GDP quí I ước tính tăng 5,46%, giảm khá nhiều so với tốc độ tăng 6,12% của cùng kỳ năm 2015, cho thấy nền kinh tế bắt đầu có dấu hiệu chững lại; Hơn 20.000 DN phải dừng hoạt động vì khó khăn; Lạm phát tăng trở lại; chi phí dịch vụ công là y tế, giáo dục tăng lên gây nhiều khó khăn cho người dân.

Về cơ cấu nền kinh tế quý I năm nay, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 11,44%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 34,24%; khu vực dịch vụ chiếm 43,61%. Cơ cấu tương ứng của cùng kỳ năm 2015 là: 12,35%; 34,90%; 42,14%.

Đây là thông tin do Tổng cục Thống kê vừa họp báo Công bố số liệu GDP, Lao động và Việc làm quý I năm 2016. Vậy đâu là nguyên nhân làm giảm tốc phát triển kinh tế?

Khó khăn từ nền kinh tế thế giới

Những tháng đầu năm 2016, kinh tế thế giới vẫn khó khăn với diễn biến phức tạp, chứa đựng nhiều rủi ro. Nhật Bản và EU tăng trưởng ở mức thấp, kinh tế Trung Quốc và một số nền kinh tế mới nổi tiếp tục khó khăn, nhiều hàng hóa thế giới như kim loại, nông sản phẩm, đặc biệt là giá dầu giảm sâu làm cho tăng trưởng thương mại toàn cầu giảm cùng với biến động khó lường của thị trường tài chính, tiền tệ thế giới và Trung Quốc đã tác động đến kinh tế nước ta.

Trong nước thiên tai, hạn mặn sẽ ảnh hưởng xấu tới nền kinh tế

Các đợt rét đậm, rét hại xảy ra đầu năm gây thiệt hại về cây trồng và gia súc ở các tỉnh miền núi phía Bắc, tình hình xâm nhập mặn diễn biến phức tạp ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán tại các tỉnh Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên đã ảnh hưởng lớn tới sản xuất nông nghiệp và đời sống nhân dân… Những nguyên nhân trên dự báo kinh tế Việt Nam năm 2016 sẽ đối mặt với nhiều thách thức, ảnh hưởng tới tốc độ phát triển của cả năm.

Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, sản xuất khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản giảm 1,23%, đã làm kinh tế trong quý I/2016 giảm tới 2,9% tăng trưởng và giảm 0,15 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do tình hình sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn do hệ quả của hiện tượng El Nino kéo dài từ cuối năm 2014 đến nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

El Nino hoạt động mạnh không chỉ khiến nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, còn làm mùa mưa đến muộn và kết thúc sớm, gây ra những hiện tượng thời tiết cực đoan bất thường như: rét buốt, băng giá tại các tỉnh phía Bắc; hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt tại các tỉnh phía Nam.

Đến thời điểm 18/3/2016, toàn bộ các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã bị nước mặn xâm nhập, trong đó 8/13 tỉnh gồm Kiên Giang, Long An, Cà Mau, Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Sóc Trăng và Trà Vinh đã công bố thiên tai hạn hán, xâm nhập mặn.

Mức độ xâm nhập mặn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vào sâu khu vực nội đồng dao động ở mức 40-60 km, với tỉ lệ độ mặn cao, có nơi lên đến 5-6 phần nghìn và dự báo sẽ còn tăng cao và kéo dài đến tháng 5/2016.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm cho rằng mặc dù trong cơ cấu nền kinh tế, nông nghiệp không phải là ngành sản xuất có đóng góp lớn nhưng tầm quan trọng của ngành này đối với kinh tế nước ta vẫn vô cùng quan trọng, vì là nơi 63 triệu nông dân đang trông chờ vào. Trong tình hình nền nông nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thiên tai, hạn hán như năm nay, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới tốc độ phát triển chung của nền kinh tế.

Ông Lâm cho biết, ngoài nông nghiệp, một số ngành sản xuất khác cũng đối mặt với nhiều thách thức. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp ước tính tăng 6,3% so với quý I năm 2015, thấp hơn nhiều so với mức tăng 9,1% của năm 2015. Trong đó, ngành khai khoáng giảm 1,2%, ngành chế biến, chế tạo tăng 7,9%, đây cũng là ngành có mức thấp hơn so với năm 2011, năm 2012 và năm 2015.

Riêng sản lượng khai thác dầu thô trong 3 tháng đầu năm nay đạt khoảng 4 triệu tấn, giảm 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính vẫn là do giá dầu thô trên thế giới giảm sâu.

Lạm phát tăng trở lại, hại dân nghèo tăng chi tiêu

Tăng trưởng giảm trong tương quan với con số lạm phát tăng được cơ quan thống kê công bố ngay trước đó, bức tranh kinh tế – xã hội lại cho thấy một dấu hiệu đáng lo ngại khác.

CPI cả quý đã tăng trở lại, chủ yếu do các chính sách điều hành giá đẩy chi phí dịch vụ công là y tế, giáo dục tăng lên. Trong rổ hàng hoá, giá dịch vụ y tế và giáo dục đánh trực tiếp vào túi tiền của người dân có thu nhập thấp nhiều hơn.

Ông Nguyễn Bích Lâm thừa nhận, lạm phát do chính sách điều hành giá có thể gây ảnh hưởng bất lợi, do không kích thích bên cung, trong khi lại làm người nghèo tăng chi tiêu.

Mặt khác tăng trưởng có độ chênh giữa các ngành, nông nghiệp đang gặp khó khăn chưa từng có, thì xây dựng và dịch vụ lại tăng trưởng mạnh, có thể xem đây là một vấn đề cần cảnh báo, bởi lạm phát đã rút tiền từ túi người thu nhập thấp, trong khi tăng trưởng không những không đạt như kỳ vọng lại có thể phân bổ thành quả tập trung nhiều hơn vào đối tượng có thu nhập cao.

Trước những khó khăn đó thì nguồn vốn đầu tư nước ngoài lại đang giảm, từ 2017 WB sẽ cắt viện trợ ODA, những khoản vay tiếp theo sẽ chịu lãi suất thương mại, thời hạn vay ngắn. Cùng với nợ công tăng cao, đã vượt ngưỡng cho phép; Thu ngân sách không đủ chi, thâm hụt ngân sách lớn, những điều này sẽ làm vốn đầu tư vào nền kinh tế thấp đi, giảm tốc độ phát triển kinh tế.

Đồng thời lãi suất huy động tiền gửi và cho vay trung, dài hạn đang có xu hướng gia tăng sẽ làm gia tăng giá thành sản xuất.

Tất cả những nhân tố đó sẽ làm cho tốc độ phát triển kinh tế 2016 sẽ bị kéo chậm lại, khó đạt được mức tăng GDP theo kế hoạch.

Thành Long

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: