Được chế biến từ những hạt gạo quê, bánh đa Kế Bắc Giang luôn để lại một cảm nhận khó quên về hương vị của loại bánh này. Bạn có thể cho rằng bánh đa là “khô khốc” và kém hương vị? Hãy một lần về thăm Bắc Giang và thử nếm món bánh đa Kế truyền thống nơi đây, bạn sẽ thấy trong cái giòn tan của gạo, vị bùi bùi của lạc và hương thơm của vừng là một nét đẹp ẩm thực đậm đà.

Hương vị gạo quê hòa quyện cùng mùi thơm của lạc và vừng nướng chín đã tạo nên nét đặc trưng của bánh đa Kế. Giống như những người dân nơi đây, bánh mộc mạc nhưng tròn đầy; và khi thưởng thức, bạn sẽ nhận ra một hương vị khác lạ không giống với bánh đa của các vùng miền khác. Dưới bàn tay khéo léo và tảo tần của người dân làng Kế, một ngôi làng cổ thuộc xã Dĩnh Kế, thành phố Bắc Giang, bánh đa Kế đã được người dân Bắc Giang chọn làm đặc sản quê nhà cho mỗi chuyến đi xa.

Đến Bắc Giang vào những ngày nắng gió, đi ngang qua Dĩnh Kế, bạn sẽ choáng ngợp trước khung cảnh hàng trăm chiếc phên phơi bánh đa bên đường quốc lộ 1A. Và trong đường làng, ngõ xóm, sân nhà, đâu đâu ta cũng gặp những chiếc bánh đa tròn và trắng muốt như thế.

Hình ảnh đặc trưng này thật thân thương và đáng yêu với mỗi người con xa nhà. Người dân làng Kế phải vất vả quanh năm mới đủ bánh để cung cấp cho du khách xa gần, những người yêu mến món ăn dân dã mà lại ngon đến lạ này.

banh_da_ke bac giang 1
Người dân làng Kế đang phơi bánh (Ảnh: internet)

Bánh đa Kế thoạt nhìn rất đơn giản, nhưng để làm nên những chiếc bánh đậm đà vị quê hương, người làm bánh cần thật sự kỳ công và khéo léo. Bánh được chế biến từ loại gạo ngon, sau đó ngâm nước, rồi xay nhuyễn để tạo thành thứ bột mịn và trắng muốt. Theo kinh nghiệm của người dân làng Kế, để có được chiếc bánh hảo hạng thì khâu quan trọng nhất là tráng bánh.

Tráng bánh đa có nhiều điểm tương đồng với tráng bánh cuốn, nhưng đòi hỏi kỹ thuật phải đặc biệt khéo léo. Phải là một người thợ lành nghề với nhiều kinh nghiệm và đôi bàn tay vàng thì những chiếc bánh ra lò mới đều tăm tắm, tròn trịa, không méo, không rách. Là loại bánh nướng, nên bánh cần dày hơn so với bánh tráng.

Và đặc biệt, bánh được tráng hai lần. Sau khi lớp đầu tiên đã chín nhưng vẫn còn ướt, lớp thứ hai sẽ được trải đều ngay trên lớp một. Người làm bánh cần phải nhẹ nhàng nhưng đều tay và đảm bảo bánh vẫn phẳng. Phải qua hai lần tráng mới làm nên một chiếc bánh đúng gốc bánh đa Kế. Sau khi tráng, người làm sẽ khéo léo lấy bánh ra khỏi nồi hơi bằng cách quấn lớp tráng quanh một ống nứa to và dài rồi trải đều ra phên.

Với bánh đa ở các vùng miền khác, vừng thường được rắc ở khu vực trung tâm. Nhưng nét độc đáo của bánh đa Kế chính là, vừng và lạc sống sẽ được giã dập, rồi phủ kín lên một mặt bánh, tập trung ở tâm bánh và rải đều ra xung quanh. Người làng Kế thường rắc một lượt vừng đen cùng lạc sống giã dập khi bánh còn bốc hơi và nóng hổi, sau đó mới đem bánh ra phơi.

Công đoạn rắc vừng lạc yêu cầu người làm phải tỉ mỉ và cẩn thận. Lạc và vừng phải đảm bảo trải đều trên khắp mặt bánh, nhưng tập trung ở phần tâm để khi nướng, lạc vừng sẽ chín tới. Điều này không những giúp bánh đa Kế ăn vừa miệng mà còn đẹp mắt nữa.

Phơi bánh cũng đòi hỏi cần có kỹ thuật. Và qua nhiều năm, người dân làng Kế đã đúc rút nhiều kinh nghiệm. Bánh cần được phơi dưới nắng không quá nhạt nhưng cũng không được quá gắt. Khi bánh đã se mặt nhưng vẫn còn dẻo, bánh sẽ được kịp thời gỡ khỏi phên, và cần tránh không để bánh bị vỡ hoặc thủng. Sau đó, bánh được lật sang mặt còn lại và phơi tiếp cho đến khô kiệt. Nhờ đó, bánh mới giòn tan và ngon miệng. Sau khi phơi, bánh sẽ được cất ngay vào túi nilon để tránh ẩm mốc.

Trước khi đem bán, bánh được nướng quạt trên than hoa đỏ lửa. Nướng bánh không chỉ là thao tác làm chín bánh mà còn để định hình dáng bánh. Một tay cầm bánh đa, một tay cầm chiếc quạt nan, người nướng phải quạt đều tay và liên tục. Những chiếc bánh đa được lật đi lật lại cho đến khi chuyển sang màu vàng hồng nhạt và dậy mùi thơm phức. Thi thoảng, người nướng bánh lại dừng tay và uốn những chiếc bánh cho khỏi bị vênh, làm cho bánh tròn đều. Những chiếc bánh nướng xong sẽ được bảo vệ trong túi nilon để tránh không khí ẩm khiến bánh mất đi độ giòn và hương vị.

banh_da_ke bac giang 2
Bánh đa Kế nướng chín

Khi thưởng thức, bánh đa Kế có vị bùi bùi, giòn giòn và có hương thơm cuốn hút. Cắn một miếng bánh đa và nhâm nhi chén nước trà xanh, bạn được trở về không gian của miền quê Bắc Giang xưa. Thưởng thức món quà quê dân dã ấy cũng chính là trải nghiệm một phần văn hóa, mà theo như người Dĩnh Kế vẫn nói, đó là thưởng thức một nét đẹp ẩm thực truyền thống. Nó gợi ta nhớ đến hình ảnh những phiên chợ quê vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ, nơi các bà các mẹ vẫn hay đi chợ mua bánh đa Kế về làm quà cho con cháu.

Đến thăm Bắc Giang, bạn có thể sẽ nhận được câu hỏi: “Bạn đã thưởng thức bánh đa Kế chưa?” Đó giống như một lời nhắc rằng, đến Bắc Giang mà chưa ăn bánh đa Kế thì chưa thấy được hết hương vị, văn hóa, và nét đẹp của con người và cảnh vật nơi đây.

Biên tập: Sansan
Photo: mytour

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: