Tin tức về chuyến thăm Trung Quốc của Tướng Chiwenga lan truyền chỉ vài ngày trước khi lực lượng quân đội nắm quyền tiếp quản Zimbabwe, là một sự trùng hợp ngẫu nhiên gây nhiều chú ý.

Hôm 15/11, quân đội Zimbabwe đã thực hiện một hành động mà hầu hết giới quan sát xem như một cuộc đảo chính chống lại Tổng thống Robert Mugabe. Trong khi đó, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng tư lệnh quân đội Zimbabwe, một tuần trước khi xảy ra sự kiện trên đang đặt ra những nghi vấn về vai trò của Bắc Kinh trong tình hình ở quốc gia miền Nam châu Phi này.

Cũng có những đồn đoán sau khi Trung Quốc cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ diễn biến vụ việc, nhưng lại không lên án việc Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe bị loại khỏi chiếc ghế quyền lực.

Theo báo Les Yeux du Monde, trên thực tế, Bắc Kinh có rất nhiều lợi ích về kinh tế và tài chính tại Zimbabwe. Quan hệ giữa hai nước đã có từ những năm 1980 và được thắt chặt hơn nữa trong những năm 1990. Dòng vốn đầu tư của Bắc Kinh đổ vào Zimbabwe như thác đổ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp và khai thác khoáng sản.

Zimbabwe là đối tác phụ thuộc vào Trung Quốc, cụ thể, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Zimbabwe và cũng là trợ lực chính cho nền kinh tế yếu ớt của nước này.

Tổng thống Zimbabwe từng là “khách quen” của Trung Quốc

Quan hệ của Trung Quốc với Zimbabwe trở nên sâu sắc kể từ cuộc Nội chiến Rhodesian Bush giai đoạn 1964-1979. Bởi không tìm được sự hậu thuẫn của Liên Xô năm 1979, Tổng thống Mugabe đã chuyển hướng sang Trung Quốc, nước đã cung cấp binh lính, vũ khí và các chương trình huấn luyện cho Zimbabwe.

Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe . (Ảnh: Reuters)

Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao khi Zimbabwe giành được độc lập vào năm 1980, còn ông Mugabe đã đến thăm Bắc Kinh với tư cách thủ tướng một năm sau đó. Ông đã trở thành “khách quen” của Trung Quốc kể từ khi đó. Cách đây một thập kỷ, tại sân vận động thể thao quốc gia do Trung Quốc xây dựng ở Harare, ông Mugabe từng phát biểu rằng: “Chúng tôi đã quay về hướng Đông, phía mặt trời mọc, và quay lưng về hướng Tây, phía mặt trời lặn”, theo BBC.

Có thể nói, Zimbabwe giống như một phòng thí nghiệm cho chính sách can thiệp kinh tế của Trung Quốc. Nếu như Zimbabwe có thể đạt những tiến bộ, thì điều đó sẽ khuyến khích các nước châu Phi khác chuyển sang Trung Quốc. Như vậy sẽ càng củng cố thêm uy thế địa chính trị của Trung Quốc vốn dĩ đã hiện diện ngày càng rõ tại châu Phi.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc dường như lo ngại một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài và mong muốn tìm kiếm một giải pháp ổn định. Trung Quốc có lẽ ủng hộ vị Phó Tổng thống vừa bị cách chức Emmerson Mnangagwa. Ông là người được đào tạo về quân sự tại Trung Quốc, được quân đội Zimbabwe hậu thuẫn, vốn được coi là có nhiều khả năng thay thế Tổng thống Mugabe hơn là bà Grace Mugabe, người muốn kế vị chồng và khó bảo đảm cho các lợi ích của Bắc Kinh ở nước này.

Dương Minh

Xem thêm:

Chia Sẻ

Clip hay