Dầu mỏ được coi là vàng đen, làm nhiên liệu cho động lực của nền kinh tế công nghiệp. Giá dầu chạm đáy, lẽ ra – “theo lý thuyết” – sẽ dẫn đến sự tăng trưởng toàn cầu quan trọng, theo một báo cáo mới được công bố gần đây của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).

OPEC là tổ chức của các quốc gia đang khống chế toàn bộ thị trường dầu mỏ khổng lồ của thế giới và nền kinh tế toàn cầu.

OPEC sản xuất 29,2 triệu thùng dầu mỗi ngày, trong khi thế giới dự kiến sẽ tiêu thụ 92,21 triệu thùng dầu/ngày vào năm 2015.

Trong tháng 1/2015, thị trường dầu mỏ đã chao đảo ở mức thấp nhất trong vòng 6 năm trở lại đây. Giá bình quân là 44,38 USD một thùng, giảm gần 60% kể từ tháng 6/2014 khi giá dầu từng đạt mức cao lên đến 115 USD một thùng, khiến các quốc gia OPEC phải chịu một khoản lỗ hơn 2 tỷ USD/ngày.

Nga là quốc gia sản xuất dầu mỏ phải chịu thiệt hại nhiều nhất, với tốc độ tăng trưởng GDP được dự đoán cho năm 2015 là -2,4% so với mức tăng tưởng ước tính năm 2014 là 0,3%.

Sự sụt giảm của tốc độ tăng trưởng kinh tế dự đoán của Trung Quốc gần đây, từ 7,4% xuống còn 7%, cũng gây nên một ảnh hưởng lớn đối với các nhà sản xuất dầu lửa bởi nền kinh tế đang vươn lên này một nhà nhập khẩu dầu mỏ lớn. Dự đoán kinh tế Trung Quốc yếu đi sẽ khiến thị trường dầu chao đảo, theo báo cáo của OPEC.

Tuy vậy, giá dầu thấp sẽ kích thích tiêu dùng và thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Điều này trước đây đã từng có tác dụng. Ví dụ, việc giá dầu sụt giảm tới 60% trong khoảng thời gian giữa tháng 11/1985 và tháng 3/1986 đã giúp cho tăng trưởng toàn cầu đạt mức bình quân gần 4% trong vòng 5 năm.

Gần như đồng thời, các nhà kinh tế có ảnh hưởng đã đưa ra giả thuyết là giá dầu thấp sẽ hỗ trợ cho nền kinh tế.

Những ảnh hưởng tiêu cực lên các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ dường như đang vượt xa những ảnh hưởng tích cực lên những quốc gia tiêu thụ cho đến thời điểm này trong năm nay.

Trong tháng Một, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu Mario Draghi, trong tuyên bố về một loạt các nới lỏng định lượng cho khu vực đồng Euro, đã đề cập đến “giá dầu rất thấp” như một biện pháp “kích thích”.

Trong một bài viết đăng trên blog ngày 6/2, Chủ tịch IMF Christine Lagarde đã đề cập đến “tiềm năng thúc đẩy hơn nữa [cho nền kinh tế toàn cầu] xuất phát từ việc giá dầu giảm gần đây.

Một biểu đồ từ Báo cáo Thị trường Dầu mỏ Hàng tháng của OPEC. Báo cáo tháng Hai. (Ảnh chụp màn hình)
Một biểu đồ từ Báo cáo Thị trường Dầu mỏ Hàng tháng của OPEC. Báo cáo tháng Hai. (Ảnh chụp màn hình)

Không hiệu quả

Đơn giản là điều này đã không mang lại hiệu quả tích cực cho nền kinh tế toàn cầu. Trong cùng cuộc trao đổi, bà Lagarde cho biết IMF đã cắt giảm dự báo về mức tăng trưởng toàn cầu xuống 0,3 điểm phần trăm cho hai năm với mức 3,5% trong năm 2015 và 3,7% trong năm 2016. “Nền kinh tế toàn cầu cũng phải đối mặt với những rủi ro khá lớn theo hướng bất lợi”, bà viết.

Bà Lagarde nhắc đến 3 luồng gió cản cụ thể như sau: Thứ nhất là một “chính sách tiền tệ không đồng bộ”, trong khi Hoa Kỳ cắt giảm các gói kích thích nới lỏng định lượng thì khu vực đồng Euro lại đang gia tăng các gói kích thích, làm tăng thêm rủi ro cho các nhà đầu tư.

Thứ hai là việc đồng đô-la Mỹ tăng giá đã làm tăng gánh nặng cho các quốc gia đang phát triển có các khoản vay nợ bằng đồng đô-la và nay lại chồng thêm nợ.

Thứ ba là nguy cơ suy thoái ở Châu Âu và Nhật Bản, một yếu tố có thể khiến việc giảm tỉ lệ thất nghiệp và các khoản nợ lớn trở nên khó khăn hơn.

Là một nền kinh tế tiêu dùng, Hoa Kỳ tăng trưởng hay suy giảm là dựa trên mức tăng tiêu dùng. OPEC lưu ý rằng nhìn chung tình hình công ăn việc làm khả quan, giá nhà và cổ phiếu tăng đã giúp cho việc tăng trưởng GDP mạnh mẽ trong quý II (4,6%) và quý III (5%), tuy vậy, ước tính ban đầu cho tốc độ tăng trưởng quý IV đã giảm xuống ở mức 2,6%.

Không ngạc nhiên rằng, bản báo cáo nêu bật về sự tăng trưởng của các nhóm có thu nhập thấp trong thị trường lao động tại Hoa Kỳ, cụ thể là sự sụt giảm của nhóm này vào tháng 12. Điều này sẽ cần sự giám sát chặt chẽ để xem liệu đó có phải là những dấu hiệu của những thách thức tiềm ẩn nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến việc người tiêu dùng giảm chi tiêu.

Báo cáo cũng lưu ý những dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Mỹ đang suy yếu dần, bao gồm sản xuất công nghiệp, đặt hàng chế tạo và doanh số bán lẻ giảm.

Xăng dầu thúc đẩy tăng trưởng ở mức nhẹ

Nhu cầu dầu của thế giới hiện tăng nhẹ, theo OPEC, và những người lái xe ở Hoa Kỳ đã thúc đẩy nhu cầu đó. Giá xăng giảm trung bình là 1,22 USD/galon so với một năm trước đó xuống mức giá bình quân là 2,07 USD/galon.

Dự tính mức tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu vào năm 2015 sẽ từ 0,96 triệu thùng/ngày đến 1,17 triệu thùng, một mức tăng nhẹ so với báo cáo tháng trước của OPEC. Mức tăng này là do mức tăng ở Hoa Kỳ, khoảng 0,18 triệu thùng/ngày, dẫn dắt – một sự mỉa mai nhẹ khi các nhà sản xuất dầu Hoa Kỳ phải chịu thiệt hại từ sự dư thừa trong thị trường nguồn cung nhiều hơn là các nước OPEC bởi chi phí sản xuất dầu ở Hoa Kỳ cao hơn.

Tương tự, OPEC thấy được tiềm năng tăng trưởng tại Trung Quốc, Ấn Độ và các khu vực khác của Châu Á, nơi mà gas và nhiên liệu dùng cho các loại hình giao thông khác đang dẫn dắt nhu cầu.

Tuy vậy, toàn bộ tổ chức OECD (một nhóm gồm 34 quốc gia thành viên ngoại trừ Trung Quốc và Hoa Kỳ) vẫn trông đợi vào thỏa thuận về nhu cầu, vốn đang phải chịu gánh nặng từ nền kinh tế ì ạch ở Châu Âu và việc tái khởi động các nhà máy điện tại Nhật Bản sẽ làm giảm nhu cầu về dầu mỏ trong khu vực.

Thị trường giao dịch theo kỳ hạn

Tại Hoa Kỳ, lượng dầu dự trữ đã đạt mức kỷ lúc vào tháng 1 – mức cao nhất kể từ khi chính phủ bắt đầu theo dõi hàng tuần kể từ năm 1982, theo OPEC.

Tại Châu Âu, lượng dầu thô giao dịch theo kỳ hạn giảm do việc thắng cử của một đảng theo chủ trương chống thắt lưng buộc bụng (anti – austerity) tại Hy Lạp đã làm gia tăng sự bất định cho khu vực đồng Euro. Đồng tiền các nước cũng đang chịu áp lực ở Châu Âu vì Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã bơm ngập các thị trường bằng một nghìn tỷ euro để tránh giảm phát.

Tuy vậy, các nhà quản lý tiền tệ vẫn tiếp tục đặt cược vào sự phục hồi trở lại của giá dầu, bản báo cáo lưu ý.

Ananda West, Epoch Times

Anh Vũ biên dịch; Sao Mai biên tập

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: