Tổng thống Trump đang đứng trước cơ hội rất lớn trong việc ảnh hưởng tới nhiều thế hệ tương lai của nước Mỹ. Đó là việc bổ nhiệm các thẩm phán liên bang của nhánh Tư pháp.

Nền chính trị Mỹ thể hiện rõ ở ý thức hệ của hai Đảng Cộng hòa và Dân chủ. Những người Cộng hòa có tư tưởng bảo thủ truyền thống, ngược lại những người Dân chủ có tư tưởng tự do. Đó là khác biệt căn bản giữa hai đảng.

Sự khác biệt này không chỉ thể hiện ở mảng Lập pháp (Quốc hội) và Hành pháp (Chính phủ) mà còn thể hiện ở Tư pháp (Tòa án). Ở nhánh lập pháp, hai đảng đua nhau giành ảnh hưởng trong hơn 435 ghế tại Hạ viện, 100 ghế tại Thượng viện. Nhưng tại Tòa án tối cao, số vị trí này chỉ là 9.

Theo Hiến pháp Mỹ, Tổng thống là người bổ nhiệm thẩm phán liên bang và Quốc hội là nơi xác nhận phê chuẩn chức danh này. Khác với nhánh Hành pháp và Lập pháp, nơi tổng thống và nghị sỹ thường được bầu với nhiệm kỳ cố định, còn vị trí thẩm phán liên bang là vị trí suốt đời. Do đó ảnh hưởng của họ sẽ lâu dài tới nhiều thế hệ sau và được coi là di sản quan trọng của Tổng thống bổ nhiệm họ.

Danh sách Thẩm phán Tóa án tối cao Hoa Kỳ:

Thẩm phán Tuổi Tổng thống bổ nhiệm Năm tại nhiệm 
Anthony Kennedy 81 Ronald Reagan 29
Clarence Thomas 69 George H. W. Bush 25
Ruth Bader Ginsburg 84 Bill Clinton 24
Stephen Breyer 79 Bill Clinton 23
John G. Roberts 62 George W. Bush 12
Samuel A. Alito, Jr. 67 George W. Bush 11
Sonia Sotomayor 63 Barack Obama 8
Elena Kagan 57 Barack Obama 7
Neil McGill Gorsuch 50 Donald John Trump 3 tháng

Như vậy khi có một ví trí của thẩm phán bị trống, Tổng thống đương nhiệm sẽ có cơ hội bổ nhiệm những thẩm phán có cùng tư tưởng ý thức hệ với mình. Điều này sẽ có ảnh hưởng lớn khi cần đến số phiếu quá bán trong 9 vị trí trong Tòa án Tối cao để quyết định những vấn đề khác biệt giữa hai đảng. 

Thông thường tiêu chuẩn lựa chọn thẩm phán như sau:

  • Có kinh nghiệm: Hầu hết những thẩm phán được chọn đều có có kinh nghiệm trong ngành tư pháp hoặc hành pháp ở cấp tiểu bang hoặc liên bang. Rất nhiều người có bằng luật.
  • Ý thức hệ chính trị và tính đảng phái: Tổng thống thường bổ nhiệm những thẩm phán có cùng ý thức hệ với đảng của mình. Như vậy tổng thống có ý thức hệ tự do (đảng Dân chủ) sẽ bổ nhiệm thẩm phán có tư tưởng tự do. Ngược lại Tổng thống thuộc ý thức hệ bảo thủ truyền thống (đảng Cộng hòa) sẽ bổ nhiệm người có tư tưởng bảo thủ truyền thống.
  • Giới tính và chủng tộc: Trước đây hầu hết thẩm phán là người da trắng, tuy vậy gần đây yếu tố chủng tộc và giới tính cũng là tiêu chuẩn quan trọng. Năm 1967 Tổng thống Lyndon Johnson bổ nhiệm thẩm phán da đen đầu tiên, Thurgood Marshall vào Tóa án tối cao. Năm 1981 Tổng thống Ronald Reagan bổ nhiệm nữ thẩm phán đầu tiên vào Tòa án tối cao, Sandra Day O’Connor.

Hiện nay Tổng thống Trump và người của đảng Cộng hòa đang đứng trước cơ hội lớn hiếm có để bổ nhiệm những vị trí thẩm phán còn trống. Khi bắt đầu nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Trump có đến 108 vị trí thẩm phán cần bổ nhiệm so với 54 của Obama.

Các Thẩm phán đương nhiệm Tòa án tối cao Hoa Kỳ trong bức hình chụp chung chính thức hôm 01/06/2017.

Bổ nhiệm 108 thẩm phán liên bang

Tổng thống Trump có khả năng thành công lớn trong  trong việc bổ nhiệm những vị trí này do hiện nay đảng Cộng hòa chiếm đa số ở Thượng viện. Vì vậy, việc phê chuẩn vị trí thẩm phán từ Thượng viện sẽ khá dễ dàng. Hiện nay, đảng Cộng hòa đang kiểm soát Thượng viện với 52 ghế trên tổng số 100 vị trí. Chỉ cần 51 phiếu thuận từ đảng Cộng hòa thì việc bổ nhiệm sẽ được thông qua.

Trước đây Thượng viện Mỹ cần đến 60 phiếu đồng ý để thông qua vị trí thẩm phán. Tuy vậy đảng Dân chủ đã thay đổi luật này từ năm 2013 và chính quyền ông Trump đang là người có lợi nhất từ thay đổi này.

Do đó, đây thực sự là những yếu tố hoàn hảo cho những người theo phái bảo thủ truyền thống có thể dịch chuyển cán cân Tư pháp sang ý thức hệ của mình.

Tính đến thời điểm hiện tại, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm 21 vị trí thẩm phán từ khi nhậm chức, so với thời gian tương đương khi Obama nhậm chức thì con số này chỉ là 6.

Gần đây Tổng thống Trump bổ nhiệm thẩm phán Toà án tối cao Neil Gorsuch vốn theo xu hướng bảo thủ truyền thống, thay thế cho Antonin Scalia, người vừa qua đời. Đây được coi là một thắng lợi cho đảng Cộng hòa. Như vậy, hiện nay trong 9 vị trí của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, 5 thẩm phán có ý thức hệ bảo thủ truyền thống, còn lại 4 thẩm phán theo xu hướng tự do.

Tư tưởng truyền thống

Các tổ chức có tư tưởng bảo thủ truyền thống đã đề xuất cho Nhà Trắng một danh sách ứng cử viên thẩm phám cần bổ nhiệm và ông Trump đã bổ nhiệm một số vị trí.

Một trong những bổ nhiệm đáng chú ý là ông John Bush, 52 tuổi vào vị trí thẩm phán suốt đời tại Tòa phúc thẩm khu vực số 6. Ông Bush là người điển hình theo trường phái bảo thủ truyền thống khi phê phán việc nạo phá thai và so sánh nó như là nô lệ. Ông coi việc nạo phá thai và nô lệ là 2 thảm kịch lớn nhất của nước Mỹ.

Nên không lạ gì khi phe cánh tả đang muốn chống lại việc bổ nhiệm này. Ngoài ra một đề cử khác là ông Damien Schiff, 37 vào vị trí thẩm phán với thời hạn 15 năm. Ông Damien Schiff là người chống lại hôn nhân đồng giới.

Với những lợi thế như trên, hiện nay đảng Cộng hòa chiếm ưu thế không chỉ ở Lập pháp, Hành pháp mà còn Tư pháp. Do đó, khi những thẩm phán có tư tưởng bảo thủ truyền thống được bổ nhiệm và chiếm đa số trong hệ thống Tư pháp Hoa Kỳ, các giá trị này sẽ có ảnh hưởng rất lâu dài tới các thế hệ tương lai của nước Mỹ.

Quang Huy

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: