Ngày 26/10, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức tọa đàm về “Hoàn thiện pháp luật nhằm thúc đẩy tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, xử lý nợ xấu và đáp ứng nhu cầu hội nhập (WTO, TPP, AEC)”, đã thu hút sự tham gia chú ý của nhiều đại biểu quốc hội, các chuyên gia kinh tế.

PGS.TS Đinh Xuân Thảo, Viện Trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp đã đánh giá kết quả của ngành ngân hàng trong việc triển khai thực hiện Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD và Đề án xử lý nợ xấu và đóng góp vào việc ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định tình hình kinh tế – xã hội của đất nước.

Các ý kiến phát biểu tại tọa đàm đều cho rằng, thành công rất lớn của ngành ngân hàng thời gian qua là đã góp phần quan trọng kiểm soát được lạm phát, giúp ổn định kinh tế vĩ mô, tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Về tái cơ cấu hệ thống các TCTD, đến nay NHNN đã xử lý được 11 ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém thông qua hợp nhất, sáp nhập, mua lại. Cùng với đó, ngành ngân hàng đã quyết liệt trong việc xử lý sở hữu chéo, các biểu hiện lũng đoạn thị trường. Các ngân hàng sau khi được xử lý đều hoạt động theo đúng lộ trình tái cơ cấu, thanh khoản ổn định, tiền gửi được củng cố và tăng lên, nợ xấu giảm.

Trước khi tái cơ cấu, hệ thống ngân hàng của Việt Nam có 42 ngân hàng thương mại, hiện còn 34 ngân hàng. Nợ xấu, vốn được coi là “cục máu đông”của nền kinh tế đã được xử lý đáng kể với con số trên 400 nghìn tỷ đồng, trong đó xử lý nợ xấu thông qua dự phòng rủi ro của các ngân hàng, đẩy mạnh thu hồi nợ,  các tổ chức tín dụng tự xử lý được gần 60%, còn lại xử lý qua công ty quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC). Nhờ đó, bảng cân đối tài sản của các ngân hàng thương mại được làm sạch cơ bản, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng thuận lợi hơn, giúp mở rộng tín dụng cho nền kinh tế.

Về vấn đề mua ngân hàng với giá 0 đồng

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của mình, NHNN đã mua lại cổ phần với giá 0 đồng của 3 TCTD là: NHTMCP Xây dựng Việt Nam (VNCB), NHTMCP Đại Dương (Oceanbank) và NHTMCP Dầu khí Toàn cầu (GP.Bank).

Có ý kiến cho rằng việc mua này là có cơ sở pháp lý và phù hợp với tình hình thực tế Việt Nam, trình tự, thủ tục tiến hành mua lại được triển khai đúng quy định của pháp luật hiện hành. Việc mua ngân hàng với giá 0 đồng giúp kết thúc nhanh quá trình xử lý ngân hàng yếu kém, chấn chỉnh kỷ luật thị trường, đáp ứng lòng tin của người gửi tiền, không gây xáo trộn và bảo đảm an toàn hệ thống.

Đặc biệt, với giải pháp này, ngân sách nhà nước không phải bỏ tiền, không tạo ra nợ nần. Các ngân hàng được mua lại sẽ được cơ cấu lại, từng bước khắc phục khó khăn, yếu kém và tiếp tục phát triển.

Các đại biểu đã chỉ ra những vướng mắc và nhu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật để đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới, nhiều giải pháp như hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm, cơ chế cấn trừ nợ, xiết nợ, thủ tục thi hành án, nâng cao vai trò và trách nhiệm của Bảo hiểm tiền gửi, tăng cường công khai, minh mạch hoạt động ngân hàng.

Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh doanh cho rằng, sở dĩ NHNN mua lại 3 NH trên với giá 0 đồng vì những NH này nợ “ăn” mất vốn tự có.

Đặt vấn đề vì sao lại là NHNN mua 3 NH trên, TS. Trần Du Lịch giải thích, ở Việt Nam hiện nay, không ai đủ uy tín để có thể mua 3 NH trên, trừ NHTW. Nhất là để sau khi mua, người dân lại đem tiền gửi vào.

Đặc biệt, điều kiện tốt nhất để NH phục hồi chính là có tiền gửi, còn người dân không gửi tiền vào thì coi như NH đó “chết”. “NHNN mua NH 0 đồng là mua bằng cơ chế, bằng quyền của mình, sau khi phục hồi nó, tự nó phát triển chứ không phải mất tiền để trả nợ thay”, ông Lịch nhấn mạnh.

Bổ sung thêm ý kiến của ông Lịch, theo TS. Lê Xuân Nghĩa, việc NHNN mua NH 0 đồng bằng cơ chế sẽ khiến cho dân chúng đang lo lắng có thể yên tâm gửi tiền trở lại, phục hồi nhanh tiền gửi.

Trong trường hợp NH bị mua lại thiếu thanh khoản, NHNN có thể gọi một số NHTM khác cho vay. NHNN cũng có thể cho vay đặc biệt theo phương thức tái cấp vốn và sau một thời gian thanh khoản trở lại bình thường thì phải trả lại ngay cho NHNN…

Theo quy định của pháp luật hiện hành để NHNN mua bắt buộc cổ phần của các NHTMCP yếu kém thì quy trình phải trải qua những bước cơ bản: TCTD gặp tình trạng kiểm soát đặc biệt, NHNN áp dụng biện pháp kiểm soát đặc biệt đối với TCTD đó; Định giá TCTD thông qua kiểm toán độc lập. Sau đó, NHNN quyết định giá trị thực vốn điều lệ và xác định số vốn điều lệ cần bổ sung và yêu cầu triệu tập Đại hội đồng cổ đông để thông qua định giá và giá trị thực vốn điều lệ…

Ông Đinh Trung Tụng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng, mua cổ phần bắt buộc với 3 NH trên để xử lý các TCTD yếu kém trong tình hình hiện nay là hoàn toàn phù hợp, đúng quy định pháp luật, đúng trình tự thủ tục và giải quyết được các khó khăn cho các NHTMCP. Biện pháp này cũng bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, góp phần quan trọng ổn định thị trường tài chính tiền tệ.

Các ngân hàng nói trên, sau khi không thể tự sáp nhập tự nguyện đã dẫn đến nguy cơ gia tăng mất an toàn hệ thống ngân hàng một cách nguy hiểm. Hơn nữa việc mua lại này giúp kết thúc nhanh quá trình xử lý ngân hàng yếu kém, thường bị các chủ ngân hàng chây ỳ, mặc cả, tìm cách kéo dài hoặc tìm cách rút vốn ngân hàng.

Một câu hỏi được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm là khi Ngân hàng Nhà nước mua lại cổ phần của các tổ chức tín dụng thì quyền lợi của các cổ đông thiểu số sẽ ra sao. Bởi với các tổ chức tín dụng này vốn là công ty không niêm yết, chuyện kiểm soát nội bộ, kỷ luật công bố thông tin vốn thói “à uôm”, đến khi Ngân hàng Nhà nước tuyên bố tổ chức tín dụng này lỗ lớn cùng giá trị đầu tư của cổ đông bằng không thì cổ đông nhỏ lẻ mới biết. Theo bà Lê Thị Nga, chính Ngân hàng Nhà nước cần chủ động đề xuất thiết chế pháp lý giải quyết vấn đề này.

Thành Long

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: