Nếu có dịp về Phú Thọ, bạn đừng quên ghé chân nơi cửa đình 2 xã Kim Đức và Phượng Lâu (Việt Trì) để nghe một vài khúc hát xoan đằm thắm, mộc mạc của những nghệ nhân nơi đây.

Hát Xoan còn được gọi là Khúc môn đình (hát cửa đình), là lối hát thờ thần, tương truyền có từ thời các vua Hùng. Thuở xa xưa, người Văn Lang tổ chức các cuộc hát Xoan vào mùa xuân để đón chào năm mới. Có 3 hình thức hát xoan: hát thờ cúng các vua Hùng và Thành hoàng làng; hát nghi lễ cầu mùa tốt tươi, cầu sức khỏe; và hát lễ hội là hình thức để nam nữ giao duyên.

Trình diễn hát Xoan tại Đền Hùng, Phú Thọ (Ảnh: Anh Tuấn)
Trình diễn hát Xoan tại Đền Hùng, Phú Thọ (Ảnh: Anh Tuấn)

Các làn điệu Xoan cổ đều được bắt nguồn từ những làng cổ nằm ở địa bàn trung tâm bộ Văn Lang thời các vua Hùng dựng nước. Gốc của hát Xoan ở vùng Phú Thọ, sau đó lan tỏa tới các làng quê thuộc đôi bờ sông Lô, sông Hồng, qua cả tỉnh Vĩnh Phúc. Bốn phường Xoan cổ là An Thái, Phù Đức, Kim Đới và Thét nằm ở 2 xã Kim Đức và Phương Lâu (Việt Trì).

Hát xoan tại đình làng Thét (Xã Kim Đức) (Ảnh: vietri.gov.vn)
Hát xoan tại đình làng Thét (Xã Kim Đức) (Ảnh: vietri.gov.vn)

Từ ngã ba chợ Trung tâm thành phố Việt Trì, bạn có thể đến với 2 xã Kim Đức và Phượng Lâu bằng 2 con đường: đi hết đường Trần Phú tới ngã 3 cắt với đê sông Lô (đường Âu Cơ) thì rẽ trái, tới chợ Hùng Lô, rồi hỏi đường đến đình diễn hát xoan; hoặc đi dọc đại lộ Hùng Vương tới Trạm 19 (Quân khu 2), bạn hỏi đường tới xã Kim Đức.

Lời ca gắn liền với đời sống lao động của những người con miền Phú Thọ đất Tổ trong những điệu Mó cá, Bỏ bộ… cùng với những nghệ nhân trong trang phục áo tứ thân màu nâu non, đầu vấn khăn mỏ quạ sẽ khiến bạn say mê những làn điệu Xoan cổ mãi không thôi.

Hát mó cá (Ảnh: Viện âm nhạc Việt Nam)
Hát mó cá (Ảnh: Viện âm nhạc Việt Nam)

Những thế hệ nghệ nhân trẻ cũng đang cố gắng bảo tồn và phát triển hơn nữa Di sản văn hóa phi vật thể này của nhân loại.

Các hội viên nhỏ tuổi trình diễn hát Xoan (Ảnh: cinet.vn)
Các hội viên nhỏ tuổi trình diễn hát Xoan (Ảnh: cinet.vn)

Hát Xoan thường được biểu diễn vào mùa xuân. Các phường Xoan lần lượt khai xuân ở đình. miếu ngay từ mùng một Tết đầu năm.

Hiện nay, để mang những điệu Xoan giản dị tới gần với công chúng hơn, các nghệ nhân luôn sẵn sàng sắp xếp buổi diễn khi có khách du lịch (dù ít hay nhiều, vào bất kể ngày nào trong tuần). Vì thế, bạn cùng những người bạn của mình có thể dễ dàng được thưởng thức những làn điệu Xoan gần gũi, thân thuộc của vùng trung du Phú Thọ khi đến nơi đây.

Sumika tổng hợp

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: