Trong một vài năm trở lại đây, nhu cầu của người tiêu dùng đối với sầu riêng tăng mạnh, cả thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu.

Nhưng hiện nay, lượng sầu riêng có “ngậm” hóa chất trên thị trường chiếm một tỷ lệ không nhỏ. Trái sầu riêng chín tự nhiên có nhưng rất ít. Điều nay gây hoang mang cho người tiêu dùng và ảnh hưởng lớn đến thương hiệu của sầu riêng trong nước.

Kinh hoàng sầu riêng nhúng hóa chất

Thương lái chọn mua cả vườn sầu riêng của từng hộ gia đình, sau đó hái đồng loạt, kể cả những trái còn xanh non. Sầu riêng sau khi hái được các thương lái nhúng vào một loại hóa chất đã hòa sẵn, mục đích để ép sầu riêng chín rồi đưa ra thị trường, có khi còn xuất sang Trung Quốc.

Mới đây, Đại Kỷ Nguyên VN đã đưa tin, tại tỉnh Đắk Lắk, chỉ riêng 3 cơ sở thu mua sầu riêng trên địa bàn huyện Krông Pắk, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 1.400 kg sầu riêng đang bị nhúng hóa chất kích thích, chuẩn bị đưa ra thị trường tiêu thụ.

Tin trước: Hơn 1,4 tấn sầu riêng bị phát hiện đang “tắm” hóa chất kích chín

Tối ngày 6/9, cơ sở mua sầu riêng Sang Hương (do ông Khổng Minh Sang làm chủ, tại xã Ea Kênh, huyện Krông Pắk) đã bị bắt quả tang khi đang nhúng những trái sầu riêng vào thùng hóa chất để kích chín, trong khu vực nhà kho, còn có 24 chai hóa chất chưa được sử dụng.

Sầu riêng đang được nhúng hóa chất bị bắt quả tang. (Ảnh: nld.com.vn)

Cũng trong đêm ngày 6/9, cơ sở thu mua sầu riêng Huỳnh Mai (xã Ea Kênh) bị bắt quả tang khi đang cho người phun hóa chất lên sầu riêng để thúc trái chín. Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện 727kg sầu riêng dính hóa chất. Trước đó, cơ sở Rồng Hoa Thái (xã Ea Yông) cũng bị phát hiện có 720kg sầu riêng nhúng hóa chất.

Việc sầu riêng bị nhúng hóa chất ép chín đã được báo chí phản ánh rầm rộ từ những năm 2012, 2013 – khi hàng loạt các cơ sở thu mua và thương lái gom sầu riêng bị bắt quả tang khi đang nhúng sầu riêng vào hóa chất.

Tuy nhiên, một biến cố khác liên quan tới việc sử dụng hóa chất đối với sầu riêng là việc các công nhân tại Công ty TNHH MTV Kim Quý (huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk) bị chóng mặt, mẩn ngứa, cay mắt, nôn ói khi đang sơ chế sầu riêng vào sáng ngày 23/8/2015, theo báo Tuổi Trẻ đưa tin.

Số công nhân này có dấu hiệu ngộ độc, được đưa vào cấp cứu tại bệnh viện địa phương. Sáng ngày 24/8, tại cơ sở này, vẫn có hơn 100 công nhân đang bóc tách sầu riêng bằng tay. Ông L, người quản lý cơ sở cho biết, những công nhân không phải bị ngộ độc mà là dị ứng với thuốc ép chín trái cây “do cơ địa yếu”. Ông L nói: “Ở đây, cơ sở nào cũng dùng thuốc ép chín trái cây hết, cửa hàng nào chẳng bán, tùy loại mình mua.”. Ông L cũng cho rằng, việc sử dụng thuốc ép chín trái cây để trái chín đều, đẹp mắt chứ… “không ảnh hưởng sức khỏe”.

Trên báo Người Lao Động, chị S (một thương lái chuyên thu mua sầu riêng tại TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) cho biết: “Loại quả điếc, quả đui thưa múi không ai thèm mua nhưng mình vẫn mua, sau đó làm chín để bán cho mấy cơ sở làm kem vì họ chỉ cần mùi sầu riêng chứ đâu cần múi miếc gì”. Chị S cho hay, mỗi ngày, chị thu mua, ép chín và gửi xe vào bán cho các thương lái ở Sài Gòn được khoảng 200kg.

Thương lái kiếm lời với trái sầu riêng non

Trái sầu riêng thực sự ngon thì cần để chín tự nhiên. Tuy nhiên, đối với các thương lái, trái sầu riêng với đặc điểm khi chín tự rụng lúc đêm và chín lẻ tẻ, không đồng đều khiến họ không thể chủ động gom hàng với số lượng vài chục tấn.

Trên báo VOV ngày 2/9/2015, một tiểu thương ở Đắk Lắk, bày bán sầu riêng tại bến xe Sơn Hòa, cho hay: “Bây giờ vào vụ thu mua, mua cả vườn chứ không chờ từng quả chín để hái như trước kia. Trái sầu riêng hái trên cây xuống, già, non đều có, nên chín không đều, chưa kể trái non chờ chín rất lâu nên phải sử dụng thuốc thúc chín đồng loạt, trông cho đẹp mã nhưng ăn thường nhạt, không mùi vị, chất lượng rất kém. Nếu không dùng thuốc ép thì sẽ lâu chín, như vậy dẫn đến việc mua bán thua lỗ”.

Sầu riêng được nhúng hóa chất trước khi đem đi tiêu thụ. (Ảnh: vnexpress.net)

Thuốc ép chín sầu riêng cũng đã xuất hiện nhiều từ các năm trước. Sầu riêng sau khi được nhúng hóa chất sẽ đồng loạt chín nhanh, đều và trông rất bắt mắt. Màu sắc của trái chín ép bằng hóa chất không khác với trái tự nhiên, người tiêu dùng rất khó để có thể phân biệt được.

Trái sầu riêng tự nhiên chín rất nhanh, chỉ khoảng 3-4 ngày sau trái sẽ bị mùi, để lâu thì hỏng. Đối với các nơi tiêu thụ ở xa như các tỉnh miền Bắc, thương lái sẽ mua cả vườn và đến tận vườn để hái chứ không do chủ vườn hái nữa. Trái được hái dù còn xanh, non nhưng được nhúng hóa chất đồng loạt, thì sau 3-4 ngày vận chuyển tới nơi tiêu thụ, trái sẽ chín đúng lúc và để cả tháng trời mà không hề bị hư thối.

Hiện, cơ quan chức năng vẫn chưa có thông báo chính thức về tác hại của các loại hóa chất được sử dụng cho trái sầu riêng đối với sức khỏe của người dùng. Chỉ biết rằng, rất nhiều thương lái mặc dù thu gom và vận chuyển hàng tấn sầu riêng đi khắp các nơi cũng không ăn loại trái đã được nhúng hóa chất này.

Thương hiệu sầu riêng suy giảm, người tiêu dùng e ngại

Tại Việt Nam, sầu riêng được trồng tập trung tại một số tỉnh Đông Nam Bộ như Bình Dương, Đồng Nai, Bình Phước…; một số tỉnh Tây Nguyên như: Đắk Lắk, Đắk Nông; một số tỉnh ở ĐBSCL như Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ,…

Năm 2012, 20 hộ dân tại Khánh Sơn (Khánh Hòa) được cấp giấy chứng nhận “Nhãn hiệu chứng nhận sầu riêng Khánh Sơn” và nhãn tem để dán sản phẩm. Tuy nhiên, vào năm 2013, theo thông tin từ Đài Phát thanh và Truyền hình Khánh Hòa, khi có thông tin các tiểu thương mua sầu riêng Khánh Sơn đã sử dụng chất làm chín trái trước khi tiêu thụ, chỉ trong vài ngày, sầu riêng tại đây đã rớt giá liên tục, từ 30 ngàn đồng/kg giảm còn 20 đến 22 ngàn đồng/kg, sức tiêu thụ cũng không còn nhiều như trước.

Nhiều nhà vườn làm ăn chân chính của địa phương đã gặp không ít khó khăn vì thông tin trên. Ông Lương Tý, thị trấn Tô Hạp, huyện Khánh Sơn cho biết: “Ở đây mình bán 28 ngàn, họ nhúng thuốc, họ mua, cắt khoảng 12 ngàn đồng/kg, về bán 20 ngàn, giá nào họ cũng bán. Giá đó thì tôi bán không được, sầu riêng chân chính không thể bán được vì người ta so bì giá mình bán cao”.

Thương lái sẽ mua cả vườn và đến tận vườn để hái chứ không do chủ vườn hái nữa. Trái được hái dù còn xanh, non nhưng được nhúng hóa chất đồng loạt. (Ảnh minh họa/Internet)

Tháng 12/2013, tại huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, vùng chuyên canh cây sầu riêng lớn nhất ĐBSCL, cơ quan chức năng đã bắt và xử phạt 3 người Thái Lan làm việc tại cơ sở của Công ty TNHH Thương mại Thái Lan đặt tại chợ trái cây Long Trung. Ba người nước ngoài này trực tiếp tuyển chọn sầu riêng rồi thuê lao động địa phương nhúng vào hóa chất không rõ nguồn gốc trước khi xuất bán sang Indonexia và Trung Quốc, theo thông tin trên báo Vnexpress.

Chỉ một tuần sau sự việc trên, giá sầu riêng tại địa phương đã giảm mạnh. Giá sầu riêng Monthong, Ri6 ở Tiền Giang được mua với giá từ 46.000 – 53.000 đồng/kg thì chỉ còn 30.000 – 35.000 đồng. Sau sự cố, nhiều thương lái đặt cọc cho nhà vườn mua sầu riêng với giá gần 50.000 đồng/kg từ trước đã phải bỏ tiền đặt cọc, còn các chủ vườn có thể mất khoảng 40% tổng thu nhập dự kiến.

Tại một số vùng trồng sầu riêng ở các tỉnh khác như Đồng Nai, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Nông,… thông tin thương lái mua sầu riêng non và sử dụng hóa chất ép trái chín càng gây hoang mang cho người tiêu dùng.

Tại Đồng Nai, như Đại Kỷ Nguyên VN đã thông tin, tình trạng các thương lái Trung Quốc thu mua sầu riêng non với giá cao tại đây khiến nhiều người không khỏi băn khoăn, lo lắng và cân nhắc về những gì lợi, hại với cách thức thu mua này.

Báo Đồng Nai dẫn lời người đại diện Hợp tác xã sầu riêng Xuân Định (huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai): “Hợp tác xã đã ký được biên bản ghi nhớ với doanh nghiệp cung cấp sầu riêng với đơn hàng lớn, nhưng đang mất cơ hội vì không thể cạnh tranh lại với thương lái với kiểu làm ăn chụp giựt như hiện nay. Chúng tôi cũng giải thích vận động nông dân không nên bán trái non vì ảnh hưởng rất lớn đến uy tín chất lượng của trái sầu riêng Đồng Nai, ảnh hưởng đến đầu ra bền vững của nông sản”.

Trong bối cảnh nhiều thương lái Trung Quốc thu mua nhiều loại nông sản còn non chưa đến kỳ thu hoạch khiến người nông dân bối rối và người tiêu dùng lo lắng, thì việc kiểm soát quá trình thu mua của các thương lái, tăng cường sự liên kết giữa các nhà vườn tại địa phương để đảm bảo thương hiệu của sầu riêng và bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng là rất cần thiết.

Việc xây dựng và đảm bảo uy tín thương hiệu của các nhà vườn cũng như của địa phương không chỉ đảm bảo đầu ra cho cây sầu riêng mà còn đảm bảo thương hiệu cho nông sản Việt ở thị trường trong nước và xuất khẩu.

Hòa An tổng hợp

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: