xã Sơn Mùa (Quảng Ngãi) trong năm nay. (Ảnh: vnexpress.net)
Thương lái thu mua cau non tại xã Sơn Mùa (Quảng Ngãi) trong năm nay. (Ảnh: vnexpress.net)
Trái ngược với hình ảnh bóc tách vỏ cau để bán cau hạt vào năm ngoái, với giá 5000 đồng/kg. (Ảnh: baoquangngai.vn)
Trái ngược với hình ảnh bóc tách vỏ cau để bán cau hạt vào năm ngoái, với giá 5000 đồng/kg. (Ảnh: baoquangngai.vn)

Cau sau khi được thu mua sẽ theo xe tải chở về lò hấp sơ chế. Trên VnExpress, bà Nguyễn Thị Kim Ánh – chủ lò hấp cau ở huyện Sơn Tây cho biết, cau tươi được mua về phải luộc chín, sấy khô rồi mới đóng bao xuất.

Cau sau khi được hấp/luộc chín vàng. (Ảnh: vnexpress.net)
Cau sau khi được hấp/luộc chín vàng. (Ảnh: vnexpress.net)

Không chỉ ở tỉnh Quảng Ngãi

Khoảng tháng 5 vừa qua, tình trạng để thu mua cau non xuất sang Trung Quốc cũng xảy ra ở huyện Phong Điền (TP Cần Thơ). Giá cau non được thương lái thu mua từ 50.000 đồng đến 60.000 đồng/kg, trong khi giá cau khô không đến 10.000 đồng/kg.

“Cau non được mua nguyên buồng… rồi bán lại cho một đại lý vận chuyển về TP HCM rồi bán sang Trung Quốc”, ông S – một thương lái chuyên thu mua cau non cho biết trên báo Người Lao Động.

Một điểm tập kết cau non tại huyện Phong Điền, tháng 5/2015. (Ảnh: nld.com.vn)
Một điểm tập kết cau non tại huyện Phong Điền, tháng 5/2015. (Ảnh: nld.com.vn)

Trước đó, khoảng tháng 4, tại huyện Châu Thanh, Châu Thành A và thành phố Vị Thanh của Hậu Giang, nhiều thương lái từ nơi khác cũng tìm đến mua quả cau non với giá từ 15.000 đến 40.000 đồng/kg. Thương lái đưa giá 15.000 đồng/kg cau non, cân cả cùi chứ không phải lựa quả riêng, theo thông tin từ TTXVN.

Bà Lê Thị Nhang (xã Hỏa Tiến, thành phố Vị Thanh) cho biết, quả cau non nhỏ bằng đầu ngón tay cái, bên trong quả cau chưa có ruột, chùm cau chỉ có 7 đến 10 trái người ta cũng mua. Khi được hỏi mua cau non làm gì thì người mua không trả lời, hoặc trả lời lộn xộn là để làm thuốc, làm mâm quả trầu cau loại nhỏ phục vụ đám hỏi, phơi lấy ruột xay ra trộn vào cafe, làm thuốc nhuộm vải….

Trong phiên chất vấn Quốc hội tháng 6/2015, nhiều đại biểu đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng về tình trạng thương lái thu mua những mặt hàng kỳ lạ, như cau non, gây hại cho thị trường sản xuất và tiêu thụ trong nước. Tuy nhiên, ông Hoàng đã trả lời không rõ ràng về việc này.

Không chỉ cau non, mà tình trạng thương lái thu mua sầu riêng non, ngọn khoai lang, ngọn khoai mỳ, lá mãng cầu xiêm… xuất sang Trung Quốc không rõ mục đích đã nhiều lần xảy ra tại nhiều tỉnh. Chủ cơ sở Trung Quốc thường thu mua với số lượng lớn, đẩy giá lên cao khiến thương lái, người dân Việt gom hàng, rồi bất ngờ ngừng mua, gây nên nhiều thiệt hại cho thị trường buôn bán và sản xuất của Việt Nam.

Xem thêm: Lợi gì, hại gì khi thương lái thu mua sầu riêng non giá cao?

Bấp bênh cây “xóa đói giảm nghèo”

Bắt đầu có phong trào trồng cau từ năm 2010, tới năm 2014, huyện Sơn Tây được mệnh danh là xứ sở của cau với số lượng cau lên tới hàng nghìn gốc. Cau phủ kín khắp các vườn nhà, rẫy với tổng diện tích khoảng hơn 1.400 ha toàn huyện, trong đó có khoảng 80% diện tích cho quả.

Sang năm 2015, xã Sơn Dung – xã có nhiều cau nhất của tỉnh, còn khoảng 60 ha cau lâu năm, trong đó hộ trồng ít nhất vài trăm cây, nhiều nhất 6.000 cây. Đây là số lượng còn lại sau khi nhiều hộ đã chặt bỏ bớt để trồng cây keo, mì, vì giá cau quá rẻ, ông Bùi Đức Thạch – Chủ tịch UBND xã Sơn Dung cho biết trên VnExpress.

Từ giá cả đến sản phẩm đều bấp bênh do phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc. (Ảnh: baoquangngai.vn)
Từ giá cả đến sản phẩm đều bấp bênh do phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc. (Ảnh: baoquangngai.vn)

Đây được xem là loại cây xóa đói giảm nghèo đối với các hộ vùng nông thôn, miền núi của tỉnh, khi mấy năm trước, trái cau được ào ạt xuất khẩu sang Trung Quốc và nhiều nước khác. Thu nhập của chủ vườn vào mùa thu hoạch là từ 200.000 đồng đến 250.000 đồng/ngày, người làm thuê khoảng 100.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, việc này hoàn toàn phụ thuộc vào thị trường xuất, mà Trung Quốc là chủ lực.

Giá cau phụ thuộc vào phía Trung Quốc, họ nhập thì cau sẽ có giá,  nhưng nếu họ ngưng thì ngay lập tức giá rớt thê thảm. Mình đâu biết khi nào họ ngừng nhập đâu, các vựa ở đây đều bán qua người trung gian được gọi là tài xích”, anh Nguyễn Văn Tân (khối 1 thị trấn La Hà, tỉnh Quảng Ngãi) nói về tình trạng cau rớt giá thê thảm trong năm ngoái, theo Báo Quảng Ngãi.

Sang năm nay, việc thương lái thu mua cau để xuất sang Trung Quốc nhộn nhịp trở lại khiến người trồng cau có thu nhập, đời sống bớt khó, tuy nhiên, tính chất kỳ lạ và bấp bênh thì vẫn không hề thay đổi.

Phan A tổng hợp

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: