Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Việt Nam có vẻ đang thoát khỏi tầm ngắm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc chiến về thương mại, nhưng nguy cơ lâu dài có thể vẫn hiện hữu do Mỹ đang bị thâm hụt thương mại với tất cả những nước này.

Tổng thống Trump đã đưa Mỹ rời khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), chỉ trích các chính sách thương mại của Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc, và Đảng Cộng hòa của Mỹ đang xúc tiến một chương trình cải cách về thuế trong đó dự kiến sẽ áp thuế lên hàng nhập khẩu vào Mỹ từ tất cả các nước. Những điều đó đang góp phần tạo nên lo ngại về một kỷ nguyên bảo hộ thương mại, ảnh hưởng không ít đến tăng trưởng kinh tế.

Những nước xuất siêu vào Mỹ có thể dễ trở thành mục tiêu tấn công. Peter Navarro, người đứng đầu Hội đồng Thương mại Quốc gia của chính quyền Trump, và Bộ trưởng Thương mại được đề cử Wilbur Ross năm ngoái đã đưa ra các báo cáo trong đó họ chỉ ra rằng tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ là nguyên nhân khiến nền kinh tế nước này tăng trưởng chậm.

Trong khi thâm hụt thương mại của Mỹ lại là một vấn đề trăn trở của chính quyền Trump, thì hầu hết các nước Châu Á đều xuất khẩu hàng hóa dù ít hay nhiều sang Mỹ. Deborah Elms, giám đốc điều hành Trung tâm Thương mại Châu Á, một hãng tư vấn có trụ sở tại Singapore, nhận định rằng một cuộc chiến thương mại lúc nào cũng có thể xảy ra nếu chính quyền mới của Mỹ muốn động đến.

Mỹ thâm hụt thương mại với nhiều đối tác Châu Á. Ảnh: Bloomberg
Mỹ thâm hụt thương mại với nhiều đối tác Châu Á. Ảnh: Bloomberg

Bức tranh thương mại của Mỹ và các nước Châu Á dưới đây, theo tổng hợp của hãng tin Bloomberg, cho thấy Trung Quốc đang là đối tượng có thể gặp rủi ro lớn nhất.

Trung Quốc

Trung Quốc có thể là mục tiêu chính trong một cuộc chiến thương mại tiềm tàng của Tổng thống Trump. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump đã đe dọa mọi thứ, từ đánh thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, đến việc gắn nhãn cho nước này là thao túng tiền tệ. Tuy nhiên, tân tổng thống Mỹ hiện vẫn chưa đưa ra hành động nào đối với thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Mỹ.

Có lẽ ông đang cân nhắc lời cảnh báo của Chủ tịch Tập Cận Bình về một cuộc chiến thương mại có thể gây tổn hại cho cả đôi bên.

Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe là nhà lãnh đạo tích cực nhất Châu Á đang tìm cách hóa giải những đe dọa của Tổng thống Trump. Ông Abe đã đến Mỹ 2 lần để gặp tân tổng thống Mỹ kể từ khi ông Trump đắc cử.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau tại Washington vào ngày 10/2 và đã nhất trí sẽ bắt đầu các cuộc đàm phán mới về thương mại và đầu tư. Sau đó, ông Abe lại gặp ông Trump tại Florida trong một cuộc chơi golf.

Ông Trump đã nêu ra vấn đề Mỹ khó tiếp cận thị trường ô tô Nhật Bản, nhưng ông Abe cho rằng các hãng ô tô của Mỹ chưa đủ nỗ lực

Hàn Quốc

Chính phủ Hàn Quốc đã có một hiệp định thương mại tự do với Mỹ (Korus) kể từ năm 2012. Tổng thống Trump gọi hiệp định đó là một “kẻ giết hại việc làm”, và Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Hàn Quốc James Kim cho biết chính quyền Seoul đã lừa gạt bằng các rào cản phi thuế quan.

Theo Hội đồng Chính sách Ô tô của Mỹ, hơn 80% mức thâm hụt thương mại của nước này với Hàn Quốc trong năm 2016 đến từ lĩnh vực ô tô.

Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Joo Hyung-hwan tuần trước cho biết ông sẽ tìm cách giải thích lợi ích của Hiệp định Korus với chính quyền Trump.

Ấn Độ

Ấn Độ cũng xuất siêu đáng kể sang Mỹ nhờ xuất khẩu các dịch vụ công nghệ thông tin, hàng dệt may và đá quý.

Tuy nhiên, quan hệ giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Narendra Modi hiện vẫn đang nồng ấm. Ông Modi là nhà lãnh đạo thế giới thứ 5 mà Tổng thống Trump đã gọi điện sau khi nhậm chức, và các vấn đề về thương mại đã không được nhắc đến.

Malaysia

Các cuộc thương lượng về một hiệp định thương mại tự do đã bắt đầu từ tháng 6/2005 nhưng bị trì hoãn vào năm 2009 khi Malaysia phản đối việc Mỹ ủng hộ Israel trong cuộc chiến ở Dải Gaza. Malaysia sau đó đã tham gia vào đàm phán về Hiệp định TPP.

Bộ trưởng Thương mại Malaysia Mustapa Mohamed trong tháng 2 cho biết nước này hiện đang tập trung vào thương mại với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Thái Lan

Thái Lan đã khởi động việc đàm phán một hiệp định tự do thương mại với Mỹ năm 2004 nhưng đã phải hoãn vào năm 2006 do cuộc đảo chính của quân đội ở Thái Lan.

Mỹ nhập siêu của Thái Lan chủ yếu là các sản phẩm cơ điện và cao su.

Indonesia

Indonesia xuất siêu sang Mỹ chủ yếu nhờ xuất khẩu các mặt hàng dệt kim, cao su và giày dép. Ở chiều ngược lại, Mỹ đang xuất khẩu máy bay, đậu tương và các máy móc thiết bị sang Indonesia.
Hai nước gặp nhau lần đây nhất để thảo luận về các vấn đề thương mại là vào tháng 4/2016, trong đó có đàm phán về cách cải thiện việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của Indonesia và đề xuất hợp tác về các vấn đề như đánh bắt cá.

Philippines

Theo ngân hàng Credit Suisse, Philippines có thể dễ bị tác động bởi “thuế biên giới” bởi vì xuất khẩu của nước này phụ thuộc nhiều vào hàng điện tử và hàng hóa cơ bản, những thứ có thể dễ dàng bị các nhà sản xuất của Mỹ thay thế.

Tổng thống Rodrigo Duterte kể từ khi lên nắm quyền cũng ưu tiên cho các chuyến công du châu Á để tận dụng các cơ hội thương mại và đầu tư trong khu vực, trong đó có Trung Quốc.

Singapore

Singapore có thỏa thuận thương mại tự do với Mỹ kể từ năm 2004. Nước này có thể lấy cớ là xuất siêu sang Mỹ vì bản thân là một trung tâm tài chính, tại đây đặt những ngân hàng lớn, công ty tư vấn, các hãng luật và kế toán lớn đang “xuất khẩu” các dịch vụ sang Mỹ.

Tuy nhiên, cán cân thương mại có thể sẽ thay đổi khi hãng hàng không Singapore Airlines đang có kế hoạch đặt mua máy bay Boeing trị giá tới 13,8 tỷ USD, bằng 1/4 giá trị thương mại song phương của 2 nước (năm 2015).

Hồng Kông

Hồng Kông trước mắt đang tập trung vào một hiệp định thương mại với ASEAN, với các cuộc đàm phán đang bắt đầu từ năm ngoái.

Cũng là một trung tâm tài chính, Hồng Kông đạt mức thặng dư lớn trong thương mại với Mỹ. Doanh số bán dịch vụ của Hồng Kông lên tới 33,8 tỷ USD năm 2013, nhưng chủ yếu được thực hiện do các công ty của Mỹ đặt trụ sở tại đây.

Việt Nam

Việt Nam đã dựa vào việc thông qua Hiệp định TPP để thiết lập mối quan hệ thương mại với Mỹ.

Mức xuất siêu của Việt Nam sang Mỹ hiện chiếm khoảng 15% quy mô nền kinh tế Việt Nam, chủ yếu là nhờ xuất khẩu các mặt hàng dệt may và đồ gỗ. Xuất khẩu sang Mỹ đã tăng gấp hơn 2 lần kể từ năm 2010 do nhiều công ty Trung Quốc đã chuyển cơ sở sang Việt Nam để tận dụng nguồn lao động giá rẻ.

Hạo Nhân

Xem thêm:

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: