Môi trường luôn là đề tài nóng bỏng, nó liên quan trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của chúng ta và con em chúng ta. Mấy ngày qua báo chí đưa thông tin về việc môi trường không khí trong Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội có lúc bị ô nhiễm hơn cả Bắc Kinh?

Môi trường có một chương trong TPP

Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, ông Michael Froman nói: Môi trường phải được coi là phần then chốt trong các đàm phán thương mại và phải là đối tượng của các quy định về giải quyết tranh chấp như các vi phạm thương mại. Bởi lẽ, mở rộng thương mại, nếu không được thực hiện một cách chính xác, có thể gây tổn hại đến môi trường.

Ví dụ, loại bỏ thuế quan và các rào cản thương mại đối với gỗ và sản phẩm từ gỗ có thể khuyến khích khai thác gỗ bất hợp pháp. Các nước tham gia vào TPP giao dịch thương mại các sản phẩm gỗ chiếm tỷ lệ đáng kể, trong đó có gỗ khai thác bất hợp pháp, kể cả các loại gỗ quý cần được bảo vệ. Điều đó gây nguy hại cho các khu rừng nguyên sinh và giảm đáng kể nguồn thu của chính phủ (ước tính vào khoảng 6 tỷ Đô la Mỹ mỗi năm). Về thủy sản, có tới 8 trong số 20 quốc gia có nguồn thủy sản hàng đầu thế giới tham gia vào TPP. Việc khai thác quá mức dẫn đến một số loài cá đang bị đe dọa và các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp làm giảm đáng kể nguồn lợi thu được thủy sản.

Hiệp định thương mại tự do TPP lần đầu tiên đưa các nội dung về môi trường thành một chương trong các cam kết, khẳng định vị trí của môi trường như một nhân tố quan trọng trong các hoạt động thương mại cũng như những đóng góp của thương mại đối với phát triển bền vững.

Môi trường là chương thứ 20 trong tổng số 31 chương của Hiệp định TPP. Mục tiêu của chương này là thúc đẩy hỗ trợ lẫn nhau giữa chính sách thương mại và chính sách môi trường, thúc đẩy bảo vệ môi trường mức độ cao và thực thi có hiệu quả pháp luật về môi trường, cũng như tăng cường năng lực của các bên để giải quyết các vấn đề môi trường liên quan đến thương mại.

Những điểm nổi bật được đưa vào trong các cam kết thương mại của TPP gồm: Các cam kết về hàng hóa và dịch vụ môi trường; các cam kết về chuyển đổi sang nền kinh tế các bon thấp; các vấn đề liên quan đến ô nhiễm đại dương và suy giảm nguồn tài nguyên thủy sản do hoạt động khai thác cá; thành lập ủy ban môi trường tại các quốc gia – điểm liên lạc quốc gia và cơ chế giải quyết các vấn đề thương mại – môi trường giữa các quốc gia.

Nhiều lĩnh vực và vấn đề môi trường có liên quan đến thương mại đã được đưa vào thành những nghĩa vụ cam kết mang tính chất ràng buộc và bắt buộc các nước thành viên phải thực thi.

Thách thức với Việt Nam

Đối với Việt Nam, thực hiện các cam kết môi trường của TPP vừa tạo ra cơ hội, vừa là thách thức. Về cơ hội, chấp nhận tự do hóa thương mại đối với hàng hóa và dịch vụ môi trường sẽ góp phần hỗ trợ Việt Nam giảm thiểu ô nhiễm với các công nghệ xử lý có chi phí thấp hơn, đồng thời giúp gia tăng các cơ hội kinh doanh cho ngành công nghiệp môi trường và tạo thêm nhiều việc làm trong lĩnh vực này.

Để chuyển đổi sang nền kinh tế các bon thấp cần phải phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, cũng như sử dụng hiệu quả năng lượng.

Đồng thời các vấn đề về bảo tồn đa dạng sinh học sẽ được cải thiện, buôn bán trái phép các loại động thực vật quý hiếm sẽ được ngăn chặn. Việt Nam sẽ được hưởng các lợi ích và có cơ hội nhận được các tài trợ cho thực hiện các hoạt động thương mại bền vững do cơ chế hợp tác và trợ giúp của các nước phát triển trong khối.

Tuân thủ các cam kết về môi trường cũng đặt ra cho Việt Nam nhiều thách thức. Việc đáp ứng các quy định môi trường bắt buộc sẽ hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, trong đó một số ngành có lợi thế về xuất khẩu như thuỷ sản, dệt may, da giày, gỗ…

Ngành khai thác thủy sản xa bờ và các hoạt động xuất khẩu thủy sản từ đánh bắt của Việt Nam sẽ chịu thiệt hại do các yêu cầu về loại bỏ các trợ cấp đối với hoạt động đánh bắt và các quy định, tiêu chuẩn về chứng chỉ sản phẩm đánh bắt đạt tiêu chuẩn bền vững. Các hoạt động vận tải biển cũng sẽ gặp nhiều thách thức đối với sự gia tăng các tiêu chuẩn xả thải và các yêu cầu đáp ứng môi trường.

Việt Nam sẽ bị cạnh tranh khốc liệt trên thị trường nội địa đối với nhóm hàng hóa và dịch vụ môi trường và nhóm hàng hóa và dịch vụ hỗ trợ chuyển đổi sang nền kinh tế các bon thấp do mở cửa tự do hóa thương mại. Khi đó, hoạt động của ngành dịch vụ môi trường sẽ trở nên cạnh tranh hơn, gây sức ép không nhỏ đối với nhiều DN, đặc biệt là những DN đã quen với bao cấp của nhà nước.

Điều đó làm các DN trong nước sẽ phải chia sẻ thị phần của mình hoặc phải chấp nhận đào thải do làm ăn kém hiệu quả. Việt Nam cũng có khả năng sẽ bị suy giảm nguồn thu từ thuế đối với nhóm các hàng hóa và dịch vụ này.

Chúng ta đều thấy hậu quả của một thời phát triển kinh tế nóng đã tàn phá môi trường nặng nề, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Ngay bây giờ đây cả vùng đồng bằng Sông Cửu long đang đứng trước nguy cơ nhiễm mặn, hạn hán nghiêm trọng, đến 29/2 đã có 6/13 tỉnh công bố thiên tai hạn, mặn xâm ngập. Nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất và cuộc sống của người dân là rất nghiêm trọng.

Tham gia thực hiện tốt cam kết TPP chính là cơ hội tốt để Việt Nam bảo vệ môi trường, góp phần phát triển bền vững và hài hoà mối quan hệ giữa thương mại và môi trường, giúp nền kinh tế phát triển theo hướng xanh, sạch hơn, giúp cho môi trường sinh thái tốt lên và chất lượng cuộc sống của người dân tăng cao.

Thành Long

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: