Rất nhiều vấn đề về việc khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa đang bị chèn lấn bởi doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp nước ngoài (FDI), cơ quan quản lý nhà nước, làm cho kinh tế tư nhân mãi không lớn lên được.

Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam năm 2015 và triển vọng 2016 do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức chiều 28-1 tại Hà Nội, rất nhiều chuyên gia đã tham dự và đưa ra nhiều ý kiến mong muốn để phát triển kinh tế tốt hơn.

Phải có môi trường kinh doanh cạnh tranh thực chất

TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng, trong 30 năm đổi mới, đã mở được quyền tự do kinh doanh cho người dân, nhưng chưa chú trọng đảm bảo thị trường cạnh tranh và cạnh tranh bình đẳng. Đồng thời, việc xác lập quyền tài sản, như với đất đai vẫn chưa làm được (hiện thị trường đất đai vẫn méo mó, xin – cho).

Ông Cung cũng lo lắng, tỷ trọng đóng góp vào GDP của khu vực tư nhân năm 2000 vào là 8%, đến nay vẫn chỉ là 11%, tức là trong suốt  hơn cả thập kỷ vừa qua, khu vực tư nhân không lớn lên được.

Về tỷ giá, ông Cung cho rằng để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa thì tỷ giá phải điều chỉnh. Nhưng nếu điều chỉnh sẽ gây áp lực lên trả nợ và xoay vào ngân sách, ngân sách đã yếu sẽ có thể yếu thêm.

Với ngân sách nhà nước, theo ông Cung, năm 2016, kế hoạch trả nợ NSNN khoảng 110.000 tỷ đồng, riêng quý I trả khoảng 55.000 tỷ đồng, dự kiến phát hành khoảng 76.000 tỷ đồng trái phiếu.

Rõ ràng, số thu từ phát hành trái phiếu sau khi trả nợ sẽ chẳng còn lại bao nhiêu cho đầu tư. Chúng ta vay chủ yếu để đảo nợ nên hiệu quả của trái phiếu là vấn đề rất đáng quan tâm. Trong khi vốn giá rẻ, lãi suất thấp đáng lẽ dùng cho khu vực tư nhân đầu tư sản xuất lại đang dành cho Chính phủ vay dài hạn,” ông Nguyễn Anh Dương, Phó ban Chính sách Kinh tế Vĩ mô (thuộc CIEM) nói.

Cả 3 ông đang chèn ép doanh nghiệp nhỏ

Theo Bà Phạm Chi Lan, việc huy động trái phiếu chính phủ đang chèn lấn tín dụng khu vực tư nhân. “Đáng lẽ doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trông chờ Nhà nước giữ vai trò trọng tài, chống chèn lấn của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp nước ngoài. Nhưng nhà nước không những không giải tỏa được còn vào cuộc để chen lấn thêm. Như vậy khối tư nhân chịu sao nổi khi 3 ông đại gia nhảy vào chèn, nên họ nhỏ dần và chết là phải,” bà Lan nói.

Bà Lan trích dẫn số liệu của Ngân hàng Thế giới cho biết, doanh nghiệp đóng góp tới 40,8 % lợi nhuận cho nhà nước thông qua thuế phí.

Tôi nêu con số này hôm họp Hội đồng cạnh tranh quốc gia, một Thứ trưởng của Bộ Tài chính cũng xác nhận,” bà cho biết.

Nhà nước hăng hái thu ngân sách nên rất khó cho doanh nghiệp và người dân. Có người bảo, sao không thấy họ kêu, nhưng người dân và doanh nghiệp biết kêu vào đâu, kêu với ai, có chỗ nào cho họ kêu?

Họ phải đóng tỷ lệ như thế thì thử hỏi môi trường kinh doanh cải thiện được gì?” bà Lan nói.

Hay với giá xăng dầu, trong khi giá thế giới giảm, giá trong nước vẫn cao vì nhà nước phải thu thuế, phí chiếm tới 50% giá thành xăng dầu, giành mất cơ hội giảm chi phí, giá thành của doanh nghiệp.

Lo khu vực doanh nghiệp tư nhân bị bóp nghẹt

Ông Trương Đình Tuyển, cố vấn cao cấp về hội nhập của Chính phủ, nói ông rất lo lắng về tương lai của nền kinh tế khi doanh nghiệp trong nước ngày càng kiệt quệ.

Ông Tuyển nói: “Xu hướng tăng lãi suất thực ra vẫn rất mạnh, mà có thể có dòng vốn chuyển vào bất động sản, và hạ tầng… Lãi suất cho vay vẫn cao và khu vực doanh nghiệp trong nước đang yếu đi, đó là điều rất đáng lo ngại.

Ông Tuyển bổ sung thêm, khi cộng đồng kinh tế ASEAN hình thành, các doanh nghiệp Thái Lan đang có xu hướng mua các nhà phân phối của Việt Nam và chuyển hàng Thái vào thị trường nội địa. Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn còn rất lớn. Những yếu tố này gây chèn ép, bóp nghẹt khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, ông nói.

Nông nghiệp cũng giảm liên tục

Ông Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn cho biết, tình hình tăng trưởng nông nghiệp liên tục giảm 5 năm qua, và đã giảm sâu trong năm 2015. “Đây là vấn đề rất không bình thường. Nông nghiệp là lợi thế của đất nước, lẽ ra phải tăng trưởng liên tục,” ông Sơn nói.

Ông Sơn cho rằng, để khôi phục lại tăng trưởng nông nghiệp, phải mở thị trường trong và ngoài nước, nhưng những người có trách nhiệm không hề có biện pháp đẩy mạnh chuỗi giá trị của nông sản Việt Nam, đó là chưa đề cập đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Tình hình như vậy mà bắn pháo hóa khắp nơi, mọi người không nhìn thẳng vào sự thật,” ông Sơn nói.

Thành Long tổng hợp

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: