Thành Nhà Hồ được coi là tòa thành đá duy nhất còn lại ở Đông Nam Á và là một trong rất ít thành còn lại trên thế giới. Ngày 27/6/2011, tại Paris (Pháp), UNESCO đã công nhận thành Nhà Hồ là di sản văn hóa thế giới.

Thành Nhà Hồ thuộc địa phận các xã Vĩnh Tiến, Vĩnh Long, Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Vĩnh Ninh, Vĩnh Khang, Vĩnh Thành và thị trấn Vĩnh Lộc (huyện Vĩnh Lộc), tỉnh Thanh Hóa, nằm gần quốc lộ 45, cách Hà Nội khoảng 150 km. Đây là kinh thành của nước Việt Nam từ năm 1398 đến 1407. Thành Nhà Hồ trong lịch sử còn có các tên gọi khác là thành An Tôn, Tây Đô, Tây Kinh, Tây Nhai, Tây Giai. Ngày nay người dân gọi tên thành là Thành Nhà Hồ – vì người chủ trương xây dựng thành là Hồ Quý Ly, người đã dựng nên một triều đại phong kiến Việt Nam cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV.

Thành Nhà Hồ đã đáp ứng hai tiêu chí được quy định trong Công ước Di sản Thế giới năm 2008.

  • Tiêu chí 2 “bày tỏ sự trao đổi quan trọng của các giá trị nhân văn, qua một thời kỳ hay bên trong một khu vực văn hóa của thế giới, về những phát triển trong kiến trúc, công nghệ, nghệ thuật điêu khắc, quy hoạch thành phố hay thiết kế phong cảnh”
  • Tiêu chí 4 “là ví dụ nổi bật về một loại hình công trình xây dựng, một quần thể kiến trúc hoặc kỹ thuật hoặc cảnh quan minh họa một (hoặc nhiều) giai đoạn trong lịch sử nhân loại”.

Thành Nhà Hồ được mô tả là một công trình kỳ vĩ bởi kỹ thuật và nghệ thuật xây dựng đá lớn và sự kết hợp các truyền thống xây dựng độc đáo trong thời kỳ cuối thế kỷ 14, đầu thế kỷ 15. 

Do được xây bởi các phiến đá nguyên khối lớn có phiến đá nặng tới 2 tấn bằng sức người thuần túy, với kết cấu hình vòm, các phiến đá lớn nguyên khối được khép chồng khít lên nhau, nên trải qua bao mưa gió, thăng trầm của lịch sử, thành vẫn còn được bảo tồn nguyên vẹn đến ngày nay.

Nổi bật cho những hiện vật còn lại là 4 cổng thành đặt theo đặt theo các hướng Đông – Nam – Tây – Bắc. Khu di tích thành Nhà Hồ là một trong số ít các di tích kinh thành ít chịu sự tác động của quá trình đô thị hóa nên cảnh quan và quy mô kiến trúc còn được bảo tồn gần như nguyên vẹn cả trên mặt đất và trong lòng đất.

Cổng Nam thành Nhà Hồ
Cổng Nam thành Nhà Hồ
Cổng Bắc của thành
Cổng Bắc của thành

Theo các tài liệu, thành nội có các công trình kiến trúc như: điện Hoàng Nguyên, cung Nhân Thọ, cung Phù Cực, Đông cung, Đông Thái miếu, Tây Thái miếu… Tuy nhiên, hiện nay thành nội chỉ còn lại một số di tích và di vật như: phần tường thành, bốn cổng thành, dấu tích các hồ nước, đôi rồng bậc thềm làm bằng đá với những nét điêu khắc rất tinh xảo, nền móng kiến trúc thành nội, đường lát đá hoa nhai, bi đá, đạn đá, đồ gốm sứ, khuôn viên cổng Nam và các hiện vật có giá trị đặc trưng cho văn hóa Trần – Hồ.

Đạn đá
Đạn đá
Ngói
Ngói
Thống đất nung
Thống đất nung

Hệ thống Hào thành nằm bao quanh thành nội và được nối thông với sông Bưởi qua một con kênh ở góc Đông Nam của thành. Hào thành có bốn cầu đá bắc vào 4 cửa của thành nội. Ngày nay, nhiều phần của hào thành đã bị lấp cạn. Tuy nhiên, dấu tích của hào thành vẫn có thể nhận thấy rất rõ ở phía Bắc, phía Đông và một nửa phía Nam của thành.

Một đoạn của tường thành bao ngoài thành Nhà Hồ (La Thành)
Một đoạn của tường thành bao ngoài thành Nhà Hồ (La Thành)

Từ cửa Nam có một con đường lát đá hoa chạy xuyên suốt trục Bắc Nam của thành vươn đến tận chân núi Đốn Sơn (Núi Đún), là nơi dựng đàn tế Nam Giao của triều Hồ. Đàn tế Nam Giao, hay còn gọi là đàn Nam Giao là một công trình kiến trúc cung đình quan trọng, được xây dựng năm 1402 ở phía Tây Nam núi Đốn Sơn, nằm thẳng trên đường thần đạo từ cổng Nam nhìn ra, cách thành Nhà Hồ khoảng 2,5km về phía Đông Nam. Đàn Nam Giao có diện tích 43.000m². Mặt bằng hiện tại còn lộ rõ 5 nền đất với 5 bậc cấp. Từ nền đàn cao nhất xuống nền đàn thấp nhất chênh lệch nhau là 7,80m.

Đàn Nam Giao là nơi tế trời, cầu mưa thuận gió hoà, quốc thái dân an, vương triều trường tồn, thịnh trị. Ngoài ra, đàn còn là nơi tế linh vị của các hoàng đế, các vì sao và nhiều vị thần khác. Tế Nam Giao còn là lễ tạ ơn trời đất về sự hiện diện của vương triều, được coi là nghi lễ mang tính cung đình. Lễ tế Nam Giao đầu tiên của triều Hồ được tổ chức cùng năm xây dựng.

Tại thành Nhà Hồ, ngoài việc đắp đàn Nam Giao và cử hành lễ tế năm Nhâm Ngọ (1402), vương triều Nhà Hồ đã để lại nhiều dấu ấn lịch sử như: Lập đàn Xã Tắc năm Đinh Sửu (1397), tổ chức hai kỳ thi thái học sinh vào năm Canh Thìn (1400) và Ất Dậu (1405). Ngoài ra, thời kỳ này còn gắn liền với những cách tân đáng ghi nhận như cải cách thi cử, mở mang trường học, đề cao chữ Nôm, phát hành tiền giấy.

Ngày nay tuy không còn nguyên vẹn như thuở ban đầu nhưng những gì còn để lại suốt chiều dài gần 7 thế kỷ cũng đủ để chúng ta thấy khiến thức về địa lý, kiến trúc, và sự kính trọng trời đất của cha ông ta. Đây là một điểm đến rất đáng để khám phá phải không nào?

San San tổng hợp
Ảnh: Wiki

Bài Liên Quan

Quảng Cáo:

loading...

Clip hay: