Cả nước có 1000 cơ sở sản xuất phân bón tự phát, tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu, không đủ năng lực chuyên môn, hệ thống đại lý nhiều cấp, tư thương lợi dụng nâng giá để trục lợi từ người nông dân nghèo, cùng với nạn phân bón giả, phân bón kém chất lượng hoành hành, ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp và bản thân những nhà sản xuất phân bón chân chính ngày chịu thua thiệt vì không cạnh tranh lại với… hàng giả.

Đây là thông tin được ông Nguyễn Hạc Thúy – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam báo cáo tại Hội Thảo “Thực trạng thị trường phân bón Việt Nam và thế giới – Định hướng tái cơ cấu hệ thống sản xuất kinh doanh phân bón”, tại Hà Nội, ngày 12/10/2015.

Điều kiện sản xuất kinh doanh phân bón cũng quy định cơ sở sản xuất phân bón không có phòng thử nghiệm… thì phải có hợp đồng với phòng thử nghiệm được chỉ định. Song một thực tế là có nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu, không đủ năng lực chuyên môn, không có phòng thử nghiệm nên thuê ngoài giám định chất lượng, kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào. Thực tế này dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp nhỏ lẻ dễ lách luật, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp làm phân bón giả, phân bón kém chất lượng.

Theo điều tra mới nhất của Hiệp hội Phân bón tại 60% tỉnh, thành, cả nước đã có hơn 700 cơ sở sản xuất phân bón. Do đó, nếu điều tra trên toàn 63 tỉnh, thành thì số cơ sở doanh nghiệp có thể lên tới 1000. Mặc dù Bộ Công Thương đã có quy hoạch phát triển hệ thống sản xuất phân bón, song đến nay ngành phân bón Việt Nam vẫn là một nền sản xuất tự phát.

“Việc cung ứng thì chồng chéo, phân bón trong Nam đưa ra Bắc, phân bón ngoài Bắc đưa vào Nam cùng một tên, cùng một chủng loại, cùng hệ số… Hệ thống đại lý thì có quá nhiều cấp. Các yếu tố trên làm đội giá thành sản phẩm, nông dân nghèo phải chịu, phải mua. Ngoài ra, phân giả phân bón kém chất lượng còn đang là một tệ nạn”– Ông Thúy cho hay.

Do đó, đại diện của Hiệp hội Phân bón cho rằng mỗi doanh nghiệp nên giao cho một Bộ quản lý, đối với các doanh nghiệp chuyên sản xuất phân bón hữu cơ có sản xuất một phần phân bón vô cơ, từ 18 – 20% thì nên giao cho Bộ NN&PTNT quản lý. Doanh nghiệp chuyên sản xuất vô cơ, có tham gia sản xuất một phần hữu cơ thì giao cho Bộ Công Thương quản lý.

Đặc biệt, phải có tiêu chí và chế tài xử phạt hành chính, xử phạt hình sự đối với cán bộ thực thi nhiệm vụ. Ông Thúy cho rằng, hiện nay trong ngành phân bón đang có sự bao che, lợi ích nhóm khi hàng loạt vụ việc làm trái quy định của pháp luật, song vẫn được tiếp tay làm sai lệch, đổi mẫu phân bón kiểm định, cấp giấy chứng nhận kiểm định chất lượng phân bón giả thành phân bón tốt.

Nhưng tại Việt Nam, lại xuất hiện nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu, không đủ năng lực chuyên môn. Từ đó đã dẫn đến hệ thống đại lý phân nhiều cầu cấp, tư thương lợi dụng đánh giá tình hình thị trường sai và yếu để trục lợi từ người nông dân. Quan trong hơn, chính từ sự tự phát, chộp giật và lạc hậu ấy, đã tạo nhiều kẽ hở cho phân bón giả, phân bón kém chất lượng có “đất” hoành hành, ảnh hưởng tới người nông dân và bản thân những nhà sản xuất phân bón chân chính ngày chịu thua thiệt vì không cạnh tranh lại với… hàng giả.

“Vụ phân bón giả tại Đồng Nai, vụ phân bón giả, phân bón kém chất lượng Bình Điền tại Hải Phòng, hàng chục nghìn tấn, lít phân bón bị thu giữ… trong thời gian qua cho thấy sự nguy hại của vấn nạn quốc gia này. Người nông dân khốn khổ, doanh nghiệp Việt làm ăn chân chính điêu đứng, trong khi vấn đề xử lý chưa thực sự nghiêm khắc. Phải chăng chúng ta đã buông lỏng thị trường này quá lâu, mặc sức ai muốn làm gì thì làm?”– ông Thúy đặt câu hỏi.

Trên thực tế, công tác quản lý ngành phân bón chịu sự quản lý chính của hai Bộ Công thương (phân vô cơ) và Bộ NN&PTNT (phân hữu cơ). Nhưng sự phân công trách nhiệm giữa hai Bộ còn nhiều chồng chéo, trùng lắp và tạo nhiều lỗ hổng trong quản lý sản xuất kinh doanh phân bón. “Chỉ đơn cử một doanh nghiệp chịu sự quản lý của hai Bộ, mỗi bộ lại có những quy định riêng, vậy chỉ riêng việc đăng ký hồ sơ pháp lý sản phẩm, công bố hợp quy, cấp phép… lại không biết theo ai, như thế nào. Khe hở chính là đây. Đó cũng  là cơ hội cho phân bón giả, phân bón kém chất lượng trót lọt từ sản xuất ra tới thị trường” – ông Đỗ Doãn Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc cho biết.

Tự phát đến bao giờ? Tại Quy hoạch phát triển hệ thống sản xuất và hệ thống phân phối mặt hàng phân bón giai đoạn 2011-2020, có xét đến năm 2025 đã đưa ra rất nhiều định hướng, giải pháp, quy mô phát triển, thu hút đầu tư, xã hội hóa cho đầu tư… song kết quả đến nay chưa đạt như kỳ vọng của chính phủ và nhân dân.

Thành Long

Xem thêm: 

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: