Tháng 3 vừa qua, tỷ phú được mệnh danh là huyền thoại cuối cùng của kỷ nguyên những “Gatsby vĩ đại” – những người lũng đoạn nền đại công nghiệp Mỹ – đã qua đời ở tuổi 101. David Rockerfeller là ông trùm nhà băng, nhà từ thiện, cố vấn Tổng thống kiêm người thừa kế của một trong những gia tộc Mỹ giàu có nhất trong hơn 100 năm qua.

Cuộc đời tỷ phú David Rockefeller như một câu chuyện truyền kỳ, ông là đời thứ ba của gia tộc dầu mỏ hùng mạnh, là người nhỏ tuổi nhất trong số các anh em và cũng là người xuất sắc, tài giỏi nhất. Tuy nhiên, sự nghiệp rực rỡ của ông không phải ở lĩnh vực dầu mỏ của ông nội mà gắn với hệ thống ngân hàng vô cùng nổi tiếng xếp thứ 6 trong số 10 ngân hàng lớn nhất trên thế giới – Ngân hàng Chase Manhattan. Sinh ra trong nhung lụa và đầy đủ, nhưng những thành công của ông và gia tộc có liên quan mật thiết với nền giáo dục của gia đình từ khi còn nhỏ.

Tỷ phú ngân hàng David Rockefeller (Ảnh: Encyclopedia)

Ông nội của Rockefeller chính là John Davison Rockefeller – người được mệnh danh là cá nhân giàu có nhất trong lịch sử thế giới hiện đại với khối tài sản vào khoảng 3 tỷ USD ở đầu thế kỷ 20, tương ứng 663 tỷ USD theo thời giá năm 2007.

Vua dầu mỏ John Davison Rockefeller (Ảnh: The Hustle)

Ngoài người cháu trai David Rockefeller từng giữ cương vị CEO của Chase Manhattan trên 20 năm, thế hệ sau của gia tộc Rockefeller đều là những doanh nhân hoặc chính trị gia thành đạt. Nelson Rockefeller, từng là thống đốc New York và Phó Tổng thống thứ 41 của Hoa Kỳ. Cháu trai thứ ba, Winthrop Rockefeller từng là thống đốc bang Arkansas. Jay Rockefeller – chắt của “vua dầu lửa” hiện đang là thượng nghị sĩ đảng Dân chủ miền Tây Virginia và cựu thống đốc Tây Virginia.

Có được những thành công như vậy, một phần rất quan trọng là bởi các thành viên trong gia tộc đều được hưởng một nền tảng giáo dục gia đình rất nghiêm khắc và đầy tự trọng.

Tự thân vận động, coi tài sản thừa kế là gánh nặng

Khi John Davison Rockefeller qua đời, ông đã hiến tặng một khối lượng tiền khổng lồ và được coi là “Mạnh Thường Quân” vĩ đại nhất trong lĩnh vực nghiên cứu y tế và giáo dục. Dù vậy, ông vẫn còn cả tỷ USD để lại cho con trai của mình John D. Rockefeller Junior. Tuy vậy, ông John D. Rockefeller Junior coi khoản tiền này là “gánh nặng” của đời mình và nghiêm khắc yêu cầu 6 người con của mình phải “tự thân vận động” thay vì trông chờ vào khoản thừa kế khổng lồ.

Mỗi tuần David Rockefeller và các anh chị chỉ được cho rất ít tiền tiêu vặt, đồng thời mỗi người còn phải chuẩn bị một quyển sổ chi tiêu để ghi chép lại từng việc cần tiêu với số tiền ít ỏi của mình. Sau khi được kiểm tra, nếu sử dụng hợp lý thì có thể được thưởng. Số tiền tiêu vặt sẽ tăng dần theo số tuổi: năm 11-12 tuổi, mỗi tuần sẽ được 1 USD; năm 15 tuổi, mỗi tuần sẽ được nhận khoảng 2 USD.

Mới 7 tuổi, tỷ phú David Rockefeller đã phải làm công việc thu gom lá rụng trong suốt 8 giờ/ngày tại dinh thự rộng 3.400 mẫu Anh ở Westchester trong dịp nghỉ lễ. Những ngày còn lại, ông chịu trách nhiệm nhổ cỏ tại tư dinh nghĩ dưỡng của gia đình tại Maine để kiếm 1 cent/bụi cỏ.

Sau khi trưởng thành, David Rockefeller rời khỏi nhà, lúc này ông đã có rất nhiều quyển sổ chi tiêu. Cha của David Rockefeller đã cố ý đặt các con của mình dưới áp lực kinh tế để giáo dục họ về giá trị của đồng tiền ngay từ khi còn nhỏ.

Từ trái qua phải: Nelson Rockefeller, Winthrop Rockefeller, Jay Rockefeller (Ảnh: Internet)

David Rockefeller có một người bạn đại học, người này là con nhà giàu tiêu tiền như nước, thậm chí còn có được thứ mà mình muốn ngay cả trước khi mở miệng nói ra. Thế nhưng David Rockefeller cho rằng: “Anh ấy là người bất hạnh nhất mà tôi biết, anh ta kết hôn ba lần, nhiều lần đổi công việc, anh ta sẽ mãi mãi chẳng thể phát huy được khả năng của mình”.

Từ sự giáo dục của John D. Rockefeller dành cho con cháu của mình, có thể thấy được bí quyết để gia tộc này luôn thành công, đó là không chỉ quan tâm đến việc kiếm tiền ra sao mà quan trọng hơn là để thế hệ sau biết được phải sống thế nào.

Tiết kiệm trong đời sống cá nhân

Tuy giàu có nhưng vua dầu mỏ John D. Rockefeller và vợ luôn dạy cho con cái về những giá trị của lối sống thanh bạch để tránh cho chúng bị hủy hoại bởi chính những khoản thừa kế lớn. Rockefeller “con” phải đi bộ từ nhà đến trường trong khi những đứa trẻ con nhà giàu khác được đưa đón bằng xe và có người phục vụ đi cùng. Còn để có tiền tiêu vặt, cậu phải làm việc tại các điền trang của cha với mức lương giống như những công nhân khác.

Truyền thống tiết kiệm của gia tộc bắt nguồn từ bà Aleza – mẹ của John D. Rockefeller, một người phụ nữ cần kiệm chăm lo cho gia đình. Chịu sự ảnh hưởng từ mẹ, John D. Rockefeller đã rèn luyện thói quen tiết kiệm ngay từ khi còn nhỏ. Ông chưa từng xin tiền mẹ, nhưng đã để dành được “số tiền vốn” 24,7 USD vào năm 12 tuổi, số tiền này khi đó tương đương với tiền sinh hoạt nửa tháng của một gia đình 5 người.

Các thành viên ưu tú của gia tộc Rockefeller (Ảnh: The Event Chronicle)

Sau khi ông mất người ta tìm thấy rất nhiều quyển sổ chi tiêu, có thể thấy bắt đầu từ năm 16 tuổi, khi xin được việc làm, cho tới khi chết, sự tiết kiệm của ông làm cho bất kỳ ai cũng phải kinh ngạc. Cuốn sổ ghi lại đầy đủ các khoản chi của ông từ năm 1826 đến năm 1872, không để sót một khoản nào, từ chi phí theo đuổi người bạn gái, sau này trở thành vợ ông, như số tiền của mỗi lần tặng hoa, 118 USD mua nhẫn hột xoàn cho lễ đính hôn, cho đến 20 USD chi phí hôn lễ, 1,10 USD tiền đăng ký kết hôn, 10,75 USD đi hưởng tuần trăng mật tại thác Niagara… Thậm chí đến 3 xu để mua tem thư cũng được ghi vào sổ.

Bà Aleza còn để lại cho John D. Rockefeller một bí quyết tiết kiệm khác: khi cần tiêu thì phải tiêu, khi không cần thì đều phải để nó ở nơi có thể sinh lợi. Với sự dẫn dắt của mẹ, John D. Rockefeller dùng 8,2 USD trong số tiền này để mua và nuôi một con gà con, cuối cùng ông đã kiếm lại được 12 USD.

Một lần, khi ông Rockefeller đến công ty kiểm tra sổ sách, ông phát hiện một khoản chi phí lớn, ông đã chất vấn con và dạy con rằng: “Hành vi tiêu tiền lãng phí của người thiếu thông minh là rất không nên. Nếu dùng quá lãng phí thì sẽ bị người ta xem là đồ ngốc, sẽ chẳng ai muốn tiếp tục làm ăn với loại người như vậy”.

Hào phóng và có trách nhiệm với xã hội với tâm niệm: Người giàu chỉ là người được Chúa ủy thác quản lý tài sản mà thôi

Truyền thống làm từ thiện của gia đình bắt nguồn từ người mẹ là tín đồ Cơ Đốc giáo đầy lòng từ tâm của ông vua dầu mỏ John D. Rockefeller. Ngay từ khi bắt đầu kiếm ra tiền, Rockefeller đã tài trợ những khoản tiền nhỏ cho nhà thờ. Từ giữa thập niên 1890 cho đến khi qua đời vào năm 1937, Rockefeller chủ yếu tập trung vào các hoạt động từ thiện. Khi qua đời ở tuổi 98, tổng tài sản của tỉ phú giàu nhất mọi thời đại chỉ còn lại 26.410.837 USD sau khi đã quyên góp phần lớn tài sản cho hoạt động từ thiện, cho con trai và những người thừa kế khác.

Bà Elizabeth Rockefeller, mẹ của vua dầu mỏ John D. Rokefeller (Ảnh: Geni)

Bắt nguồn từ đức tin của mình, tỷ phú dầu mỏ luôn cho rằng những gì mình có được là nhờ vào Chúa, trong bài phát biểu nhân dịp thăm một ngôi trường do mình thành lập, John D. Rockefeller đã nói:

Tôi tin tưởng vào việc thành lập trường đại học này. Đây là vụ đầu tư tốt nhất tôi từng thực hiện trong đời. Chúa đã cho tôi tiền bạc, làm sao tôi có thể không tài trợ cho trường chứ?

Ông cho rằng chỉ có theo đuổi sự nghiệp từ thiện, tạo phúc cho xã hội thì mới có thể thực hiện ý nghĩa thật sự của tài sản. Từ thiện là trách nhiệm của người giàu, nhưng đối với ông John D. Rockefeller thì trách nhiệm này không phải là trực tiếp ủng hộ tiền bạc, cung cấp tài nguyên cho người ta mà phải dạy họ phương pháp, “không phải cho người ta con cá mà phải dạy người ta cách câu cá”. Bởi vì, “cách mang đến tổn thương cho người khác tiện lợi nhất chính là tiền”.

Vì điều này mà ông đã viết thư cho con trai mình, dùng phương pháp kể chuyện xưa để nói với con rằng:

Cách từ thiện bằng việc giúp đỡ tiền bạc sẽ khiến người nghèo đánh mất khả năng của bản thân, đánh mất tự tôn, cuối cùng sẽ trở thành kẻ lười biếng, còn người giàu chính là người tạo nên kẻ lười biếng đó.

Trên đời này không có gì là miễn phí, người giàu chỉ nên giúp người nghèo nâng cao khả năng mưu sinh, cung cấp công cụ để họ phát triển vì lợi ích cộng đồng.

Trường đại học Rockefeller (Ảnh: Internet)

Giống như ông nội mình, tỷ phú David Rockefeller cũng là một người làm từ thiện có tâm, ông được cho là đã hiến tặng 900 triệu USD cho các quỹ từ thiện và là người cực kỳ ghét những kẻ tìm cách trốn thuế.

Gia tộc Rockefeller đã lật đổ quan niệm “không ai giàu ba họ” bằng thái độ đúng đắn đối với của cải vật chất và sự giàu có. Những người lớn trong gia đình này đã giúp con cái hình thành quan niệm tốt về tài sản, ý thức độc lập và ý chí kiên cường ngay từ lúc nhỏ thông qua việc giáo dục nghiêm khắc truyền từ đời này sang đời khác về tài sản và từ thiện cũng như trách nhiệm và trau dồi thử thách đối với mỗi cá nhân.

Gia tộc Rockefeller đã trải qua hơn một thế kỷ, đến nay họ vẫn đang viết tiếp lịch sử huy hoàng của mình. Thế hệ sau đã lên kế hoạch làm sao để bảo vệ tài sản của mình, tích cực tham gia vào sự nghiệp văn hóa, y tế và từ thiện, họ dùng rất nhiều tiền để xây dựng các quỹ từ thiện, đầu tư vào trường đại học, bệnh viện để cả xã hội cùng chia sẻ tài sản của họ. Bởi họ có đức tin rằng sự giàu có của mình không phải tự nhiên mà có, họ được trao cho của cải là để quay lại giúp đỡ xã hội.

Thu Hiền (TH)

Xem thêm:

 

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: