Từ khi nhậm chức vào năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiến hành một chiến dịch chống tham nhũng mạnh tay, khiến hơn 1 triệu quan chức bị kỷ luật.

Một nghiên cứu của BBC cho thấy hơn 170 quan chức từ cấp thứ trưởng trở lên đã bị bỏ tù dưới thời ông Tập. Những người này bị cáo buộc các tội như tham nhũng, có hành vi sai trái và vi phạm kỷ luật Đảng.

BBC cho biết nhiều người tin rằng chiến dịch này là một cuộc thanh lọc nội bộ khổng lồ, chưa từng thấy kể từ thời Cách mạng Văn hóa của Mao Trạch Đông.

Chiến dịch mở rộng đến mức nào?

Sự khác biệt đáng chú ý nhất là việc phá vỡ nhiều quy ước không chính thức của Đảng kể từ thời Mao. Việc truy tố rất nhiều quan chức cấp quốc gia đã gây chú ý, vì hàng chục năm qua các quan chức về hưu thường được cho là đã “hạ cánh an toàn”.

Nhưng trong 5 năm qua, 35 thành viên (chính thức và dự khuyết) của cơ quan quyền lực nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), Ủy ban Trung ương, đã bị kỷ luật. Con số này ngang với cả giai đoạn từ năm 1949-2012 (63 năm).

Số quan chức Ủy ban Trung ương đảng bị hạ bệ trong 5 năm qua ngang với con số 63 năm từ 1949-2012 (Nguồn: BBC)

Ai bị nhắm mục tiêu?

Dựa trên số liệu chính thức, 1,34 triệu quan chức cấp cao và thấp (còn gọi là “hổ và ruồi”) đã bị hạ bệ do tham nhũng và vi phạm kỷ luật trong suốt 5 năm đầu làm Chủ tịch của ông Tập.

Không có “ranh giới đỏ” nào được vạch ra, những người bị nhắm tới bao gồm từ các trưởng thôn và quản lý nhà máy đến các bộ trưởng của chính phủ và tướng lĩnh của quân đội.

Cái gọi là “đại thanh lọc” nhắm thẳng vào những quan chức hàng đầu chính phủ. Quan chức cấp cao nhất bị hạ bệ cho đến nay từng là nhà lãnh đạo quyền uy hàng thứ ba đất nước, ông Chu Vĩnh Khang (Zhou Yongkang). Ông này là người nắm trong tay cả bộ máy an ninh của cả đất nước rộng lớn cho đến khi ông nghỉ hưu.

Ông Tôn Chính Tài (Sun Zhengcai), người bị sa thải khỏi vị trí Bí thư Trùng Khánh, chỉ là thành viên Bộ Chính trị thứ tư bị đuổi ra khỏi ĐCSTQ. Được thăng chức trước khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền, ông Tôn, 54 tuổi, là thành viên trẻ nhất của Bộ Chính trị và đã được cho là người đứng đầu.

Những vị trí cao nhất bị hạ bệ bởi chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập bao gồm 5 “con hổ lớn”: Chu Vĩnh Khang, Tôn Chính Tài, Từ Tài Hậu (Xu Caihou), Quách Bá Hùng (Guo Boxiong) và Lệnh Kế Hoạch (Ling Jihua).

5 “con hổ lớn” bị chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập hạ bệ cho đến nay (Nguồn: BBC)
  • Chu Vĩnh Khang là quan chức cao cấp nhất bị hạ bệ cho đến nay. Cho đến khi ông nghỉ hưu vào năm 2012, ông là nhà chính trị quyền uy thứ ba ở Trung Quốc. Vào năm 2015 ông bị tống giam vì hối lộ, lạm dụng quyền lực và tiết lộ bí mật nhà nước.
  • Bất ngờ bị bãi chức hồi tháng 7, ông Tôn Chính Tài là quan chức cao cấp nhất bị bắt trong chiến dịch của ông Tập. Tính đến nay, ông mới là ủy viên Bộ Chính trị đang tại nhiệm thứ tư bị đuổi ra khỏi Đảng.
  • Từ Tài Hậu là một trong số tướng lĩnh quân đội cao nhất cho đến khi ông nghỉ hưu vào năm 2013. Ông bị điều tra trong một cuộc điều tra “dùng tiền mua chức” và cuối cùng bị trục xuất khỏi đảng và bị truy tố. Ông chết vì ung thư vào năm 2015.
  • Quách Bá Hùng phục vụ bên cạnh họ Từ. Tháng 7/2016, ông trở thành quan chức quân sự cao cấp nhất bị truy tố kể từ khi kết thúc cuộc cách mạng năm 1949. Ông bị kết án tù chung thân vì tội hối lộ.
  • Lệnh Kế Hoạch là một cố vấn tin cẩn của cựu Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, nhưng nhanh chóng bị hạ thấp dưới thời ông Tập. Sau vụ tai tiếng bắt đầu khi con trai ông qua đời trong một vụ tai nạn xe Ferrari, ông bị phạt tù vì tội hối lộ vào năm 2016.

Những người này đều là các phụ tá đắc lực của cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân trong một di họa tai tiếng mà ông Giang để lại từ năm 1999: Cuộc đàn áp nhằm loại bỏ Pháp Luân Công, môn khí công ôn hòa từng thu hút 70-100 triệu người Trung Quốc theo tập chỉ vài năm sau khi được giới thiệu ra công chúng. Khi chứng kiến sự ưa chuộng của người dân với môn khí công có số người tập vượt quá số lượng Đảng viên, ông Giang cảm thấy đố kỵ và ra lệnh đàn áp Pháp Luân Công trên toàn quốc.

Video: Cộng đồng quốc tế lên án cuộc đàn áp Pháp Luân Công tại Trung Quốc

Gần 70% số thành viên Ủy ban Trung ương của ĐCSTQ sẽ được thay thế bằng khuôn mặt mới tại đại hội vừa kết thúc ngày 24/10, tuy nhiên phần lớn trường hợp không phải do cáo buộc tham nhũng hoặc các vi phạm khác, mà do quy định về việc nghỉ hưu ở tuổi 68.

Quân đội có được “miễn tử kim bài”?

Dưới thời ông Tập, không có khu vực nào được tái cấu trúc triệt để hơn quân đội, nơi ông nhanh chóng thiết lập việc tái tổ chức và hiện đại hóa toàn diện.

Hơn 60 vị tướng đã bị điều tra và sa thải trong nỗ lực cải tổ kiểu phương Tây và khuyến khích các sĩ quan trẻ tuổi lên vị trí hàng đầu.

Ngay cả khi các đại biểu bắt đầu tập trung ở Bắc Kinh cho Đại hội Đảng, tốc độ của chiến dịch cũng không có thấy dấu hiệu chậm lại. 2 vị tướng hàng đầu là Phòng Phong Huy (Fang Fenghui) và Trương Dương (Zhang Yang) đã biến mất khỏi tầm nhìn của công chúng từ tháng trước, và một loạt cuộc điều tra cấp cao mới cũng được công bố.

Mục tiêu của ông Tập?

Đại hội 5 năm ở Bắc Kinh dự kiến ​​ông Tập vẫn giữ chức Tổng Bí thư đảng và đưa vào một đội ngũ lãnh đạo mới, giúp bảo vệ quyền lực hiện hữu của ông.

Nếu mọi thứ như kế hoạch, ông Tập có thể đưa nhiều người trung thành của mình vào các vị trí chủ chốt. Kể từ khi ông nhậm chức, một số đồng minh của ông đã được thăng cấp. 5 đồng minh thân cận của ông Tập được thăng tiến mạnh mẽ gồm: Lịch Chiến Thư (Li Zhanshu), Trần Mẫn Nhĩ (Chen Min’er), Thái Kỳ (Cai Qi), Vương Hỗ Ninh (Wang Huning) và Lưu Hạc (Liu He).

5 đồng minh thân cận của ông Tập được hưởng lợi nhiều nhất từ chiến dịch đả hổ diệt ruồi (Nguồn: BBC)
  • Lịch Chiến Thư là người đứng đầu đảng tại một huyện gần nơi ông Tập công tác trong những ngày đầu của sự nghiệp quan trường. Vào năm 2015, ông Lịch đã đến thăm Moscow với tư cách là “đại diện đặc biệt của ông Tập”. Ông Lịch đóng một vai trò hàng đầu trong việc duy trì mối quan hệ mạnh mẽ với Nga.
  • Trần Mẫn Nhĩ là một trong “Chi Giang tân quân” – nhóm các nhân vật cao cấp của ĐCSTQ, những người đã làm việc dưới thời ông Tập khi ông làm Bí thư Chiết Giang. Ông Trần đã thay thế ông Tôn Chính Tài – “mặt trời bị hạ bệ” ở Trùng Khánh.
  • Một trong những thành viên khác của “Chi Giang tân quân” là Thái Kỳ. Trước khi được điều chuyển tới thủ đô, blog nổi tiếng của ông Thái đã có hơn 10 triệu người theo dõi.
  • Được biết đến như trợ lý chính sách đối ngoại của ông Tập, ông Vương Hỗ Ninh đã được một tờ báo hàng đầu của Hàn Quốc gọi là “Kissinger của Trung Quốc”. Ông cũng từng cố vấn cho các cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân.
  • Ông Tập đã mô tả cố vấn kinh tế chính Lưu Hạc là “rất quan trọng đối với tôi” khi giới thiệu ông với cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Obama vào năm 2013. Ông Lưu có bằng Thạc sĩ quản trị công của Đại học Harvard.

Nhân sự mới của Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị, cơ quan ra quyết định hàng đầu của Trung Quốc, hiện có 7 ghế, sẽ cho thấy chính xác mức độ ông Tập trở nên mạnh mẽ như thế nào. Các thành viên của nó – và của Bộ Chính trị 25 chỗ – sẽ được tiết lộ vào ngày 25/10 sau khi Đại hội kết thúc.

Hiện nay, theo tờ Nikkei, ngoại trừ ông Tập, các thành viên còn lại của Ủy ban Thường vụ gồm 3 người thuộc phe cánh của ông Giang, 1 người thuộc phe cánh ông Hồ và 1 người trung lập. Tuy nhiên, các nhà phân tích nói ông Tập cùng với ông Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan), một đồng minh quan trọng trong công cuộc chống tham nhũng, đã sử dụng chiến dịch dọn sạch để giúp xác định vị trí lãnh đạo mới của Trung Quốc.

Thông điệp thầm lặng

Theo The Epoch Times, góc quay của đài truyền hình quốc gia trong việc tường thuật trực tiếp đại hội đảng đã hé lộ cho thấy ai mới thực sự là đối thủ của ông Tập. Theo đó, khi quay ông Tập cùng với 2 cựu chủ tịch đi vào hội trường trong buổi lễ khai mạc đại hội, góc quay của đài truyền hình luôn để gương mặt của ông Giang bị che khuất bởi ông Tập, trong khi gương mặt của ông Hồ Cẩm Đào được quay khá rõ.

Ông Giang luôn bị ông Tập che khuất khi được đài truyền hình quốc gia tường thuật (Ảnh chụp màn hình qua YouTube/CCTV)

Rồi khi ông Tập phát biểu về chiến dịch chống tham nhũng, rằng ông sẽ “không khoan nhượng” đối với các đảng viên tham nhũng, góc quay lại tập trung vào gương mặt của ông Giang. Sau đó, khi ông Tập nói “những gì mà mọi người và quần chúng chống lại, điều họ ghê tởm”, góc quay một lần nữa lại quay cận cảnh ông Giang. “Ý nghĩa cơ bản là quá rõ ràng đối với người xem Trung Quốc”, The Epoch Times viết.

Khi ông Tập kết thúc bài phát biểu của mình, ông Giang bị ám chỉ thêm một lần nữa. Ông Tập đầu tiên quay sang để bắt tay với ông Hồ Cẩm Đào, cảnh quay hiện rõ cảnh đó. Nhưng khi ông Tập quay sang chỗ ông Giang đang ngồi, cảnh quay chỉ cho thấy cảnh ông Tập giơ tay ra và nhìn về phía ông Giang, nhưng không cho thấy cảnh họ bắt tay.

Khi ông Tập quay sang ông Giang để bắt tay, gương mặt ông Giang lại bị che khuất (Ảnh chụp màn hình qua Youtube/CCTV)

Trong cảnh quay tiếp theo, ông Tập Cận Bình và ông Hồ Cẩm Đào đang nói chuyện và mỉm cười, báo hiệu rằng họ đang ở cùng “một đội”. Trong khi đó, hoàn toàn không có cảnh quay ông Tập tương tác với ông Giang.

“Thông điệp thầm lặng dường như là: Ông Tập và ông Giang vẫn đang ở giữa một cuộc chiến”, The Epoch Times viết.

Ưu Đàm

Xem thêm:

Chia Sẻ

Clip hay