“Kể cả đến bây giờ, doanh nghiệp muốn trồng rừng thì cũng không còn đất để trồng nữa. Vì sau khi quy hoạch thì đất còn lại ít lắm”, đại biểu Nguyễn Thái Học – tỉnh Phú Yên nói.

“Món nợ rừng” được chất vấn tại phòng họp Quốc hội

Liên quan đến việc xây dựng các công trình thủy điện, trong phiên chất vất Bộ trưởng tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIII trong chiều ngày 11/6, Đại biểu Nguyễn Thái Học – Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Yên đã bày tỏ quan ngại về tiến độ trồng bù, trồng rừng thay thế chậm chạp tại nhiều địa phương.

Đặc biệt, nhiều địa phương đến nay hiện không còn đất để trồng rừng thay thế, do những bất cập từ giai đoạn quy hoạch. Ông Học đề nghị Bộ trưởng Bộ Công Thương nói rõ về giải pháp giải quyết tình trạng này trong thời gian tới.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định doanh nghiệp thủy điện không trồng rừng thay thế có thể sẽ bị thu hồi giấy phép hoạt động điện lực.

Ông Hoàng cho biết, thời gian qua, Bộ Công Thương đã tiến hành kiểm tra công tác này tại nhiều địa phương. Các doanh nghiệp được kiểm tra đều bày tỏ sẵn sàng trồng bù rừng theo kế hoạch hoặc nộp tiền cho địa phương, chưa có trường hợp nào “chây ì”.

“Tôi hoàn toàn đồng ý xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các doanh nghiệp không trồng lại rừng, sẽ thu hồi giấy phép hoạt động điện lực”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói.

vuhuyhoang
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trong phiên chất vấn Quốc hội ngày 11/6/2015. (Ảnh chụp màn hình video)

Đối với những địa phương không còn quỹ đất cho trồng rừng, ông Hoàng cho biết, theo quy định, doanh nghiệp, chủ dự án có thể nộp tiền cho địa phương chủ động trồng rừng ở nơi khác. Nếu địa phương không bố trí được diện tích trồng rừng sẽ báo cáo lên Bộ NN&PTNT để bộ điều chỉnh diện tích trồng rừng tại các địa phương khác.

Ông Hoàng cũng khẳng định việc phê duyệt các dự án thủy điện đều có tính đến yếu tố tác động của môi trường. Ông Hoàng cho biết, khi xem xét các dự án thủy điện để quyết định đầu tư, vấn đề đánh giá tác động môi trường bao giờ cũng được xem xét, trong đó đặc biệt có phần tìm biện pháp để trồng bù lại diện tích rừng đã mất.

Về vấn đề chất lượng của các đập thủy điện bị ảnh hưởng bởi việc thiếu rừng đầu nguồn bảo vệ, Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết: “Chúng tôi nói rằng, các đập thủy điện đến kỳ kiểm định, thì các đập đều đã được thực hiện kiểm định nghiêm túc. Các ý trong báo cáo của chúng tôi là không phải tất cả các đập đều được kiểm định mà chỉ là các đập đến kỳ kiểm định”.

Ngoài ra, điều này còn phụ thuộc vào kinh phí. Một số chủ dự án đã đề nghị kéo dài thời gian cắm mốc công trình thủy điiện. Chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm tra và có báo cáo lại quốc hội về tiến trình thực hiện. Bộ Công thương sẽ cùng Bộ NN-PTNT báo cáo với chính phủ nếu cần có báo cáo bổ sung”.

Khi diện tích rừng cần khôi phục bị thu hẹp ngay từ trên giấy

Mặc dù Bộ trưởng Bộ Công thương khẳng định chưa có trường hợp nào “chây ì” trong việc trồng bù rừng theo kế hoạch hoặc nộp tiền cho địa phương, các con số trong thực tế lại không thể hiện điều này.

Ngày 4/6 vừa qua, UBND tỉnh Bình Phước cho biết diện tích mà Bộ NN&PTNT giao cho tỉnh trồng rừng thay thế từ năm 2014 đến 2016 là 2.588 ha. Thế nhưng, hiện tại mới chỉ có 1.591 ha được quy hoạch vào quỹ đất trồng rừng thay thế, trong đó diện tích đất lâm phần 484 ha và đất chưa sử dụng thuộc vùng bán ngập các hồ thủy điện, thủy lợi 1.107 ha.

Dự kiến trong năm 2015 tỉnh sẽ trồng khoảng 290 ha rừng thay thế. Nhưng đã hết 5 tháng đầu năm, Sở NN&PTNT vẫn báo cáo lên quá trình triển khai trồng còn nhiều vướng mắc do khó khăn về nguồn vốn. Hiện tại, UBND tỉnh vẫn chưa có quyết định thu hồi và chủ trương trồng rừng trên diện tích này.

Trước đó, vào tháng 12/2014, báo Lao Động cho biết theo Chi cục Lâm nghiệp tỉnh Quảng Nam, tổng diện tích phải trồng rừng thay thế (TRTT) khi chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang thi công các công trình thủy điện trên địa bàn tỉnh là hơn 1.371ha. Kế hoạch trồng rừng năm 2014 hơn 700ha. Thế nhưng, diện tích sau khi điều chỉnh xuống còn hơn 451ha (giảm 251ha, tương đương 36%).

Nguyên nhân giảm là diện tích rừng bị ảnh hưởng bởi công trình thủy điện Đắc Mi 4 điều chỉnh từ 300ha theo kế hoạch giảm xuống còn hơn 86ha, và công trình thủy điện Geruco Sông Côn xin chậm trồng rừng thay thế từ 2014 sang năm 2015.

Tuy vậy, đến thời điểm báo cáo, cả tỉnh cũng mới chỉ thực hiện trồng rừng thay thế được vỏn vẹn 24/700ha, tương đương 3,4% kế hoạch năm.

Truy tố cán bộ Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Quảng Nam
Thủy điện Sông Bung 2 là một trong số các nhà thủy điện “nợ rừng” diện tích lớn, 426ha tính đến tháng 12/2014. (Ảnh: nld.com.vn)

Hay trước nữa, vào năm 2012, báo cáo của Bộ NN&PTNT lên Thủ tướng Chính phủ cho biết từ năm 2006 đến 2012, cả nước đã có 160 dự án thuộc 29 tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang xây dựng thủy điện, tổng diện tích là 19.792 ha.

Riêng Tây Nguyên chiếm tới 50 dự án, “phải chuyển đổi” tới 8.162ha rừng, chiếm 41,2% diện tích rừng bị chuyển đổi trong cả nước.

Vậy nhưng, vào tháng 11/2012, theo thống kê của báo NangluongVietnam.vn cho biết, mới chỉ có 8/29 tỉnh trên cả nước có dự án thủy điện thực hiện việc trồng lại rừng. Tổng diện tích rừng trồng lại chỉ đạt 735ha, bằng 3,7% diện tích rừng đã chuyển đổi.

Báo cáo từ các tỉnh cho thấy, lý do của việc chậm trễ trong các dự án trồng rừng thay thế là vì vấn đề về kinh phí, thiếu quỹ đất… . Tuy nhiên, Chủ tịch UBND huyện Đông Giang – ông Đỗ Tài khẳng định, quỹ đất không thiếu, vấn đề nằm ở chỗ chủ dự án thủy điện có quyết tâm “trả nợ rừng” hay không mà thôi, theo tờ Lao Động dẫn lời trong một bài viết vào tháng 12/2014. Trên thực tế, thì về lý thuyết vấn đề thiếu đất đã được giải quyết trong cơ chế nộp tiền hoặc quy hoạch trồng rừng trên đất của địa phương khác theo sự điều chỉnh của Sở NN-PTNT địa phương.

Như vậy, có thể thấy, khi vấn đề này được đưa ra giữa phiên chất vấn Quốc hội, thì nó không còn là vấn đề liên quan tới doanh nghiệp và địa phương, mà liên quan trực tiếp tới vấn đề quy hoạch dự án và quản lý tiến độ thực hiện dự án từ các bộ chức năng, ở đây là Bộ Công thương, Bộ NN-PTNT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Tuy nhiên không khó để nhận thấy, với câu trả lời của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trong phiên chất vấn hôm qua, thì các khía cạnh trên đều đã được “né” một cách khéo léo.

Hậu quả của việc không trồng rừng thay thế là gì? Khi vùng thượng nguồn không được trả lại môi sinh, sẽ làm gia tăng nguy cơ lũ lụt, sạt lở, ô nhiễm đối với vùng hạ du. Ngoài ra, nguy cơ nứt, vỡ còn xảy ra đối với chính các công trình thủy điện. Cuộc sống của người dân tại vùng thủy điện càng lúc càng trở nên bấp bênh khi việc “trả nợ rừng” bị “khất lần” từ năm này sang năm khác.

Phan A

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: