Cho vay tiêu dùng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Các hành vi xâm phạm này được thực hiện rất khéo léo, thường đánh vào đặc điểm chính của loại hình tín dụng tiêu dùng là thủ tục đơn giản và thời gian giải ngân nhanh. Thực tế do buông lỏng quản lý, nên cho vay tiêu dùng đang “cắt cổ” người dân nghèo, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Những tổ chức đang cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng mới nở rộ trong mấy năm gần đây, được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp phép cho 4 công ty sau: Công ty TNHH MTV tài chính PPF VN (thương hiệu Home Credit); Công ty TNHH MTV tài chính Prudential tài chính HDBank (HDFinance – tên cũ Công ty TNHH MTV Việt-SG có 100% vốn nước ngoài được Ngân hàng HDBank mua lại; Công ty tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (FE Credit)

Các công ty này có hàng nghìn điểm giao dịch trên toàn quốc đã góp phần đưa tín dụng đến từng ngõ ngách, đến các tầng lớp như sinh viên, công nhân, người lao động cần các khoản vay nhỏ lẻ, chủ yếu là mua hàng trả góp.

Các công ty tài chính đang đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, đây là một hướng đi đúng. Ví dụ, Home Credit hiện đang có thị phần lớn nhất, khoảng 900.000 khách hàng đang có dư nợ, với bình quân gần 7 triệu đồng một người, mặc dù là lĩnh vực cho vay rủi ro cao, nhưng nợ xấu cũng rất thấp, chỉ khoảng 6% trên tổng dư nợ. Prudential, có gần 100.000 khách hàng, nhưng chất lượng cao hơn, với khoản vay bình quân là 31 triệu đồng một khách hàng, còn tỷ lệ nợ xấu thì rất thấp, chỉ trên 3%. Lợi nhuận của các công ty này đem lại rất cao, có khi còn hơn cả vốn điều lệ. Mức lợi khủng này có được là nhờ mức lãi vay cao nhất thị trường mà các công ty này áp dụng nhiều năm nay cho nhiều khách hàng, từ 3 – 7%/tháng, tương đương từ 36 – 84%/năm.

Lợi ích của cho vay tiêu dùng

Để kích cầu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, các nước trên thế giới đều sử dụng công cụ cho vay tiêu dùng để giải quyết nhu cầu vốn cho người dân. Ngân hàng, công ty tài chính có thể cho vay tiền mua nhà, mua ô tô, mua các trang thiết bị, tiện nghi trong cuộc sống, đáp ứng tiêu dùng của người dân. Người dân chỉ cần có công ăn việc làm là có thể vay tiêu dùng với thời hạn dài, lãi suất không cao, hơn cho vay kinh doanh một chút vì rủi ro cao.

Thực tế, cho vay tiêu dùng thời gian qua đã giúp cho người dân thay đổi phong cách tiêu dùng, mua các hàng hóa cần thiết để giải quyết khó khăn trong cuộc sống, trả dần hàng tháng trong giới hạn khả năng thu nhập của người dân. Đồng thời, đây là biện pháp kích cầu để thúc đẩy sản xuất phát triển một cách hiệu quả, trực tiếp, tiền vay đến thẳng với sản xuất, lưu thông, do đó sẽ kích thích sản xuất phát triển.

Đặc điểm của cho vay tiêu dùng

Giá trị khoản vay nhỏ, thường chỉ vài chục đến tối đa 300 triệu đồng; Lãi suất cao hơn cho vay tín dụng thong thường; Thủ tục đơn giản và thời gian nhanh chóng, hồ sơ tín dụng tiêu dùng thường đơn giản và ít bao gồm các giấy tờ, thủ tục chứng minh.

Có biểu hiện xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng

Theo tin từ Bộ Công thương, gần đây Phòng Bảo vệ người tiêu dùng, Cục Quản lý cạnh tranh nhận nhiều thông tin phản ánh của người tiêu dùng liên quan đến dịch vụ tín dụng cho vay tiêu dùng, rất nhiều hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng đã được ghi nhận và đang tạo ra rất nhiều bức xúc cho người dân.

Theo đó, Công ty Tài chính TNHH Một thành viên Home Credit Việt Nam là đơn vị đang có nhiều phản ánh của người tiêu dùng về quá trình cung cấp và thực hiện dịch vụ tín dụng tiêu dùng.

Phần lớn các hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng do việc người cho vay đưa ra thông tin không chính xác, đầy đủ về hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung.

Nhân viên tư vấn không thông báo đầy đủ, chính xác về mức lãi suất của hợp đồng; về cách thức tính lãi phạt; về thời hạn phải trả tiền hàng tháng và một số điều khoản đặc biệt trong hợp đồng tín dụng tiêu dùng. Thiếu sót này làm cho người tiêu dùng không biết chính xác về nghĩa vụ của mình, dẫn tới thực hiện sai hợp đồng và phát sinh khoản tiền phạt. Trong nhiều trường hợp, khi người tiêu dùng thắc mắc về mức tiền phạt thì không nhận được sự giải thích nhanh chóng, chính xác từ phía công ty. Thậm chí, đa số trường hợp gặp phải tình trạng đẩy trách nhiệm từ phía nhân viên tư vấn sang tổng đài công ty và ngược lại.

Có trường hợp, sau khi ký kết hợp đồng, bản chính của hợp đồng không được cung cấp kịp thời cho người tiêu dùng. Đối với một số trường hợp, sau khi ký kết vài tháng và khi có yêu cầu của người tiêu dùng thì công ty mới gửi hợp đồng. Việc không cung cấp hợp đồng và thiếu sót trong cách thức cung cấp thông tin của các nhân viên tư vấn khiến cho người tiêu dùng không tiếp cận được với các điều khoản quy định điều chỉnh món tiền vay của mình, do đó, rất dễ mắc phải các lỗi phạt trong quá trình trả nợ hàng tháng.

Trong quá trình thu thập thông tin để làm hồ sơ vay tiền, người tiêu dùng không được thông báo là các số điện thoại của người thân sẽ được sử dụng trong quá trình thu hồi nợ (nếu có) phát sinh về sau. Người tiêu dùng được thông báo là việc thu thập số điện thoại của người thân nhằm mục đích xác minh khoản vay, tuy nhiên, thực tế thì nhân viên thu hồi nợ thường xuyên và liên tục liên hệ với người thân để tác động kèm theo đe dọa và quấy nhiễu nhằm thu hồi nợ của khách hàng.

Nhân viên thu hồi nợ có dấu hiệu đe dọa, quấy nhiễu người tiêu dùng và người thân của người tiêu dùng trong quá trình thu hồi nợ. Trong tất cả các vụ việc hiện đang được Cục QLCT xem xét, giải quyết, tất cả người tiêu dùng và cả người thân của người tiêu dùng thường xuyên và liên tục bị các cuộc điện thoại, tin nhắn liên hệ với mục đích thu hồi nợ. Những cuộc điện thoại và tin nhắn này liên tục kèm theo nội dung đe dọa với lời lẽ thiếu tôn trọng người nghe. Thậm chí, rất nhiều cuộc gọi và tin nhắn được thực hiện lúc tối muộn và tần suất liên hệ trên dưới 10 cuộc/ngày.

Người tiêu dùng đang chịu lãi suất cao

Với quảng cáo rầm rộ từ giấy gián trên cột điện, đến báo giáy và trên mạng, điều kiện vay dễ, nên số người vay tiêu dùng lên đến con số hàng triệu người, họ chấp nhận lãi suất cao, hoặc là nhiều người không hiểu rõ hợp đồng quá phức tạp, hoặc là bị lập lờ gian lận trong lãi suất. Thực tế, trong những năm qua, lãi suất cho vay tiêu dùng tại các công ty tài chính nói trên là quá cao, thường từ 36-70% năm. Với lãi này, cũng gần tương đương lãi suất chợ đen 1,5 triệu đồng/ ngày cho 100 triệu đồng, cả xã hội đang lên án. Lãi suất cao gây khó khăn chồng chất thêm cho người dân, trong khi cả hệ thống ngân hàng đang cố gắng giảm lãi suất để kích thích sản xuất. Về việc này đã có quá nhiều bài báo phản ánh lãi suất cắt cổ với những dẫn chứng rất sống động, tuy nhiên, phản ánh của truyền thông vẫn rơi vào im lặng.

Thực sự, lãi suất này là vi phạm pháp luật, theo Điều 476 Bộ luật Dân sự, lãi suất hàng tháng do hai bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng. Trong khi lãi suất cho vay tiêu dùng đang vượt quá nhiều lần 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố thì đúng là cho vay nặng lãi.

Khuyến cáo cho người tiêu dùng

Để bảo vệ quyền lợi của mình, khi có nhu cầu vay tiền, người tiêu dùng cần lưu ý một số nội dung sau:

Trước khi ký hợp đồng

Tham khảo các hình thức tín dụng tại các ngân hàng. Nếu không còn lựa chọn nào khác mới tham khảo hình thức tín dụng tiêu dùng tại các tổ chức tài chính.

Lựa chọn các công ty, tổ chức cung cấp dịch vụ cho vay có uy tín. Tham khảo, hỏi ý kiến người thân, bạn bè hoặc tham khảo thông tin trên mạng Internet để xem các đánh giá của cộng đồng người tiêu dùng về dịch vụ, uy tín của công ty cung cấp dịch vụ.

Đọc thật kỹ hoặc yêu cầu nhân viên tư vấn làm rõ nội dung hợp đồng, đặc biệt lưu ý các điều khoản vể lãi suất, thời hạn và phương thức trả nợ, cách tính tiền phạt.

Lưu ý và cẩn trọng khi cung cấp các thông tin cá nhân của mình và của người khác cho bên cung cấp dịch vụ.

Sau khi ký hợp đồng

Đề nghị nhân viên tư vấn hoặc công ty cung cấp một bản sao có giá trị pháp lý của hợp đồng đã ký kết.

Trường hợp hợp đồng được gửi sau bằng đường bưu điện cần lưu ý nhân viên tư vấn có hình thức xác nhận về việc sẽ gửi hợp đồng cho người tiêu dùng và thời gian hoàn thành gửi hợp đồng.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng

Người tiêu dùng cần lưu giữ tất cả hóa đơn, tài liệu liên quan, bao gồm: hợp đồng, các tài liệu hướng dẫn do công ty cung cấp, các hóa đơn nộp tiền và các tài liệu liên quan khác để làm chứng cứ cho các hoạt động của mình.

Nếu có vấn đề phát sinh hoặc thắc mắc, cần chủ động liên hệ trực tiếp theo số máy điện thoại được cung cấp trên hợp đồng của công ty.

Trường hợp đã phản ánh, liên hệ nhưng vấn đề chưa được làm rõ hoặc giải quyết, cần phản ánh tới bên thứ ba (các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các Sở Công Thương trên địa bàn hoặc Cục QLCT) để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.

Thời gian vừa qua, trước thực trạng các vụ việc xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực tín dụng tiêu dùng ngày một gia tăng cả về số lượng và tính chất, Cục Quản lý cạnh tranh đã kiến nghị, ngày 20 tháng 8 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 35/2015/QĐ-TTg về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định 02/2012/QĐ-TTg, trong đó, bổ sung dịch vụ vay vốn cá nhân (nhằm mục đích tiêu dùng) vào Danh mục hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung.

Theo đó, trong thời gian tới, trước khi áp dụng các hợp đồng vay vốn cá nhân, các tổ chức liên quan phải đăng ký và được cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở trung ương hoặc địa phương chấp nhận mới được áp dụng ký kết với người tiêu dùng. Việc cơ quan bảo vệ người tiêu dùng kiểm soát các mẫu hơp đồng vay vốn cá nhân của các tổ chức tín dụng là nhằm đảm bảo loại bỏ các điều khoản bất lợi cho người tiêu dùng hoặc vi phạm pháp luật bảo vệ người tiêu dùng ra khỏi các hợp đồng ký kết với người tiêu dùng.

Thành Tâm

Xem thêm: Loạn cho vay tín chấp: vay 9 triệu trong 1 năm trả lãi 4,8 triệu

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: