Năm 2015, tình hình dịch bệnh thủy sản vẫn diễn biến khá phức tạp, đây cũng là nguyên nhân khiến hàng loạt các lô hàng thủy sản xuất khẩu (XK) của Việt Nam bị trả về do dính các mầm bệnh và dư lượng kháng sinh, vi sinh vật gây hại.

Thực sự đang có nguy cơ xuất khẩu thủy sản đánh mất thị trường vì dư lượng kháng sinh và dịch bệnh, theo tin từ NongNghiep.vn

Tuần vừa qua, Cục Thú y đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thú y năm 2015, triển khai công tác năm 2016. Báo cáo cho biết chỉ trong 10 tháng năm 2015, đã có trên 8.000 tấn thủy sản XK của Việt Nam bị các nước trả về do vi phạm.

Theo số liệu của cơ quan thú y cửa khẩu, từ tháng 1 đến tháng 9/2015, đã có 14 lô hàng cá tra phi lê đông lạnh XK sang thị trường các nước châu Âu (như Tây Ban Nha, Bỉ, Ba Lan, Ý…) bị trả về do phát hiện nhiễm kháng sinh; 1 lô hàng tôm thẻ luộc XK sang Úc và 1 lô hàng tôm sú luộc XK sang Đức bị trả về do nhiễm vi khuẩn vượt mức tối đa cho phép.

Hầu hết lô hàng bị trả về là các sản phẩm XK thủy sản chủ lực như tôm đông lạnh, các tra phi lê đông lạnh, thịt ngao làm chín… Các nguyên nhân chủ yếu như: nhiễm kháng sinh, nhiễm vi sinh vật gây hại vượt mức cho phép; nhiễm các mầm bệnh trên tôm (như bệnh đốm trắng, bệnh đầu vàng…) thuộc danh mục các bệnh phải công bố dịch theo quy định của Tổ chức Thú y Thế giới (OIE); đóng gói sai quy cách, sai thông tin…

Việc các lô hàng thủy sản XK của Việt Nam bị các nước trả về trước đây hàng năm đều có, nhưng trong hai năm qua tình hình càng ngày càng nghiêm trọng hơn, năm 2014 đã có trên 2,4 nghìn tấn bị trả về, còn 10 tháng năm 2015 bị trả về 8.000 tấn, đây là con số không hề nhỏ.

Mặt khác, việc bị các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản… cảnh báo và trả về là điều đáng báo động, nếu chúng ta không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì nguy cơ mất thị trường xuất khẩu thủy sản là hiện hữu.

Việc vi phạm xảy ra do nhiều nguyên nhân, một số DN chế biến XK thủy sản sử dụng kháng sinh trong bảo quản, áp dụng HACCP( Hazard Analysis & Critical Control Points – Hệ thống phân tích mối nguy hiểm và các điểm kiểm sóat tới hạn) lỏng lẻo, chưa xây dựng được vùng nguyên liệu đảm bảo chất lượng…, và chương trình giám sát chất lượng, kiểm soát dịch bệnh trên thủy sản nuôi của cơ quan chức năng Việt Nam còn nhiều hạn chế.

Phó trưởng phòng Thú y Thủy sản (Cục Thú y) Nguyễn Văn Long nói, tình hình nhiễm dư lượng kháng sinh, vi sinh vật và dịch bệnh trên thủy sản XK liên tiếp trong 2 năm 2014 – 2015 hết sức phức tạp, bởi việc lấy mẫu, giám sát tại các vùng thủy sản nuôi còn gặp rất nhiều hạn chế, nhất là vấn đề kinh phí rất khó khăn. Trong khi đó, nhiều địa phương không quan tâm tới công tác giám sát dịch bệnh thủy sản.

Ông Long cũng cho biết: “Hiện mới chỉ có 15 tỉnh phê duyệt kinh phí cho chương trình giám sát dịch bệnh và chất lượng thủy sản nuôi, với tổng kinh phí khoảng 20 tỉ đồng cho năm 2016, trong khi yêu cầu kinh phí rất lớn. Nếu không quyết liệt và bổ sung kinh phí, nguy cơ đánh mất các thị trường XK thủy sản của Việt Nam do vi phạm chất lượng là rất nguy hiểm.

Tin từ Cục Thú y, năm 2015, đã có trên 56 nghìn ha thủy sản nuôi trồng bị thiệt hại, tăng gần 5% so với năm 2014, cùng trên 31 nghìn lồng bè nuôi thủy sản bị thiệt hại do dịch bệnh. Trong đó, tổng diện tích nuôi tôm nước lợ bị thiệt hại trên 52 nghìn ha, tăng 2,3% so với năm trước.

Đặc biệt, bệnh hoại tử gan tụy trên tôm năm 2015 tăng rất mạnh, gây hại trên diện tích hơn 9.200 ha (so với 5.500 ha năm 2014). Bên cạnh những hạn chế về kinh phí trong triển khai giám sát dịch bệnh thủy sản, nhiều địa phương cho biết hạn chế về nhân lực cán bộ cũng đang khiến công tác này gặp không ít khó khăn.

Cơ quan Thú y Vùng VII, cho biết hiện chỉ có tổng cộng 15 cán bộ, nhưng phải quản lý tới 10 tỉnh trọng điểm nuôi trồng thủy sản (5 tỉnh nuôi tôm và 5 tỉnh nuôi cá) vùng ĐBSCL.

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám cho rằng, một số tỉnh như Sóc Trăng, Bạc Liêu năm 2014 là tâm điểm của dịch bệnh tôm, tuy nhiên năm 2015, nhờ các tổ công tác của Cục Thú y phối hợp với các địa phương triển khai nên năm 2015 dịch bệnh đã giảm mạnh.

Mới đây, Bộ NN-PTNT cũng đã tổ chức hội nghị toàn cầu về dịch bệnh thủy sản, qua đó đã được OIE trực tiếp cử đoàn công tác sang giúp Việt Nam kiểm soát dịch bệnh trên thủy sản.

Những lô hàng bị trả về đi đâu?

Một số mặt hàng bị trả về do không đáp ứng yêu cầu chất lượng của nước nhập khẩu, đặc biệt là những thị trường khắt khe như Mỹ, Nhật, Úc, EU thì chủ yếu lại được đem về tiêu thụ trong nước? Như vậy thì người tiêu dùng Việt Nam sẽ lại gánh chịu hậu quả?

Mặt khác, hàng thủy sản XK bị trả về ngoài tiêu thụ trong nước, còn được tái xuất sang các thị trường khác, vì trong các lô hàng bị trả về một số là bởi sai quy cách đóng gói và cũng có những trường hợp do không đáp ứng tiêu chí chất lượng, chỉ số an toàn thực phẩm của nước NK.

Quy định về an toàn thực phẩm của các thị trường NK không giống nhau nên khi hàng bị thị trường này trả về lại được thị trường khác chấp nhận. Ví dụ, có những mặt hàng bị khách hàng tại thị trường EU trả về, song hoàn toàn có thể tái xuất sang các nước khu vực Trung Đông, nhưng khả năng này không nhiều.

Khi thủy sản XK bị trả về, nếu thực sự cải thiện không rõ nét thì rất có thể sẽ dẫn đến hậu quả bị thị trường NK tăng cường kiểm soát thông qua hình thức mọi lô hàng đến cửa khẩu đều phải lấy mẫu kiểm nghiệm, thậm chí nghiêm trọng hơn là bị một số thị trường đình chỉ nhập khẩu.

Thành Long

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: